Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίσκεψη του Πάπα Φραγκίσκου στο Ιράκ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Αποστολική Επίσκεψη στο Ιράκ
O Φραγκίσκος εκφωνεί ομιλία στην αίθουσα του Προεδρικού Μεγάρου, Βαγδάτη
Ημερομηνία5–8 Μαρτίου 2021
ΤοποθεσίαΟυρ
Βαγδάτη
Νατζάφ
Καρακός
Αρβήλα
Μοσούλη
ΙστοσελίδαΙστοσελίδα του Βατικανού

Η επίσκεψη του πάπα Φραγκίσκου στο Ιράκ πραγματοποιήθηκε μεταξύ 5 και 8 Μαρτίου το 2021. Η επίσκεψη έλαβε χώρα κατόπιν προσκλήσεως της ιρακινής κυβέρνησης και της Χαλδαϊκής Καθολικής Εκκλησίας. Η επίσκεψη έμεινε στην ιστορία ως μια προσπάθεια γεφύρωσης των διαφορών μεταξύ των θρησκειών στο Ιράκ. Κατά τη διάρκεια αυτού του πρώτου ταξιδιού του Πάπα στη χώρα, ο Φραγκίσκος επισκέφθηκε τις πόλεις Ουρ, Βαγδάτη, Νατζάφ, Καρακός, Αρβήλα και Μοσούλη.[1]

Προηγούμενες προσπάθειες για παπική επίσκεψη

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄ επιθυμούσε να επισκεφθεί την Ουρ, γενέτειρα του Αβραάμ σύμφωνα με τη βιβλική παράδοση, στο πλαίσιο ενός ταξιδιού στη Μέση Ανατολή που θα περιλάμβανε το Ισραήλ, την Ιορδανία και την Παλαιστίνη. Η επίσκεψη ματαιώθηκε λόγω διαφορών μεταξύ της κυβέρνησης του Σαντάμ Χουσεΐν και εκπροσώπων της Αγίας Έδρας,[2] γεγονός που οδήγησε την ιρακινή κυβέρνηση στην απαγόρευσή της.

Προετοιμασία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε κατόπιν προσκλήσεως της κυβέρνησης του Ιράκ και της Χαλδαϊκής Καθολικής Εκκλησίας.[3]

Οι προετοιμασίες για την επίσκεψη πλησίαζαν στην ολοκλήρωσή τους στις αρχές του 2020, όταν ο πάπας συναντήθηκε με τον πρόεδρο του Ιράκ, Μπαρχάμ Σαλίχ, σε ακρόαση στο Βατικανό στις 25 Ιανουαρίου του έτους εκείνου.[4] Στις 7 Δεκεμβρίου 2020, ο διευθυντής Τύπου της Αγίας Έδρας, Ματέο Μπρούνι, εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία επιβεβαίωνε ότι ο πάπας Φραγκίσκος θα πραγματοποιούσε αποστολικό ταξίδι, αφού αποδέχθηκε την πρόσκληση της Δημοκρατίας του Ιράκ και της Χαλδαϊκής Καθολικής Εκκλησίας να επισκεφθεί τη χώρα από τις 5 έως τις 8 Μαρτίου 2021. Ήταν το πρώτο του αποστολικό ταξίδι μετά τον Νοέμβριο του 2019, καθώς όλα τα ταξίδια είχαν ακυρωθεί λόγω της πανδημίας COVID-19 κατά τη διάρκεια του 2020.[2] Ο πάπας Φραγκίσκος ανέφερε ότι θα έφθανε ως «μετανοών προσκυνητής» και θα προσευχόταν για συγχώρεση έπειτα από μια μακρά περίοδο θρησκευτικών συγκρούσεων κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στο Ιράκ.[5] Παρά το γεγονός ότι ο πρέσβης του Βατικανού, αρχιεπίσκοπος Μίσκο Λέσκοβαρ, προσβλήθηκε από COVID-19 και τέθηκε σε αυτοαπομόνωση, ο πάπας ήθελε να ταξιδέψει στο Ιράκ.[5] Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, ελήφθησαν πολλά μέτρα ασφαλείας για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19 καθώς και για τον κίνδυνο τρομοκρατικών επιθέσεων.[5][6] Ανακοινώθηκε η κινητοποίηση 10.000 μελών των δυνάμεων ασφαλείας για την προστασία του πάπα,[7][8] ενώ στον ίδιο και στους δημοσιογράφους που τον συνόδευαν χορηγήθηκε το εμβόλιο Pfizer–BioNTech.[9] Η επίσκεψη στον Αλί αλ-Σιστάνι στη Νατζάφ προετοιμάστηκε με μεγάλη προσοχή σε λεπτομέρειες όπως τα ροφήματα που θα προσφέρονταν ή πόσα μέτρα θα περπατούσε ο πάπας μέχρι το σπίτι του αλ-Σιστάνι.[10] Πριν από την άφιξη, ο πάπας Φραγκίσκος, 20 μέλη της συνοδείας του και περισσότεροι από 70 δημοσιογράφοι που τον συνόδευαν εμβολιάστηκαν κατά της COVID-19.[11]

