Ερρίκος Δ΄ της Αγγλίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Ερρίκος Δ' της Αγγλίας)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ερρίκος Δ'
King Henry IV from NPG (2).jpg
Περίοδος 30 Σεπτεμβρίου 139920 Μαρτίου 1413
Προκάτοχος Ριχάρδος Β΄ της Αγγλίας
Διάδοχος Ερρίκος Ε΄ της Αγγλίας
Σύζυγος Μαρία του Μποχύν
Ιωάννα της Ναβάρρας
Επίγονοι Εδουάρδος του Λάνκαστερ
Ερρίκος Ε΄ της Αγγλίας
Θωμάς του Κλάρενς
Ιωάννης του Λάνκαστερ
Χάμφρεϊ Δούκας του Γκλόστερ
Λευκή της Αγγλίας
Φιλίππη της Αγγλίας
Οίκος Οίκος Λάνκαστερ
Πατέρας Ιωάννης της Γάνδης
Μητέρα Λευκή του Λάνκαστερ
Γέννηση 15 Απριλίου 1367
Κάστρο Μπόλινγκμπροουκ, Λίνκολνσερ, Αγγλία
Θάνατος 20 Μαρτίου 1413
Ουεστμίνστερ, Λονδίνο
Τόπος ταφής Καθεδρικός ναός του Καντέρμπερι, Κεντ
Υπογραφή Henry IV Signature.svg
Commons page Πολυμέσα σχετικά με το θέμα
δεδομέναπ  σ  ε )

Ο Ερρίκος Δ' της Αγγλίας ή ή Ερρίκος του Μπόλινγκμπροκ (Henry IV of England, 15 Απριλίου 1367 [1] - 20 Μαρτίου 1413), , βασιλιάς της Αγγλίας και λόρδος της Ιρλανδίας (1399 - 1413) και διεκδικητής του θρόνου της Γαλλίας μέσω του παππού του Εδουάρδου Γ'. Ο Ερρίκος Δ' ονομάστηκε Ερρίκος του Μπόλινγκμπροκ επειδή γεννήθηκε στο κάστρο του Μπόλινγκμπροκ, γιος του Ιωάννη της Γάνδης και της Λευκής του Λάνκαστερ κόρης του Ερρίκου, δούκα του Λάνκαστερ επίσης από την οικογένεια των Πλανταγενετών. Ο Ερρίκος Δ' ήταν ο πρώτος βασιλιάς της Αγγλίας από την δυναστεία των Πλανταγενετών που η μητέρα του ήταν Αγγλίδα με μητρική γλώσσα τα Αγγλικά σε αντίθεση με τις μητέρες όλων των προηγούμενων Άγγλων Πλανταγενετών βασιλέων οι οποίες είχαν ως μητρική γλώσσα τα Γαλλικά. [2]

