Ερρίκος Δ΄ της Καστίλης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Ερρίκος Δ΄
ENRIQUEIV.jpeg
Περίοδος 1454 - 1474
Προκάτοχος Ιωάννης Β'
Διάδοχος Ισαβέλλα
Γέννηση 5 Ιανουαρίου 1425
Βαγιαδολίδ, Καστίλη-Λεόν
Θάνατος 11 Δεκεμβρίου 1474
Μάνχα, Ισπανία
Τόπος ταφής Αγ. Μαρία Γουαδελούπης, Μάνχα
Σύζυγος Λευκή Β΄ της Ναβάρρας
Ιωάννα Αβίς
Επίγονοι Ιωάννα
Οίκος της Τραστάμαρα
Πατέρας Ιωάννης Β΄ της Καστίλης
Μητέρα Μαρία Τραστάμαρα
Θρησκεία Καθολικός Χριστιανός
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )

Ο Ερρίκος Δ΄ (Enrique IV de Castilla, 5 Ιανουαρίου 1425 - 11 Δεκεμβρίου 1474) ήταν βασιλιάς της Καστίλης από τον Οίκο της Τραστάμαρα, κλάδου του Οίκου της Ιβρέας. Ήταν υιός του Ιωάννη Β' βασιλιά της Καστίλης και της Μαρίας Τραστάμαρα, κόρης του Φερδινάνδου Α' βασιλιά της Αραγωνίας.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στη Βαγιαδολίδ. Ο ισχυρός άνδρας της Καστίλης ήταν ο Αλβάρο δε Λούνα δούκας του Τρουχίγιο που θέλησε να κατευθύνει την εκπαίδευσή του και να επιλέγει τους συντρόφους του. Ο πιο έμπιστος από τους συνομήλικους τού Ερρίκου ήταν ο Χουάν Πασέκο. Οι αγώνες, συμφωνίες και συνωμοσίες μεταξύ των ευγενών, του Αλβάρο δε Λούνα και των λεγομένων πριγκίπων της Πορτογαλίας ήταν συνεχείς. Ωστόσο το 1445 στη μάχη του Ολμέδο νίκησε τους πρίγκιπες της Αραγωνίας, πράγμα που αύξησε την επιρροή του και εξασθένησε τη δύναμη του Αλβάρο δε Λούνα.

Όταν απεβίωσε το 1454 ο πατέρας του Ιωάννης Β', τον διαδέχθηκε. Για να συμμαχήσει με την Πορτογαλία, νυμφεύτηκε την αδελφή τού Αλφόνσου Ε' βασιλιά της Πορτογαλίας. Επειδή φοβόταν την επέμβαση του Ιωάννη Β' Τραστάμαρα, συζύγου της βασίλισσας της Ναβάρρας, συμμάχησε με τη Γαλλία και συγχώρησε διάφορους ευγενείς. Συγκάλεσε την Αυλή και αποφάσισε επίθεση στο εμιράτο της Γρανάδας. Οι εκστρατείες των ετών 1455 και 1458 ήταν πόλεμος φθοράς με επιδρομές, αποφεύγοντας τις μάχες.

Δεν ήταν δημοφιλής στους ευγενείς. Έθεσε επικεφαλής των κυβερνητικών αποφάσεων τους Χουάν Πασέκο μαρκήσιο της Βιγιένα και τον αδελφό του Πέδρο Γκιρόν, αλλά για να εξισορροπήσει την επιρροή τους προσέλαβε και τους Μπελτράν δε λα Κουέβα, Μιγκουέλ δε Λούκας Ιράνζο και Γκόμεζ δε Κάσερες. Όταν απεβίωσε ο βασιλιάς της Αραγωνίας, τον διαδέχθηκε ο αδελφός του Ιωάννης Β' Τραστάμαρα, ο suo jure βασιλιάς της Ναβάρρας, ο οποίος άρχισε να παρεμβαίνει στα πράγματα της Καστίλης υποστηρίζοντας τους ευγενείς. Τότε κατασχέθηκε η περιουσία του Αλβάρο δε Λούνα από τον Χουάν Πασέκο, με την υποστήριξη του Ερρίκου Δ'. Η χήρα του ζήτησε τη βοήθεια της οικογένειας Μενδόζα, που ξεσήκωσε πολλούς ευγενείς, των οποίων ο συνασπισμός (league) το 1460 ανέλαβε τον έλεγχο των δαπανών και κέρδισε την αποδοχή του Αλφόνσου, νεότερου αδελφού του βασιλιά. Ο Ερρίκος Δ' αντέδρασε εισβάλλοντας στη Ναβάρρα και υποστηρίζοντας τον υιό τού Ιωάννη Β', που αξίωνε το βασίλειο της Ναβάρρας από τον πατέρα του. Μετά από την επιτυχή έκβαση της εκστρατείας, ο βασιλιάς απομάκρυνε τους Μενδόζα από την εξουσία και ειρήνευσε με τους ευγενείς.

