Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επίγεια ψηφιακή τηλεόραση

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Η επίγεια ψηφιακή τηλεόραση (DTTV, DTT ή DTTB) αποτελεί τη μετάδοση τηλεοπτικού σήματος που παρέχει σε ψηφιακή μορφή μέσω επίγειων πομπών. Σε αντίθεση με την αναλογική τηλεόραση, το ψηφιακό σήμα επιτρέπει καλύτερη ποιότητα εικόνας και ήχου (AC3, Dolby ψηφιακό), αποδοτικότερη χρήση του φάσματος συχνοτήτων και τη δυνατότητα μετάδοσης πολλαπλών καναλιών στην ίδια συχνότητα (πολυπλεξία).[1]

Τεχνολογικά χαρακτηριστικά

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ψηφιακή μετάδοση βασίζεται σε πρότυπα συμπίεσης εικόνας και ήχου, όπως MPEG-2 και MPEG-4 (H.264/AVC), τα οποία μειώνουν σημαντικά τον απαιτούμενο όγκο δεδομένων χωρίς αισθητή απώλεια ποιότητας.[2][3] Η μετάδοση στο ευρωπαϊκό πρότυπο DVB-T βασίζεται σε τεχνική διαμόρφωσης COFDM με QAM (16-QAM ή 64-QAM), προσφέροντας ανθεκτικότητα σε παρεμβολές και ανακλάσεις σήματος.[4] Η ψηφιακή τεχνολογία επιτρέπει:

1) Μετάδοση εικόνας τυπικής (SDTV) και υψηλής ευκρίνειας (HDTV),

2) ποικιλοκάναλο ψηφιακό ήχο (π.χ. AC-3 / Dolby Digital)

3) Ηλεκτρονικό οδηγό προγράμματος (EPG)

4) Υπηρεσίες υποτίτλων και πολλαπλών γλωσσών.

Η λήψη της επίγειας ψηφιακής τηλεόρασης γίνεται μέσω ενός ψηφιακού δεκτικού εξοπλισμού. Ο δέκτης αυτός μπορεί να είναι είτε επιτραπέζια συσκευή (set‑top box), είτε ενσωματωμένος στην ίδια την τηλεόραση. Ο ψηφιακός δέκτης αποκωδικοποιεί το σήμα που λαμβάνεται μέσω μιας κεραίας, μετατρέποντάς το σε εικόνα και ήχο. Λόγω της φύσης του ψηφιακού σήματος, ενδέχεται να απαιτείται κεραία ευρείας ζώνης ή ειδική κεραία UHF/VHF για σωστή λήψη, ιδιαίτερα όταν οι εκπομπές βρίσκονται σε φάσμα εκτός του εύρους της κεραίας που υπήρχε εγκατεστημένη.[5]

Η επίγεια ψηφιακή τηλεόραση μεταδίδεται στις ραδιοσυχνότητες που είναι παρόμοιες με την τυπική αναλογική τηλεόραση, με την κύρια διαφορά να είναι η πολυπλεξία του σήματος στον πομπό, κάτι που επιτρέψει τη λήψη πολλαπλάσιων καναλιών σε ένα ενιαίο φάσμα συχνότητας (όπως ένα κανάλι που εκπέμπει στα UHF ή στα VHF). Η ποσότητα δεδομένων που μπορεί να διαβιβαστεί (και επομένως ο αριθμός των καναλιών) επηρεάζεται άμεσα από τη μέθοδο διαμόρφωσης του καναλιού. Η μέθοδος διαμόρφωσης στο DVB-T είναι η COFDM με εγκάρσια διαμόρφωση εύρους (QAM) 64 ή 16. Γενικά ένα κανάλι 64QAM είναι σε θέση να εκπέμπει με μεγαλύτερο ρυθμό μετάδοσης (bitrate), αλλά είναι πιο ευαίσθητο σε παρεμβολές. Και τα δυο βασικά συστήματα (DVB-T και ATSC) χρησιμοποιούν τα πρότυπα μετάδοσης mpeg-2 και mpeg-4, ενώ διαφέρουν σημαντικά στο πώς κωδικοποιούνται σχετικές υπηρεσίες (όπως ο πολυκάναλος ήχος, οι υπότιτλοι και ο ηλεκτρονικός οδηγός προγράμματος EPG).[6]