Νεανικά χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σχέσεις του Ερρίκου με τα ετεροθαλή αδέλφια του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μία από τις μεγαλύτερες αδελφές του η Φιλίππη του Λάνκαστερ, παντρεύτηκε τον βασιλιά της Πορτογαλίας Ιωάννη Α' τον μέγα, η άλλη αδελφή του Ελισάβετ ήταν η μητέρα του Ιωάννη του Ολλανδού, 2ου κόμη του Έξετερ. Η μικρότερη ετεροθαλής αδελφή του, Αικατερίνη παντρεύτηκε τον Ερρίκο Γ' της Καστίλης και έγινε βασίλισσα της Καστίλης, είχε επιπλέον άλλα 4 ετεροθαλή αδέλφια από την τρίτη σύζυγο και πρώην ερωμένη του πατέρα του Κατερίνα Σουίνφορντ, που ονομάστηκαν Μπωφόρ λόγω ενός κάστρου που κατείχε ο πατέρας τους στην Καμπανία με το ίδιο όνομα. [3] Οι σχέσεις του Ερρίκου Δ' με την θετή μητέρα του Κατερίνα Σουίνφορντ αλλά οι σχέσεις του με τα ετεροθαλή αδέλφια του τους Μποφώρ δεν ήταν πάντοτε το ίδιο θετικές, στην νεότητα του οι σχέσεις του ήταν πολύ καλές μαζί τους αλλά μετά το 1406 οι σχέσεις του με τον Ερρίκο και τον Θωμά Μποφώρ έγιναν προβληματικές. Ο γαμπρός του Ραλφ Νεβίλ έγινε ένας από τους φανατικότερους υποστηρικτές του, επίσης κατάφερε να εμποδίσει μια μαρκησία ως δωρεά του ξαδέλφου του βασιλιά Ριχάρδου Β' στον μεγαλύτερο από τους ετεροθαλείς αδελφούς του Ιωάννη Μποφώρ. Ο Θωμάς Σουίνφορντ ένας από τους γιους της Κατερίνας από τον πρώτο της γάμο με τον Σερ Ούγο Σουίνφορντ ήταν άλλος ένας αντίπαλος του που αναφέρεται ότι ήταν κοντόσταυλος στο κάστρο του Πόντεφρακτ στο οποίο ακούγεται ότι ο βασιλιάς της Αγγλίας Ριχάρδος Β' είχε πεθάνει. Η ετεροθαλής αδελφή του Ερρίκου Δ' Ιωάννα Μπωφόρ ήταν η γιαγιά των τελευταίων βασιλέων της Αγγλίας απο την δυναστεία των Πλανταγενετών Εδουάρδου Δ' και Ριχάρδου Γ', η Ιωάννα παντρεύτηκε τον Ράλφ Νεβίλ, 1ο κόμη του Βέστμορλαντ και η κόρη τους Σεσίλυ παντρεύτηκε τον Ριχάρδο Πλανταγενέτη, 3ο δούκα της Υόρκης και ανάμεσα στα παιδιά τους ήταν και οι βασιλείς Εδουάρδος Δ' και Ριχάρδος Γ'.

Σχέσεις του Ερρίκου με τον ξάδελφο του βασιλιά Ριχάρδο Β'[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Ερρικος Δ' πλαισιωμένος απο άρχοντες την εποχή που διεκδικούσε τον θρόνο της Αγγλίας (1399) - έγγραφο της εποχής - Βρετανική βιβλιοθήκη.

Ο Ερρίκος Δ' είχε μια αμφίρροπη σχέση με τον πρώτο ξάδελφο του βασιλιά της Αγγλίας Ριχάρδο Β' αφού από τα πρώτα παιδικά τους χρόνια ήταν στενοί φίλοι και συμπαίχτες, έγιναν μαζί μέλη του Τάγματος της Περικνημίδας (1377) αλλά η σχέση τους χάλασε όταν ο Ερρίκος συμμετείχε στην Επανάσταση των Λόρδων εναντίον του Ριχάρδου (1387). Ο Ριχάρδος παρόλα αυτά ακούγεται ότι όταν έγινε βασιλιάς δεν τον τιμώρησε όπως τους υπόλοιπους λόρδους τους οποίους εκτέλεσε ή έστειλε σε εξορία αντίθετα στον Ερρίκο έδωσε προαγωγή από κόμη του Ντέρμπι σε δούκα του Έρεφορντ. Το 1390 ο Ερρίκος συμμετείχε στην ανεπιτυχή εκστρατεία στην πρωτεύουσα της Λιθουανιας Βίλνιους με περίπου 300 Τεύτονες ιππότες, συνέλαβε 300 Λιθουανούς ευγενείς και τους μετέφερε αιχμάλωτους στην Αγγλία, νέα εκστρατεία στο Βίλνους σε δυο χρόνια (1392) κατέληξε σε αποτυχία. Το 1393 ο Ερρίκος ανέλαβε προσκύνημα στα Ιεροσόλυμα όπου έκανε μεγάλες προσφορές στον Ναό του Παναγίου Τάφου και στο Όρος των Ελαιών, [4] αργότερα ψήφισε την διοργάνωση Σταυροφορίας υπό την ηγεσία του αλλά πέθανε πριν αυτή πραγματοποιηθεί. [5] Η σχέση του με τον βασιλιά Ριχάρδο γνώρισε νέα κρίση (1398) όταν ήρθε σε σύγκρουση με τον Θωμά του Μόουμπραι, 1ου δούκα του Νόρφλοκ και αποφάσισαν να λύσουν τις διαφορές τους με μονομαχία, ο Ριχάρδος για να αποφύγει την αιματοχυσία αποφάσισε να εξορίσει από το βασίλειο και τους δυο των δε Μόουμπραι ισόβια με την σύμφωνη γνώμη του πατέρα του Ιωάννη της Γάνδης.