5 Μαρτίου 2021

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την άφιξή του στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Βαγδάτης, ο πάπας έγινε δεκτός από τον πρωθυπουργό του Ιράκ, Μουσταφά αλ-Καντίμι.[12][1][13] Δύο παιδιά με παραδοσιακές φορεσιές πρόσφεραν λουλούδια και μια στρατιωτική μπάντα συνόδευε τον πρωθυπουργό.[13] Στη συνέχεια εισήλθε στη Βαγδάτη, όπου η άφιξή του ανακοινώθηκε με πινακίδες, ενώ οι σημαίες του Ιράκ και του Βατικανού κυμάτιζαν δίπλα δίπλα.[8] Όταν συνάντησε τον πρόεδρο του Ιράκ, Μπαρχάμ Σαλίχ, στο Προεδρικό Μέγαρο,[14] εκείνος του πρόσφερε ως δώρο ένα αντίγραφο έργου του Μοχάμεντ Γκάνι Χίκματ που απεικόνιζε τα Πάθη του Ιησού πριν από τη σταύρωσή Tου.[15] Ο πάπας στη συνέχεια απηύθυνε τηλεοπτικό διάγγελμα προς τον ιρακινό λαό, αναγνωρίζοντας τη σημασία του Ιράκ ως λίκνο του πολιτισμού.[5][16]

6 Μαρτίου 2021

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 6 Μαρτίου 2021 επισκέφθηκε τη Νατζάφ, όπου συνάντησε τον σιίτη κληρικό και Μεγάλο Αγιατολάχ Αλί αλ-Σιστάνι.[17] Η συνάντηση μεταδόθηκε από την ιρακινή κρατική τηλεόραση[1] και πραγματοποιήθηκε στο σπίτι του αλ-Σιστάνι, κοντά στο τέμενος του Ιμάμ Αλί.[18] Εκδόθηκε κοινή δήλωση κατά του θρησκευτικού εξτρεμισμού. Την ίδια ημέρα επισκέφθηκε την Ουρ, η οποία σύμφωνα με τη Βίβλο είναι η γενέτειρα του Αβραάμ, τον οποίο Ιουδαίοι, Μουσουλμάνοι και Χριστιανοί θεωρούν πνευματικό τους πατέρα.[17] Το βράδυ επέστρεψε στη Βαγδάτη, όπου τέλεσε λειτουργία στην εκκλησία του Αγίου Ιωσήφ.[19] Ήταν η πρώτη φορά που ο πάπας Φραγκίσκος τέλεσε λειτουργία σύμφωνα με το ανατολικό τυπικό.[19]

7 Μαρτίου 2021

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ο Πάπας Φραγκίσκος στη Μοσούλη στις 7 Μαρτίου του 2021

Στις 7 Μαρτίου 2021 επισκέφθηκε την κατεστραμμένη Συριακή Καθολική Εκκλησία της Αμώμου Συλλήψεως στην Καρακός.[17][20] Στην Πλατεία της Εκκλησίας στη Μοσούλη,[21] η οποία περιβάλλεται από εκκλησίες τεσσάρων διαφορετικών χριστιανικών δογμάτων – των Συρορθοδόξων, Συροκαθολικών, Χαλδαίων και Αρμενορθοδόξων,[22] τέλεσε δέηση και προσευχήθηκε για την αδελφοσύνη μεταξύ των διαφορετικών θρησκειών στο Ιράκ.[22] Ο χώρος διακοσμήθηκε με δύο συμβολικούς σταυρούς: ο ένας κατασκευασμένος από ξύλο κατεστραμμένων εκκλησιών στην Καρακός,[21] και ο άλλος έργο του Ιρακινού καλλιτέχνη Όμαρ Καΐς.[21] Ο πάπας επέστρεψε στο Ιράκ ένα ασσυριακό προσευχητάριο 500 ετών από την εκκλησία της Αμώμου Συλλήψεως στην Καρακός, το οποίο είχε μεταφερθεί στην Ιταλία μετά την κατάληψη της πόλης από το Ισλαμικό Κράτος. Το βιβλίο αποκαταστάθηκε υπό την αιγίδα του ιταλικού Υπουργείου Πολιτιστικής Κληρονομιάς.[23]

