Ενεργειακές Κοινότητες στην Ελλάδα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Ως Ενεργειακή Κοινότητα (Ε.Κοιν.) ορίζεται η κοινότητα ή ο συνεταιρισμός, που δημιουργείται είτε από φυσικά πρόσωπα είτε από νομικά, με στόχο την παραγωγή, αποθήκευση, ιδιοκατανάλωση, διανομή και προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.[1] βάσει του Ν. 4513/2018, «Ενεργειακές Κοινότητες και άλλες διατάξεις»[2]

Η ενεργειακή κοινότητα είναι μια νέα δυνατότητα που δίνεται πρώτα απ’ όλα στους πολίτες μέσω σχημάτων τοπικών συνεταιρισμών να αποκτήσουν καθοριστικό ρόλο σε θέματα ενέργειας που τους αφορούν άμεσα. Μία ενεργειακή κοινότητα σύμφωνα με τον νόμο 4513 είναι αστικός συνεταιρισμός που προωθεί την κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία. Οι πολίτες, ως καταναλωτές και παραγωγοί ταυτόχρονα, μπορούν να αξιοποιούν τη δυνατότητα του εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού (virtual net metering), που σημαίνει για παράδειγμα ότι η ενέργεια που θα παράγει το σύστημα για το δικό μας νοικοκυριό θα συμψηφίζεται με τον δικό μας λογαριασμό ρεύματος, όπως αν είχαμε ένα εντελώς δικό μας φωτοβολταϊκό σύστημα. Φυσικά, δίνεται απόλυτη προτεραιότητα σε συστήματα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, τα οποία μπορεί να μην είναι εγκατεστημένα κοντά στο σημείο κατανάλωσης, οπωσδήποτε όμως βρίσκονται εντός της ίδιας Περιφέρειας.

Οι συμμετέχοντες έχουν την επιλογή της ιδιοκατανάλωσης ή της πώλησης προς το δίκτυο. Ο αριθμός των μελών πρέπει κατ’ ελάχιστον να είναι α) 5 αν είναι ΝΠΔΔ εκτός ΟΤΑ, ή ΝΠΙΔ ή φυσικά πρόσωπα, β) 3 αν είναι ΝΠΔΔ ή ΝΠΙΔ ή φυσικά πρόσωπα, εκ των οποίων τα 2 τουλάχιστον ΟΤΑ και γ) 2 μέλη αν είναι μόνο ΟΤΑ α΄ βαθμού σε νησιωτικές περιοχές με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων.

Ποσοστό τουλάχιστον 50% συν ένα εκ των μελών πρέπει να έχουν οπωσδήποτε σχέση με την περιοχή της έδρας της κοινότητας, ενώ το κάθε μέλος ανεξαρτήτως των μερίδων που κατέχει, συμμετέχει στις γενικές συνελεύσεις με μία ψήφο. Οι κοινότητες μπορούν να έχουν κερδοσκοπικό ή μη-κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Μπορούν να δραστηριοποιηθούν σε εγχειρήματα όπως η λειτουργία φωτοβολταϊκών συστημάτων για εικονική αυτοπαραγωγή (π.χ. νοικοκυριά ή μικρές επιχειρήσεις), λειτουργία φωτοβολταϊκών πάρκων (π.χ. ΟΤΑ), λειτουργία σταθμού βιομάζας ή βιοαερίου (π.χ. σε αγροτικές περιοχές), θερμοκηπίου, μονάδας αφαλάτωσης, κ.ά.[3]

Έτσι οι ίδιες οι τοπικές κοινωνίες μετέχουν και καθορίζουν την πορεία προς την ενεργειακή μετάβαση, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την ενίσχυση της ενεργειακής τους ασφάλειας και αυτονομίας, την ποιοτική και ποσοτική αύξηση της ενεργειακής αποδοτικότητας. Είναι πολύ σημαντικό ότι μπορούν να συμμετέχουν και καταναλωτές που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες εξασφαλίζοντας σημαντική εξοικονόμηση. Ταυτόχρονα ενισχύονται με αυτόν τον τρόπο δημοκρατικές διαδικασίες, ενώ παράλληλα αναπτύσσονται συνεργασίες προς όφελος τόσο των ανθρώπων και των τοπικών κοινωνιών που συμμετέχουν, όσο και του περιβάλλοντος.