Ανατροπή του ξαδέλφου του βασιλιά Ριχάρδου Γ'[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η μεγάλη κρίση στις σχέσεις του με τον βασιλιά πραγματοποιήθηκε με τον θάνατο του πατέρα του Ιωάννη της Γάνδης (1399) όπου ο βασιλιάς Ριχάρδος έκανε κατάσχεση κατάσχεση ολόκληρης της περιουσίας του πατέρα του Ιωάννη της Γάνδης απαγορεύονται στον γιο του Ερρίκο να την κληρονομήσει. Ο Ερρίκος εξοργισμένος συνάντησε τον εξόριστο Θωμά Αραντέλ, αρχιεπίσκοπο του Καντέρμπουρι ο οποίος συμμετείχε στην Επανάσταση των Λόρδων εναντίον του Ριχάρδου (1387) και αποφάσισαν να οργανώσουν μαζί σκληρή αντίσταση την ίδια εποχή που ο βασιλιάς απουσίαζε σε εκστρατεία στην Ιρλανδία. Με τον Αραντέλ δίπλα του σαν σύμβουλο ο Ερρίκος κέρδιζε συνέχεια δυνάμεις με κατασχέσεις εδαφών και λεηλασίες, σύντομα απέκτησε τόση δύναμη που ανέτρεψε και φυλάκισε τον βασιλιά Ριχάρδο Β' ο οποίος πέθανε στην φυλακή κάτω από περίεργες συνθήκες. Ο Ερρίκος στέφθηκε νέος βασιλιάς της Αγγλίας ως Ερρίκος Δ' αγνοώντας τον 7χρονο διάδοχο Εδμόνδο του Μόρτιμερ, η στέψη του έγινε στις 13 Οκτωβρίου/1399, ήταν η πρώτη στέψη Άγγλου βασιλιά από την εποχή της Νορμανδικής κατάκτησης η οποία έγινε με την χρήση της Αγγλικής γλώσσας αντί της Αγγλικής την οποία χρησιμοποιούσαν όλοι οι προηγούμενοι βασιλείς. Το σώμα του βασιλιά Ριχάρδου Β' εξετέθη σε δημόσια θέα στον Καθεδρικό ναό του Αγίου Παύλου ώστε να δει ο Αγγλικός λαός ότι είναι πραγματικά νεκρός, ετάφη προσωρινά στην Δομηνικανή μονή του Λάνγκλει μέχρι να μεταφερθεί από τον γιο και διάδοχο του Ερρίκο Ε' στο αβαείο του Ουέστμινστερ. Ο Ριχάρδος πέρασε όλο το διάστημα της βασιλείας του για να αντιμετωπίσει εξεγέρσεις, δολοπλοκίες και επαναστάσεις, ήρθε πολλές φορές σε σύγκρουση με το Κοινοβούλιο ιδιαίτερα σε ότι αφορούσε τα εκκλησιαστικά θέματα, με την συμβουλή του Αραντέλ πρότεινε στο Κοινοβούλιο την καύση των αιρετικών (1401) προκειμένου να αντιμετωπίσει το κίνημα του Λόλλαρντ. Το 1410 το κοινοβούλιο πρότεινε κατάσχεση της εκκλησιαστικής περιουσίας αλλά ο Ερρίκος Δ' αρνήθηκε να συγκρουστεί με την εκκλησία η οποία τον είχε βοηθήσει να γίνει βασιλιάς. [6]

Ο Ερρίκος Δ' σαν βασιλιάς με μεγάλα προβλήματα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξεγέρσεις των βαρόνων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο βασιλιάς της Αγγλίας Ερρίκος Δ' όπως απεικονίζεται δε μια επιστολή (1402)