Τον Δεκέμβριο του 2024, απόσπασμα αυτοβιογραφίας του Φραγκίσκου αποκάλυψε ότι το ταξίδι του στη Μοσούλη είχε αποτελέσει στόχο απόπειρας δολοφονίας με βομβιστή αυτοκτονίας. Ο πάπας ανέφερε ότι αξιωματούχοι του Βατικανού είχαν ειδοποιηθεί για το σχέδιο από τις βρετανικές υπηρεσίες πληροφοριών και ότι δύο βομβιστές, μεταξύ των οποίων και μια νεαρή γυναίκα, σκοτώθηκαν από την ιρακινή αστυνομία πριν προλάβουν να ενεργοποιήσουν τα εκρηκτικά.[24]

Την ίδια ημέρα επισκέφθηκε επίσης την Περιφέρεια του Κουρδιστάν, όπου έφθασε στο Διεθνές Αεροδρόμιο της Αρβήλας και έγινε δεκτός από τους πολιτικούς Νετσερβάν Μπαρζανί, Μασούντ Μπαρζανί, Μασρούρ Μπαρζανί και Κουμπάντ Ταλαμπανί.[25] Αναγνώρισε τον ρόλο της Περιφερειακής Κυβέρνησης του Κουρδιστάν στην προστασία των χριστιανών κατά τον εμφύλιο πόλεμο του Ιράκ εναντίον του ΙΚΙΛ.[25] Στο Στάδιο Φράνσο Χαρίρι στην Αρβήλα τέλεσε λειτουργία μπροστά σε 10.000 πιστούς.[26] Οι παρευρισκόμενοι φορούσαν μάσκες προστασίας λόγω COVID-19, ενώ το στάδιο δεν ήταν πλήρες καθώς η κυβέρνηση είχε περιορίσει εκ των προτέρων τον αριθμό συμμετεχόντων.[27]

8 Μαρτίου 2021

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις 8 Μαρτίου 2021, ο πάπας αναχώρησε από το Ιράκ μέσω Βαγδάτης, αφού συναντήθηκε με τον Ιρακινό πρόεδρο Μπαρχάμ Σαλίχ σε αποχαιρετιστήρια τελετή.[28]

Επιρροή

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο Ιράκ, η 6η Μαρτίου ανακηρύχθηκε «Ημέρα Ανοχής και Συνύπαρξης» από τον πρωθυπουργό Μουσταφά αλ-Καντίμι, σε ανάμνηση της συνάντησης μεταξύ του σιίτη κληρικού Αλί αλ-Σιστάνι και του πάπα Φραγκίσκου.[29] Κατά την αναχώρηση του πάπα Φραγκίσκου, ο καρδινάλιος Λουίς Ραφαέλ Σάκο ανακοίνωσε ότι ο πάπας δώρισε το ποσό των 350.000 δολαρίων στον ιρακινό λαό, εκ των οποίων 250.000 θα διανέμονταν από τη Χαλδαϊκή Εκκλησία της Βαγδάτης, 50.000 από τη Χαλδαϊκή Καθολική Εκκλησία στη Μοσούλη και τα υπόλοιπα από τη Συριακή Καθολική Εκκλησία, που περιλαμβάνει επίσης την Καρακός.[30] Επιπλέον, ο καρδινάλιος υπέβαλε προτάσεις σχετικά με την ενίσχυση της εκπαίδευσης, την ανεκτικότητα μεταξύ πολιτισμών και την προστασία των ιερών τόπων, όπως προβλέπεται στον Ιρακινό Ποινικό Κώδικα, τον Απρίλιο του 2021.[31]