Η ανάπτυξη της ψηφιακής επίγειας τηλεόρασης οδήγησε στη δημιουργία διαφορετικών τεχνολογικών προτύπων παγκοσμίως:

Με την τεχνολογική εξέλιξη αναπτύχθηκε το DVB-T2, το οποίο προσφέρει μεγαλύτερη χωρητικότητα δεδομένων και βελτιωμένη απόδοση φάσματος.[10]

Σύγκριση Προτύπων Ψηφιακής Επίγειας Τηλεόρασης
ΧαρακτηριστικόDVB-TATSC 1.0ISDB-T
Περιοχή αρχικής υιοθέτησηςΕυρώπηΗΠΑ / ΚαναδάςΙαπωνία
Έτος πρώτης εφαρμογής199819962003
Τεχνική διαμόρφωσηςCOFDM (16QAM / 64QAM)8-VSBBST-OFDM
Ανθεκτικότητα σε παρεμβολέςΥψηλήΜέτριαΥψηλή
Κινητή λήψηΠεριορισμένη (βελτιωμένη στο DVB-T2)Όχι (στην αρχική έκδοση)Υποστηρίζεται (1-seg)
Συμπίεση βίντεο (αρχικά)MPEG-2MPEG-2MPEG-2
Νεότερη εξέλιξηDVB-T2ATSC 3.0ISDB-Tb (Βραζιλία)
Υποστήριξη HDΝαιΝαιΝαι
Υποστήριξη πολλαπλών καναλιώνΝαι (πολυπλεξία)ΠεριορισμένηΝαι (πολυπλεξία)
Υποστήριξη πολυκάναλου ήχουAC-3 / Dolby DigitalAC-3 / Dolby DigitalMPEG Audio Layer II / AC-3
Υποστήριξη EPG και υποτίτλωνΝαιΝαιΝαι

Παγκόσμια ψηφιακή μετάβαση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η μετάβαση από την αναλογική στην ψηφιακή τηλεόραση πραγματοποιήθηκε σταδιακά σε παγκόσμιο επίπεδο από τις αρχές της δεκαετίας του 2000. Η διαδικασία αυτή, γνωστή ως "ψηφιακή μετάβαση" ή "αναλογικό switch-off", απελευθέρωσε τμήμα του ραδιοφάσματος (ψηφιακό μέρισμα), το οποίο αξιοποιήθηκε για τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες.[11]

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενθάρρυνε τα κράτη-μέλη να ολοκληρώσουν τη μετάβαση έως τα μέσα της δεκαετίας του 2010.[12]

Ιστορικό χρονολόγιο

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  • 1990–1995 – Ανάπτυξη των πρώτων προτύπων ψηφιακής επίγειας τηλεόρασης στην Ευρώπη, ΗΠΑ και Ιαπωνία.[13]
  • 1996 – Εγκρίνεται το πρότυπο ATSC στις Ηνωμένες Πολιτείες.[14]
  • 1998 – Έναρξη εμπορικών εκπομπών DVB-T σε ευρωπαϊκές χώρες.[13]
  • 2003 – Εφαρμογή ISDB-T στην Ιαπωνία.[15]
  • 2006 – Πιλοτική έναρξη ψηφιακής επίγειας τηλεόρασης στην Ελλάδα.[16]
  • 2009–2015 – Σταδιακή παύση αναλογικών εκπομπών σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.[17]
  • 2015 – Ολοκλήρωση αναλογικού switch-off στην Ελλάδα.[18]
  • 2016 και μετά – Επέκταση υιοθέτησης DVB-T2 και ανάπτυξη ATSC 3.0 διεθνώς.[19]

Η επίγεια ψηφιακή τηλεόραση στην Ελλάδα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στην Ελλάδα η επίγεια ψηφιακή μετάδοση ξεκίνησε πειραματικά από το ΤΕΙ Κρήτης από το εργαστήριο Έρευνας και Ανάπτυξης τηλεπικοινωνιακών συστημάτων PASIPHAE το Σεπτέμβριο του 2001 με δοκιμαστική εκπομπή σε όλο το Ηράκλειο Κρήτης. Ο καθηγητής που ηγήθηκε αυτής της προσπάθειας είναι ο Βασίλειος Παπαδάκης.[20]