Οι εξεγέρσεις των βαρόνων συνεχίστηκαν την πρώτη δεκαετία της βασιλείας του Ερρίκου Δ' συμπεριλαμβανόμενων των εξεγέρσεων του Owain Glyndŵr που ανακήρυξε τον εαυτό του πρίγκηπα της Ουαλίας (1400) και την επανάσταση του Ερρίκου Περσί, 1ου κόμη του Νορθάμπερλαν, ο βασιλιάς κατάφερε να τις υποτάξει χάρη στις ικανότητες και στην τεράστια στρατιωτική προσωπικότητα του γιου και διαδόχου του Ερρίκου του Μονμάουθ. Τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του οι εξεγέρσεις έγιναν πολύ πιο έντονες ενώ σύμφωνα με μια πληροφορία τον τελευταίο χρόνο της βασιλείας του κυκλοφόρησε η φήμη ότι ο βασιλιάς Ριχάρδος βρισκόταν στην αυλή του βασιλιά της Σκωτίας περιμένοντας από τους οπαδούς του να τον επαναφέρουν στον θρόνο του στο Λονδίνο. Η ψεύτικη φήμη κυκλοφόρησε από κάποιον απατεώνα τον Σερ Ηλίας Λεβέττ ο οποίος ισχυρίστηκε ότι ήταν γαμπρός του βασιλιά Ριχάρδου και ότι διαθέτει την κατάλληλη βοήθεια από τους Σκωτσέζους για να πετύχει η επανάσταση. [7]

Λίστα των επαναστάσεων εναντίον του Ερρίκου Δ' :

  • Η επανάσταση των Επιφανών (1399 - 1400), εκτελέσεις των κομητών του Κέντ, του Χιούντινγκτον, του Σαλίσμπουρι και του βαρόνου Ντεσπένσερ για την προσπάθεια τους να επαναφέρουν τον Ριχάρδο Β' στον Αγγλικό θρόνο.
  • Η επανάσταση των Γκλύντυρ στην Ουαλία (1410 - 1415) υπό τον Ογουάιν Γκλύντυρ.
  • Οι επαναστάσεις των Πέρσι (1402 - 1408) τρεις αποτυχημένες απόπειρες της οικογένειας Πέρσι και των συμμάχων τους να ανατρέψουν τον Ερρίκο Δ'
    • Μάχη του Σρούζμπρι (1403), ο βασιλιάς Ερρίκος Δ' νίκησε μια εξέγερση εναντίον του υπό τον Ερρίκο Πέρσι ο οποίος είχε συμμαχήσει με τον Ογουάιν Γκλύντυρ, ο Πέρσι σκοτώθηκε στην μάχη από ένα βέλος στο πρόσωπο. Ο Θωμάς Πέρσι, 1ος κόμης του Ουόρτσεστερ, ο Σέρ Ριχάρδος Βενάμπλ, και ο Σέρ Ριχάρδος Βερνόν, κρεμάστηκαν, αποκεφαλίστηκαν και τα κομμένα κεφάλια τους επιδείχθηκαν δημόσια, ο κόμης του Νορθάμπερλαν κατέφυγε στην Σκωτία.
    • Επανάσταση του αρχιεπισκόπου της Υόρκης Ριχάρδου λε Σκροπ που διηύθυνε μια αποτυχημένη εξέγερση στην βόρεια Αγγλία (1405). Ο Σκροπ και οι υπόλοιποι αρχηγοί της εξέγερσης εκτελέστηκαν. Ο κόμης του Νορθάμπερλαν δραπέτευσε ξανά στην Σκωτία.
    • Μάχη του Μπράμχαμ Μουρ (1408), ο κόμης του Νορθάμπερλαν επιτέθηκε στην βόρεια Αγγλία μαζί με τους Σκωτσέζους συμμάχους του αλλά ηττήθηκε και σκοτώθηκε στην μάχη.

