Ενδομήτριο σπείραμα
Το ενδομήτριο σπείραμα (IUD) είναι μια μικρή, συσκευή αντισύλληψης, συχνά σχήματος Τ, που εισάγεται στη μήτρα, συνήθως για την πρόληψη της εγκυμοσύνης.[1] Υπάρχουν δύο τύποι, τα σπειράματα χαλκού και τα ορμονικά σπειράματα.[2] Η αποτελεσματικότητά τους είναι μεγαλύτερη από 99%; με τα σπειράματα χαλκού να έχουν χρόνο ζωής τουλάχιστον 12 έως 15 χρόνια και τα ορμονικά σπειράματα τουλάχιστον 3 έως 8 χρόνια.[3][4] Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν ως μέθοδος επείγουσας αντισύλληψης εντός 5 έως 10 ημερών από τη σεξουαλική επαφή.[5][6] Το ενδομήτριο σπείραμα αποτελεί μια μορφή αναστρέψιμης αντισύλληψης μακράς διάρκειας (LARC).[4]
Τα σπειράματα χαλκού ενδέχεται να αυξήσουν την εμμηνορροϊκή αιμορραγία ή τον πόνο κατά τους πρώτους έξι μήνες.[1] Μετά τους έξι μήνες, τα ορμονικά σπειράματα μπορεί να μειώσουν την αιμορραγία ή να σταματήσουν εντελώς την εμμηνόρροια.[7][8] Η δυσμηνόρροια ή η αιμορραγία μπορούν να αντιμετωπιστούν με ΜΣΑΦ.[9] Άλλες πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνουν την αποβολή του σπειράματος (3-22%) και τη διάτρηση της μήτρας (~ 0,1%).[7][9][5] Μετά την αποβολή, το σπείραμα μπορεί να εισαχθεί εκ νέου.[10] Εφόσον το σπείραμα αφαιρεθεί, ακόμη και μετά από μακροχρόνια χρήση, η γονιμότητα επιστρέφει γρήγορα στο φυσιολογικό.[11] Στα σπειράματα χαλκού το ποσοστό αποτυχίας βρίσκεται περίπου στο 0,8% ενώ στα ορμονικά σπειράματα (λεβονοργεστρέλη) μεταξύ 0,1% και 0,4% κατά το πρώτο έτος.[4] Η παχυσαρκία δεν επηρεάζει την αποτελεσματικότητα.[4] Αντιθετως, το ποσοστό αποτυχίας των αντισυλληπτικών χαπιών και των ανδρικών προφυλακτικών βρίσκεται περίπου στο 9% και στο 17% με τυπική χρήση.[12]
Τα σπειράματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν από εφήβους καθώς και από όσους δεν έχουν αποκτήσει προηγουμένως παιδιά.[4] Δεν επηρεάζουν τον θηλασμό και μπορούν να τοποθετηθούν αμέσως μετά τον τοκετό.[7] Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν αμέσως μετά από άμβλωση ή αποβολή.[1] Η τοποθέτηση ενός σπειράματος διαρκεί περίπου 5 λεπτά.[1] Ο κύριος μηχανισμός τους είναι η πρόληψη της γονιμοποίησης, σκοτώνοντας το σπέρμα ή παχαίνοντας τη βλέννα στον τραχήλο της μήτρας.[4]
Τα ενδομήτρια σπειράματα χρονολογούνται ως μέθοδος αντισύλληψης από τον 19ο αιώνα.[13] Η χρήση στις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκε από <1% το 1995, σε 6% στις αρχές της δεκαετίας του 2010 και σε 14% το 2016.[4][14] Οι γυναίκες επαγγελματίες υγείας στον τομέα του οικογενειακού προγραμματισμού επιλέγουν τις μεθόδους LARC πιο συχνά (42%) από το ευρύ κοινό (12%).[15] Και αυτές οι μέθοδοι έχουν ως αποτέλεσμα τη μέγιστη ικανοποίηση μεταξύ των χρηστριών.[10] Ένα παλαιότερο μοντέλο, γνωστό ως ασπίδα Dalkon, συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο φλεγμονώδους νόσου της πυέλου (PID).[13] Ωστόσο, τα σύγχρονα μοντέλα δεν αυξάνουν τον κίνδυνο PID σε γυναίκες χωρίς σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις κατά τη στιγμή της εισαγωγής.[16] Στον Καναδά, από το 2021 το σπείραμα χαλκού κοστίζει περίπου 80 δολάρια Καναδά (CAD) ενώ το ορμονικό κοστίζει περίπου 350 CAD.[3]
Αναφορές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 4 «IUD (intrauterine device)». Contraception guide. NHS Choices. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Αυγούστου 2017. Ανακτήθηκε στις 13 Ιουλίου 2023.