Ενεργές κοινότητες και συνεταιρισμοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ενεργειακή κοινότητα Χάλκης Δωδεκανήσου:είναι η πρώτη Ενεργειακή Κοινότητα που ιδρύθηκε στα Δωδεκάνησα τον Μάιο του 2021[4], οπότε και έγινε η ιδρυτική συνέλευση. Την πρωτοβουλία ανέλαβε ο δήμος Χάλκης, με τη συμμετοχή του Αθλητικού Συλλόγου Χάλκης, αλλά και τους πολίτες του νησιού που έδειξαν ενεργό ενδιαφέρον[5]. Η Ενεργειακή Κοινότητα Χάλκης είναι μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και στόχο έχει την αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως η ηλιακή και η αιολική. Η ΕΝΕ.ΚΟΙ.ΧΑ. ή αλλιώς «Κάλχιον» (“ChalkiΟn”) θα αξιοποιήσει ανάμεσα στ’ άλλα την μεγάλη ηλιοφάνεια του νησιού καθόλη τη διάρκεια του χρόνου, που αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά. Μέσω του εικονικού ενεργειακού συμψηφισμού (ή αλλιώς "net metering", όπως είναι ο τεχνικός όρος) θα μπορούν να επωφελούνται όλοι οι κάτοικοι και οι επιχειρήσεις του νησιού, εξασφαλίζοντας σημαντική οικονομία στην κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος. Στους στόχους περιλαμβάνονται, πέρα από τη σημαντική αυτή εξοικονόμηση στους λογαριασμούς τους, εξοικονόμηση στο φωτισμό, ηλεκτροκίνηση, αναβάθμιση του δικτύου 5G, προγράμματα τηλεκπαίδευσης και φυσικά μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Υπολογίζεται ότι η ενεργειακή μετάβαση της Χάλκης θα έχει ως συνέπεια την εξοικονόμηση περίπου 1800 τόνων εκπομπών CO2.[6].
  • Η Ενεργειακή Kοινότητα «WEnCoop» αποτελεί την πρώτη ενεργειακή κοινότητα "λαϊκής βάσης" σε Ελλάδα και Ευρώπη, για γυναίκες επιχειρηματίες και τις επιχειρήσεις τους. Ιδρύθηκε τον Ιούλιο του 2021 στην Θεσσαλονίκη. Ως εγχείρημα, ξεκίνησε μετά από σχετική πρωτοβουλία του Συνδέσμου Επιχειρηματιών Γυναικών Ελλάδος (ΣΕΓΕ)[7] με 60 ιδρυτικά μέλη, και στόχους την υποστήριξη της πράσινης οικονομίας, αλλά και την ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας στο χώρο της ενέργειας. Το 51% των μελών του συνεταιρισμού προέρχονται από την περιοχή της Κεντρικής Μακεδονίας και το υπόλοιπο 49% είναι από σχεδόν όλες τις περιοχές της χώρας[8]. Το ελάχιστο όριο συμμετοχής στην κοινότητα έχει οριστεί στα 500,00 €, και μπορεί να συμμετέχει σε αυτή το οποιoδήποτε άτομο με την οποιαδήποτε ιδιότητα, με βάση την αρχή της συνεταιριστικής δημοκρατίας.
    Η «WEnCoop» βρίσκεται στα τελευταία στάδια κατασκευής των δύο φωτοβολταικών πάρκων της ισχύος 1 MW, στην Κασσανδρεία της Χαλκιδικής, αποτελούμενα από φωτοβολταϊκά πάνελ νέας τεχνολογίας, ώστε να καλύψει τις ενεργειακές ανάγκες περίπου 300 νοικοκυριών, και το κόστος ηλεκτροδότησης της κατανάλωσης των μελών της κοινότητας στο 100%. Στον προγραμματισμό της συγκεκριμένης κοινότητας, είναι η παραγόμενη ενέργεια που θα πηγάζει από τα επόμενα Φ/Β πάρκα της, να διοχετευτεί στον τομέα της ηλεκτροκίνησης[9].
  • Ενεργειακός και Αναπτυξιακός Συνεταιρισμός Σίφνου ΣΥΝ.ΠΕ με δομή αστικού συνεταιρισμού. [10]
  • 'Eνεργειακή Κοινότητα Ηλέκτρα [11]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. https://apothesis.eap.gr/handle/repo/51045
  2. ό.π., σελ.35
  3. https://hellanicus.lib.aegean.gr/handle/11610/19364, σελ.26
  4. «Ενεργειακή κοινότητα στα Δωδεκάνησα», Η Ροδιακή, https://www.rodiaki.gr/article/459734/energeiakh-koinothta-sta-dwdekanhsa Παρασκευή 18 Ιουνίου 2021 έκδ. ηλεκτρονική: 23:00 (ανακτήθηκε Τετάρτη 13 Απριλίου 2022)
  5. Πέγκυ Ντόκου, «Βιώσιμη ανάπτυξη, πράσινη ενέργεια και νησιωτικότητα», Δημοκρατική, https://www.dimokratiki.gr/16-11-21/viosimi-anaptyxi-prasini-energeia-kai-nisiotikotita 16 Νοεμβρίου 2021 έκδ. ηλεκτρονική: 09:15 (ανακτήθηκε Τετάρτη 13 Απριλίου 2022)
  6. https://www.naftemporiki.gr/story/1796173/i-xalki-to-proto-gr-eco-island-tis-elladas
  7. Λιάγγου, Χρύσα. «Φωτοβολταϊκό με… άρωμα γυναίκας στη Χαλκιδική | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 5 Μαΐου 2022. 
  8. «Οι γυναίκες που θα πάρουν φθηνό ρεύμα με ίδρυση ενεργειακής κοινότητας». Business Daily. 24 Οκτωβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 10 Μαΐου 2022. 
  9. «Χαλκιδική: Άρχισε η κατασκευή του φωτοβολταϊκού πάρκου «WEnCoop»». www.ertnews.gr. 17 Ιανουαρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2022. 
  10. https://www.sifnosislandcoop.gr/index.html#board https://www.sifnosislandcoop.gr/index.html#board
  11. http://electraenergy.coop/