Επίσκεψη του Βυζαντινού αυτοκράτορα Μανουήλ Β' Παλαιολόγου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δέχθηκε την επίσκεψη του Βυζαντινού αυτοκράτορα Μανουήλ Β' Παλαιολόγου, ο οποίος ήταν ο μόνος Βυζαντινός αυτοκράτορας που επισκέφθηκε την Αγγλία, προκειμένου να ζητήσει την βοήθεια του βασιλιά της στον αγώνα κατά των Τούρκων. Τον δέχθηκε με τιμές στα ανάκτορα του Έλθαμ (Δεκέμβριος 1400 - Ιανουάριος 1401), οργάνωσε αγώνα κονταρομαχίας προς τιμή του, ενώ του έδωσε και οικονομική υποστήριξη. [8] Το 1406 Αγγλοι πειρατές συνέλαβαν τον μελλοντικό βασιλιά της Σκωτίας Ιάκωβο Α' ο οποίος ήταν έτοιμος να δραπετεύσει για την Γαλλία, [9] ο Ερρίκος Δ' τον κράτησε φυλακισμένο όλο το υπόλοιπο διάστημα που παρέμεινε βασιλιάς.

Σοβαρή ασθένεια τα τελευταία χρόνια της ζωής του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του Ερρίκου Δ' σημαδεύτηκαν από μια πολύ σοβαρή ασθένεια από την οποία δεχόταν ασταμάτητες επιθέσεις που του είχαν φέρει την παραμόρφωση του δέρματος όπως τον Ιούνιο του 1405, τον Απρίλιο του 1406, τον Ιούνιο του 1408, τον Δεκέμβριο του 1412 και το θανατηφόρο κτύπημα ήρθε τον Μάρτιο του 1413. Δεν έχει εξηγηθεί η φύση αυτής της ασθένειας μερικοί το θεωρούν λέπρα, άλλοι ψωρίαση, [10] οι μεσαιωνικοί χρονικογράφοι λένε ότι η ασθένεια του ήταν θεία τιμωρία για την εκτέλεση του Ριχάρδου του Σκρόπ, αρχιεπισκόπου της Υόρκης (Ιούνιος 1405) ύστερα από το γνωστό αποτυχημένο πραξικόπημα σε βάρος του. [11] Ο Ολισεντ είχε προβλέψει ότι θα πέθαινε στα Ιεροσόλυμα και όλοι πίστευαν ότι θα πέθαινε κατά την διάρκεια Σταυροφορίας, η προφητεία επαληθεύτηκε όμως με άλλο τρόπο πέθανε στο δωμάτιο των Ιεροσολύμων του αβαείου του Ουέστμινστερ κατά την διάρκεια μιας συνεδρίασης του Κοινοβουλίου.

Ταφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ασημένιο νόμισμα του Ερρίκου Δ'

Σε αντίθεση με τους προηγούμενους βασιλείς ο Ερρίκος Δ' και η δεύτερη σύζυγος του Ιωάννα της Ναβάρρας, βασίλισσα της Αγγλίας δεν τάφηκαν στο αββαείο του Ουέστμινστερ αλλά στον Καθεδρικό ναό του Καντέρμπουρι στην βόρεια πλευρά του κοιμητηρίου του Τρίνιτι δίπλα απο τον βωμό του Θωμά Μπέκετ. Η λατρεία του Μπέκετ ήταν ακόμα πολύ ισχυρή στην εποχή του κάτι που φαίνεται καθαρά στο λογοτεχνικό έργο του Τσώσερ "Οι ιστορίες του Καντέρμπουρι", ο Ερρίκος Δ' φαίνεται οτι είχε ασπαστεί σημαντικά αυτές τις λατρείες. Οι λόγοι της λατρείας του στον Θωμά Μπέκετ δεν έχουν ακόμα διευκρινιστεί αλλά πολλοί το ερμηνεύουν οτι τον χρησιμοποιούσε για πολιτικούς λόγους προκειμένου να μπορέσει να δικαιολογήσειτον σφετερισμό του θρόνου απο τον ξάδελφο του Ριχάρδο Β'. [12]Στην στέψη τυ συγκεκριμένα ο Ερρίκος Δ' χρίστηκε με το λάδι το οποιο είχε χρησιμοποιήσει ο Μπέκετ λίγο πριν την δολοφονία του (1170), [13] το λαδι το είχε πάρει απο τον παππού του Ερρίκο του Λάνκαστερ. [14] Οι συσχετισμοί του Ερρίκου Δ' με τον Θωμά Μπέκετ φαινονται απο τα ομοιώματα που βρέθηκαν στον τάφο του, οι χρυσοί αετοί που απεικονίζονται στην στέψη του σχετίζονται με τον ίδιο τον Τόμας Μπέκετ, το σώμα του βασιλιά στην εκταφή του 1832 βρέθηκε καλά διατηρημένο σε τέτοιο βαθμό που οι ιστορικοί βεβαιώνουν οτι πρόκειται για την ακριβή προσωπογραφία του. [15]

Κληρονόμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τον πρώτο του γάμο (1380) με την Μαρία του Μπόχυν απέκτησε :

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Mortimer, Ian (2007). "Henry IV's date of birth and the royal Maundy". Historical Research. University of London. 80 (210): 567–576.
  2. https://books.google.be/books?id=zKvKDAAAQBAJ&printsec=frontcover&dq=The+French+in+London:+From+William+the+Conqueror+to+Charles+de+Gaulle&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwjkn7_W_9TQAhXGnRoKHXykAvkQ6AEILDAA#v=onepage&q=The%20French%20in%20London%3A%20From%20William%20the%20Conqueror%20to%20Charles%20de%20Gaulle&f=false
  3. Armitage-Smith, Sydney. John of Gaunt, King of Castile and Leon, Duke of Lancaster, &c.. Constable, 1904.
  4. Bevan, Bryan (1994). Henry IV. London: Macmillan. p. 32.
  5. Bevan (1994: 1)
  6. Terry Jones, Medieval Lives, page 112
  7. https://books.google.gr/books?id=oqMuAAAAMAAJ&pg=PA235&lpg=PA235&dq=lyvet+king&redir_esc=y&hl=el#v=onepage&q=lyvet%20king&f=false
  8. G. Dennis, The Letters of Manuel II Palaeologus (Washington DC, 1977) Letter 38.
  9. E W M Balfour-Melville, James I King of Scots, London 1936
  10. Peter McNiven, "The Problem of Henry IV's Health, 1405–1413", English Historical Review, 100 (1985), pp. 747–772
  11. Swanson Religion and Devotion p. 298
  12. Christopher Wilson, 'The Tomb of Henry IV and the Holy Oil of St Thomas of Canterbury', in Medieval Architecture and its Intellectual Context, ed. Eric Fernie and Paul Crossley (London: The Hambledon Press, 1990), pp. 181–190.
  13. Thomas Walsingham, The St Albans Chronicle: The Chronica Maiora of Thomas Walsingham, Volume II, 1394-1422, ed. and trans. John Taylor et al. (Oxford: Clarendon Press, 2011), p. 237.
  14. Thomas Walsingham, The St Albans Chronicle: The Chronica Maiora of Thomas Walsingham, Volume II, 1394–1422, ed. and trans. John Taylor et al. (Oxford: Clarendon Press, 2011), pp. 237–241.
  15. C. Eveleigh Woodruff and William Danks, Memorials of the Cathedral and Priory of Christ in Canterbury (New York: E.P. Dutton & Co., 1912), pp. 192–194.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Peter McNiven, "The Problem of Henry IV's Health, 1405–1413", English Historical Review, 100 (1985), pp 747–772)
  • Debbi Codling, Henry IV and Personal Piety, History Today, 57:1 (January 2007), pages 23 – 29.
  • Bevan, Bryan (1994). Henry IV. London: Macmillan.
  • Mortimer, Ian (2007). "Henry IV's date of birth and the royal Maundy". Historical Research. University of London.
  • G. Dennis, The Letters of Manuel II Palaeologus (Washington DC, 1977) Letter 38.
Προκάτοχος:
Ριχάρδος Β'
Βασιλιάς της Αγγλίας
13991413
Διάδοχος:
Ερρίκος Ε'
Προκάτοχος:
Ιωάννης της Γάνδης
Δούκας της Ακουιτανίας
13991400
Διάδοχος:
Ερρίκος Ε΄
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Henry IV of England της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).