Η ψηφιακή επίγεια τηλεόραση στην Ελλάδα ξεκίνησε επίσημα πιλοτικά από τη δημόσια ραδιοτηλεόραση (ΕΡΤ) στις 6 Ιανουαρίου 2006 με δοκιμαστική εκπομπή. Μεταξύ Μαρτίου και Μαΐου 2006 έγινε η σταδιακή έναρξη εκπομπής των τριών βασικών καναλιών που αποτελούν την πιλοτική πλατφόρμα εκπομπής της ΕΡΤ, την ΕΡΤ Ψηφιακή.[21]

Το 2009 ξεκίνησε η ψηφιακή μετάδοση ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών μέσω παρόχου δικτύου επίγειας ψηφιακής ευρυεκπομπής (Digea).[22] Η διαδικασία μετάβασης πραγματοποιήθηκε σταδιακά ανά γεωγραφική περιοχή, με ταυτόχρονη διακοπή της αναλογικής εκπομπής. H Ελλάδα ολοκλήρωσε επιτυχώς την ψηφιακή μετάβαση στις 6 Φεβρουαρίου 2015.[23]

Σύμφωνα με οδηγία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όλες οι ευρωπαϊκές χώρες θα έπρεπε να είχαν σταματήσει την προβολή των αναλογικών προγραμμάτων μέχρι το τέλος του 2012.[24]

Η χώρα υιοθέτησε το πρότυπο DVB-T με συμπίεση MPEG-4 (H.264/AVC). Στη συνέχεια ξεκίνησε σταδιακά η μετάβαση στο πρότυπο DVB-T2, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για αποτελεσματικότερη αξιοποίηση του φάσματος.[25]

  1. «EN 300 744 V1.6.2 – Digital Video Broadcasting (DVB); Framing structure, channel coding and modulation for digital terrestrial television» (PDF). European Telecommunications Standards Institute (ETSI). Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  2. «ISO/IEC 13818 (MPEG-2) Overview». International Organization for Standardization. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  3. «ISO/IEC 14496 (MPEG-4 AVC / H.264) Overview». International Organization for Standardization. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  4. «EN 300 744 - DVB-T Specification». European Telecommunications Standards Institute (ETSI). Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  5. «How Digital TV Works». HowStuffWorks. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  6. «How Digital TV Works». HowStuffWorks. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  7. «DVB Project Overview». DVB. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  8. «ATSC Digital Television Standard (A/53)». Advanced Television Systems Committee. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  9. «ISDB-T Transmission System» (PDF). Association of Radio Industries and Businesses (ARIB). Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  10. «EN 302 755 - DVB-T2 Specification». ETSI. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  11. «Digital Dividend Policy». European Commission. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  12. «Communication on the Digital Switchover». European Commission. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  13. 1 2 «History». DVB (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  14. «U.S. Digital TV (DTV) History» (PDF).
  15. «ISDB» (στα αγγλικά). Wikipedia. 2026-02-19. https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=ISDB&oldid=1339220280.
  16. «Digital terrestrial television» (στα αγγλικά). Wikipedia. 2026-02-24. https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Digital_terrestrial_television&oldid=1340164316.
  17. «teleco.com.br». Teleco (στα Πορτογαλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  18. «Τηλεόραση». www.hellenicaworld.com. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  19. published, Tom Butts (15 Ιουλίου 2025). «ATSC's New VP of Standards Development Touts 3.0's Global Potential». TV Tech (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  20. BHMA, TO (25 Νοεμβρίου 2008). «Οσα δεν ξέρουμε για την ψηφιακή TV». ΤΟ ΒΗΜΑ. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  21. «Ψηφιακή Μετάβαση - Ανακοινώσεις». Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ). Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  22. «Αποφάσεις Ψηφιακής Ευρυεκπομπής». Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  23. «Ολοκλήρωση Ψηφιακής Μετάβασης στην Ελλάδα». Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.
  24. «Switchover from analogue to digital broadcasting». Eur-Lex (στα Αγγλικά). Ευρωπαϊκή Ένωση.
  25. «Σχέδιο Χρήσης Ραδιοφάσματος». Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ). Ανακτήθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]