Διαφωνία πέρι γραμματόσημου που εκδόθηκε για την επίσκεψη

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Για να τιμηθεί η επίσκεψη του πάπα στην Ιρακινό Κουρδιστάν, η Περιφερειακή Κυβέρνηση του Κουρδιστάν αποκάλυψε μια σειρά έξι γραμματοσήμων, ένα εκ των οποίων απεικόνιζε το κεφάλι του πάπα Φραγκίσκου περιβαλλόμενο από χάρτη που θύμιζε το «Μεγάλο Κουρδιστάν», το οποίο περιλαμβάνει περιοχές στην Τουρκία, το Ιράν, τη Συρία και το Ιράκ.[32][33] Αυτό προκάλεσε αντιδράσεις από την Τουρκία, η οποία ζήτησε εξηγήσεις για αυτό το «σοβαρό λάθος»,[34] και δίωξε τον Κούρδο βουλευτή του Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών Μπερντάν Οζτούρκ για «τρομοκρατική προπαγάνδα» επειδή υπερασπίστηκε την έκδοση του αναμνηστικού γραμματοσήμου.[35] Το Ιράν επίσης άσκησε κριτική στο γραμματόσημο, αναφέροντας ότι ο απεικονιζόμενος χάρτης είναι αντίθετος με το διεθνές δίκαιο.[36] Οι αρχές της περιφέρειας του Ιρακινού Κουρδιστάν, απαντώντας στην κριτική, εξήγησαν ότι τα γραμματόσημα δεν είχαν ακόμη λάβει άδεια εκτύπωσης.[37][38]