Ο Ερρίκος Δ' παρενέβη και στη διαδοχή του πριγκιπάτου της Καταλωνίας, από αντιπαλότητα προς τον Ιωάννη Β' που ήταν ο επικυρίαρχος του πριγκιπάτου. Η Γαλλία πήρε το μέρος του βασιλιά της Αραγωνίας και ο Ερρίκος Δ', που τα οικονομικά του ήταν επικίνδυνα άσχημα, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Καταλωνία με τη συνθήκη της Μπαγιόν.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1440 νυμφεύτηκε πρώτα τη Λευκή Β' Τραστάμαρα βασίλισσα της Ναβάρρας, αλλά αργότερα ο γάμος ακυρώθηκε. Το 1455 νυμφεύτηκε σε δεύτερο γάμο την Ιωάννα Αβίς, κόρη του Εδουάρδου βασιλιά της Πορτογαλίας. Κόρη τους ήταν η:

  • Ιωάννα 1462 - 1530,

για την πατρότητα της οποίας αμφέβαλλαν οι ευγενείς. Διέδωσαν ότι ήταν κόρη του Μπελτράν δε λα Κουέβα και την αποκαλούσαν Ιωάννα λα Μπελτρανέχα. Έτσι όταν απεβίωσε ο Ερρίκος Δ', το στέμμα της Καστίλης διεκδίκησε, εκτός από την κόρη του Ιωάννα που υποστηριζόταν από το σύζυγό της Αλφόνσο Ε' Αβίς βασιλιά της Πορτογαλίας, και η ετεροθαλής αδελφή του Ισαβέλλα Α' της Καστίλης υποστηριζόμενη από το σύζυγό της Φερδινάνδο Β' Τραστάμαρα βασιλιά της Αραγωνίας. Επικράτησε η αδελφή του, που τον διαδέχθηκε ως βασίλισσα της Καστίλης.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Martín, José-Luis (2003). Enrique IV de Castilla: Rey de Navarra, Príncipe de Cataluña. Editorial NEREA. ISBN 9788489569829.
  • María del Pilar, Rábade Obradó; Ramírez Vaquero, Eloísa; Utrilla Utrilla, Juan F. (2005). Ediciones AKAL, ed. La dinámica política. p. 183. ISBN 9788470904332.
  • Valdeón Baruque, Julio, "Los Trastámaras", p.135
  • Edwards, John; Lynch, John (2008). Edad Moderna: Auge del Imperio, 1474-1598 4. Editorial Critica. pp. 17–18. ISBN 9788484326243.
  • Testimonial of the divorce ruling between Prince Henry and the infanta Blanche, included in Collection of unedited documents on the history of Spain, vol. XL, pages. 444-450.
  • Plunkett,Ierne. Isabel of Castile. The Knickerbocker Press, 1915, p. 35
  • María del Pilar, Rábade Obradó; Ramírez Vaquero, Eloísa; Utrilla Utrilla, Juan F. (2005). Ediciones AKAL, ed. La dinámica política. p. 185. ISBN 9788470904332.
  • Álvarez Palenzuela, Vicente Ángel (2007). Editorial Ariel, ed. Historia de España de la Edad Media. p. 777. ISBN 9788434466685.
  • María del Pilar, Rábade Obradó; Ramírez Vaquero, Eloísa; Utrilla Utrilla, Juan F. (2005). Ediciones AKAL, ed. La dinámica política. p. 185. ISBN 9788470904332.
  • Daniel Eisenberg, "Enrique Cuarto and Gregorio Marañón," Renaissance Quarterly, 29.1, 1976, pp. 21-29.
  • Giles Tremlett, "Catherine of Aragon, Henry's Spanish Queen", p.13