- ↑ «IUD Birth Control | Info About Mirena & Paragard IUDs». www.plannedparenthood.org (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2023.
- 1 2 Ton, Joey (6 Φεβρουαρίου 2022). «#308 Can It Stay or Must It Go? Extended Use of Intrauterine Devices». CFPCLearn. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Μαρτίου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουνίου 2023.
- 1 2 3 4 5 6 7 Baker, CC; Creinin, MD (1 Νοεμβρίου 2022). «Long-Acting Reversible Contraception.». Obstetrics and gynecology 140 (5): 883-897. doi:. PMID 36201766.
- 1 2 «Emergency Contraception». www.acog.org (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Ιουνίου 2020. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουνίου 2020.
- ↑ «Science Update: Hormonal IUD as effective as a copper IUD at emergency contraception and with less discomfort, NICHD-funded study suggests». 4 Φεβρουαρίου 2021. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Ιουλίου 2021. Ανακτήθηκε στις 26 Ιουλίου 2021.
- 1 2 3 Gabbe, Steven (2012). Obstetrics: Normal and Problem Pregnancies. Elsevier Health Sciences. σελ. 527. ISBN 9781455733958. Ανακτήθηκε στις 2016-02-01. More than one of
|archivedate=και|archive-date=specified (βοήθεια); Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο:|archive-date=(βοήθεια)Gabbe, Steven (2012). Obstetrics: Normal and Problem Pregnancies. Elsevier Health Sciences. p. 527. ISBN 9781455733958. Archived from the original on 2016-11-16. Retrieved 2016-02-01. - ↑ Shoupe, Donna (2011). Contraception (στα Αγγλικά). John Wiley & Sons. σελ. 96. ISBN 9781444342635. Ανακτήθηκε στις 27-08-2020. More than one of
|archivedate=και|archive-date=specified (βοήθεια); Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο:|accessdate=, |archive-date=(βοήθεια) - 1 2 Marnach, ML; Long, ME; Casey, PM (Μάρτιος 2013). «Current issues in contraception.». Mayo Clinic Proceedings 88 (3): 295–9. doi:. PMID 23489454. https://archive.org/details/sim_mayo-clinic-proceedings_2013-03_88_3/page/294.
- 1 2 Committee on Adolescent Health Care Long-Acting Reversible Contraception Working Group, The American College of Obstetricians and, Gynecologists (Οκτώβριος 2012). «Committee opinion no. 539: adolescents and long-acting reversible contraception: implants and intrauterine devices.». Obstetrics and Gynecology 120 (4): 983–8. doi:. PMID 22996129. https://archive.org/details/sim_obstetrics-and-gynecology_2012-10_120_4/page/982.
- ↑ Hurd, [επιμελ.] Tommaso Falcone, William W. (2007). Clinical reproductive medicine and surgery. Φιλαδέλφεια: Mosby. σελ. 409. ISBN 9780323033091. Ανακτήθηκε στις 01-02-2016. More than one of
|archivedate=και|archive-date=specified (βοήθεια); Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο:|accessdate=, |archive-date=(βοήθεια) - ↑ PharmD, Audrey Kelly (16 Δεκεμβρίου 2022). «Contraception Editorial September 2023 - The Potential of Long-acting Reversible Contraception to Decrease Unintended Pregnancy». Association of Reproductive Health Professionals - Sexual Solutions From Experts. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Απριλίου 2023. Ανακτήθηκε στις 14 Ιουλίου 2023.
- 1 2 Callahan, Tamara· Caughey, Aaron B. (2013). Blueprints Obstetrics and Gynecology (στα Αγγλικά). Lippincott Williams & Wilkins. σελ. 320. ISBN 9781451117028. Ανακτήθηκε στις 27-08-2020. More than one of
|archivedate=και|archive-date=specified (βοήθεια); Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο:|accessdate=, |archive-date=(βοήθεια) - ↑ «Products - Data Briefs - Number 188 - February 2015». www.cdc.gov (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Οκτωβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 27 Μαρτίου 2018.
- ↑ «New Study Finds Women's Health Providers Use IUDs More Than Any Other Method of Birth Control». www.plannedparenthood.org (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Οκτωβρίου 2018. Ανακτήθηκε στις 27 Μαρτίου 2018.
- ↑ Sonfield, Adam (Φθινόπωρο 2007). «Popularity Disparity: Attitudes About the IUD in Europe and the United States». Guttmacher Policy Review. Guttmacher Institute. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 07-03-2010. Ανακτήθηκε στις 04-06-2016. Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο:
|accessdate=, |archivedate=(βοήθεια)