Δείτε επίσης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. 1 2 3 Tawfeeq, Mohammed· Westcott, Ben· Kottasová, Ivana (6 Μαρτίου 2021). «Pope Francis condemns extremism as 'betrayal of religion'». CNN. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2021.
  2. 1 2 Pullella, Philip (7 Δεκεμβρίου 2020). «Pope Francis to make risky trip to Iraq in early March». Reuters (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2021.
  3. ↑ Rubin, Trudy (12 Μαρτίου 2021). «The significance of Pope Francis meeting Ayatollah Sistani». The Seattle Times. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Απριλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2021.
  4. ↑ «Pope Francis to visit Iraq, first Apostolic Journey in 15 months». Vatican News. 7 Δεκεμβρίου 2020. Ανακτήθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2020.
  5. 1 2 3 4 Castelfranco, Sabina (5 Μαρτίου 2021). «Pope Francis Lands in Baghdad, Marking First-ever Papal Visit to Iraq». Voice of America (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2021.
  6. ↑ Qiblawi, Tamara· Gallaghar, Delia· Najm, Aqeel (5 Μαρτίου 2021). «Pope Francis touches down in Baghdad, hoping to boost an ancient Christian church and a war-torn country». CNN. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 5 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 9 Μαρτίου 2021.
  7. ↑ Pulella, Philip (3 Μαρτίου 2021). «Pope says he must go to Iraq because people cannot be let down». Swissinfo (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Οκτωβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 2021.
  8. 1 2 Lowen, Mark (5 Μαρτίου 2021). «Pope Francis on Iraq visit calls for end to violence and extremism». BBC News (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 2021.
  9. ↑ Pope Francis arrives in Iraq amid security fears, Deutsche Welle, 5 March 2021, https://www.dw.com/en/pope-francis-arrives-in-iraq-amid-security-fears/a-56784322, ανακτήθηκε στις 2021-10-28
  10. ↑ Abdul-Zahra, Qasim· Kullab, Samya (3 Μαρτίου 2021). «Intense preparations before pontiff meets Iraqi ayatollah». The Associated Press. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021.
  11. ↑ Winfield, Nicole (2 Μαρτίου 2021). «Vatican defends pope's Iraq trip amid virus as 'act of love'». The Associated Press. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2021.
  12. ↑ «Al-Kadhimi receives the Pope at Baghdad airport». Iraqi News Agency. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Αυγούστου 2022. Ανακτήθηκε στις 28 Αυγούστου 2022.
  13. 1 2 Bentson, Clark (5 Μαρτίου 2021). «Pope Francis brings message of unity and tolerance to Iraq». ABC News (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Αυγούστου 2022.
  14. ↑ «Pope welcomed in Iraq as 'pilgrim of peace' with message of hope to Christians». The Arab Weekly (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Αυγούστου 2022.
  15. ↑ Pope Francis arrives in Iraq amid security fears | DW | 05.03.2021, Deutsche Welle, 5 March 2021, https://www.dw.com/en/pope-francis-arrives-in-iraq-amid-security-fears/a-56784322, ανακτήθηκε στις 2021-10-28
  16. ↑ «Video message of the Holy Father on the occasion of his upcoming Apostolic Journey to Iraq [5-8 March 2021]». Vatican.va (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2021.
  17. 1 2 3 «Pope calls on Christians of Qaraqosh, city ravaged by IS fighters, to 'forgive'». France 24 (στα Αγγλικά). 7 Μαρτίου 2021. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2021.
  18. ↑ «Pope Francis meets Iraq's top Shiite cleric al-Sistani». Deutsche Welle (στα Αγγλικά). 3 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 15 Μαρτίου 2021.
  19. 1 2 «Pope Francis holds first ever papal Mass in Baghdad». Deutsche Welle (στα Αγγλικά). 3 Ιουνίου 2021. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2021.
  20. ↑ «Pope Francis to visit Iraq church damaged by IS militants». The New Indian Express. 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2021.
  21. 1 2 3 Aldroubi, Mina (7 Μαρτίου 2021). «Mosul's Church Square decorated with two symbolic crosses to welcome Pope Francis». The National (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 21 Μαρτίου 2021.
  22. 1 2 Aldroubi, Mina (7 Μαρτίου 2021). «Mosul's Church Square decorated with two symbolic crosses to welcome Pope Francis». The National (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 21 Μαρτίου 2021.
  23. ↑ Mahmoud, Sinan (4 Μαρτίου 2021). «Pope Francis to return rare 500-year-old 'refugee' Christian prayer book to Iraq». The National (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2021.
  24. ↑ McElwee, Joshua (17 Δεκεμβρίου 2024). «Pope reveals he was target of suicide bomb attempt during 2021 Iraq visit». Reuters. Ανακτήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 2024.
  25. 1 2 Hawramy, Fazel (7 Μαρτίου 2021). «Pope Francis thanks President Barzani for protecting Christians during ISIS war». Rudaw. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2021.
  26. ↑ Yeranian, Edward (7 Μαρτίου 2021). «Pope Francis Celebrates Mass Before 10,000 in Iraqi Kurdish Capital, Irbil». Voice of America (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 2021.
  27. ↑ «In Erbil, thousands attend largest mass of Pope's historic trip to Iraq». France 24 (στα Αγγλικά). 7 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2022.
  28. ↑ «Pope Francis Leaves Iraq After 4-Day Visit». Voice of America (στα Αγγλικά). 8 Μαρτίου 2021. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 8 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 2021.
  29. ↑ «Iraq declares 6 March "National Day of Tolerance and Coexistence" - Vatican News». www.vaticannews.va (στα Αγγλικά). 6 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 2021.
  30. ↑ «ASIA/IRAQ - Chaldean Patriarch Sako reveals: the Pope has donated 350 thousand dollars for the poor Iraqis - Agenzia Fides». Agenzia Fides. 31 Μαρτίου 2021. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 31 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 2021.
  31. ↑ Rocchi, Daniele (6 Απριλίου 2021). «Pope in Iraq. Card. Sako: "The time has come for religion-State separation". Four concrete proposals». Agensir. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Απριλίου 2021.
  32. ↑ Jangiz, Khazan (10 Μαρτίου 2021). «Turkey slams KRG over stamps commemorating pope visit». www.rudaw.net. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2021.
  33. ↑ «Turkey slams Iraqi Kurdistan over stamp marking Pope's visit». www.duvarenglish.com. 3 Οκτωβρίου 2021. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2021.
  34. ↑ «From Rep. of Turkey Ministry of Foreign Affairs». Republic of Turkey Ministry of Foreign Affairs. Ανακτήθηκε στις 29 Μαρτίου 2021.
  35. ↑ «HDP'li Berdan Öztürk hakkında 'Kürdistan' soruşturması». www.gazeteduvar.com (στα Τουρκικά). 14 Μαρτίου 2021. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2021.
  36. ↑ «Iran FM spox: Publication of stamps by KRG against international law, principles». IRNA English (στα Αγγλικά). 10 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2021.
  37. ↑ Zaman, Amberin (10 Μαρτίου 2021). «Kurdish stamp commemorating pope's visit to Erbil fans Turkish conspiracy fears». Al Monitor: The Pulse of the Middle East (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Μαρτίου 2021. Ανακτήθηκε στις 29 Μαρτίου 2021.
  38. ↑ «Iraq: KRG tries to clarify stamp slammed by Turkey». www.aa.com.tr. Ανακτήθηκε στις 29 Μαρτίου 2021.
Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Επίσκεψη_του_Πάπα_Φραγκίσκου_στο_Ιράκ&oldid=11656269"