Εμιράτο Γιαούρι
Το Εμιράτο Γιαούρι (αγγλ. αποδόσεις Yauri ή Yawuri) είναι μια ιστορική επικράτεια στη σημερινή βορειοδυτική Νιγηρία, συγκεκριμένα στο έδαφος του ομόσπονδου κρατιδίου Κέμπι. Σήμερα αναγνωρίζεται από το νιγηριανό κράτος ως περιοχή τοπικής διακυβερνήσεως (Local Government Area, LGA). Το 1972 ο πληθυσμός του ήταν περίπου 112 χιλιάδες κάτοικοι, σε μια έκταση περίπου 3,4 χιλιάδων τετραγωνικών χιλιομέτρων, που υποδιαιρείται σε 6 διαμερίσματα, όντας ένα από τα μικρότερα[1] σε έκταση ιστορικά εμιράτα της βόρειας Νιγηρίας. Πρωτεύουσα είναι η ομώνυμη μικρή πόλη Μπιν Γιαούρι.
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η περιοχή του Γιαούρι κατοικήθηκε αρχικώς, περί το 1000 έως 1200 μ.Χ., από μια ανατολική φυλή, τους Καμπέρι, που ανήκαν στον γλωσσικό κλάδο Μπενούε-Κόνγκο. Κατόπιν εισέβαλε στην περιοχή η Αυτοκρατορία των Σονγκάι και στο περιορισμένο χρονικό διάστημα αυτής της κατακτήσεως μερικοί Σονγκαΐτες εισβολείς ενσωματώθηκαν στην κοινωνία των Καμπέρι. Το αυξανόμενο αγροτικό πλεόνασμα των πρώτων οικιστών και η διαθεσιμότητα εύφορων εδαφών κοντά σε ποτάμι έφεραν ένα πολυποίκιλο και εύπλαστο μείγμα μεταναστών, που αναζητούσαν γη να καλλιεργήσουν, αρχικώς κυριαρχούμενο από τους Γκουνγκάγουα. Αυτό ήταν το δεύτερο κύμα μεταναστεύσεως στο Γιαούρι. Στις αρχές του 16ου αιώνα το βασίλειο των Γκουνγκάγουα επεκτάθηκε με πόλεμο με τους Καμπέρι, μέχρι που κατέστη η κυρίαρχη πολιτική ομάδα της περιοχής, υπό τον πρώτο εμίρη του Γιαούρι, τον Σάρκιν Γιαούρι Γκάρμπα. Εκείνος ίδρυσε την πρωτεύουσα Μπιν Γιαούρι, δίνοντάς της το όνομά του[2], είναι ωστόσο άγνωστο το πότε ιδρύθηκε το Εμιράτο.
Ωστόσο τον 18ο αιώνα οι επιδρομές για την απαγωγή ανδρών από τους δουλεμπόρους ψαλίδισαν τις πολιτικές και οικονομικές δομές του εμιράτου. Η ανάγκη για μια κατά πολύ ισχυρότερη πολιτική οντότητα κατέστη εμφανής, ώστε να ενισχυθεί το εμιράτο έναντι των δουλεμπόρων. Ένα κίνημα από την πλειονότητα των Γκουνγκάγουα προς την αφομοίωση με τους Χάουσα, που επικρατούσαν στην ευρύτερη περιοχή, οδήγησε σε μια σταδιακή υπερεθνοτική πολιτική αφομοιωτική σχέση με τους Χάουσα. Αλλά στις αρχές του 19ου αιώνα η επιτυχία του ιερού πολέμου (τζιχάντ) των Φουλάνι μετέτρεψε το Γιαούρι σε υποτελές κράτος του Γκουάντου.[3]
Ο Σάρκιν Αμπντουλλάχι ήταν ο εντόπιας καταγωγής εμίρης του Γιαούρι μετά την καταστροφική βασιλεία του Αλίγιου, ενός Φουλάνι. Ο Αμπντουλλάχι ήταν αρκετά μορφωμένος, καθώς ήταν δάσκαλος πριν από τη στέψη του. Η βασιλεία του ξεχώρισε για την αφοσίωσή του στην παιδεία, την υγεία και την επέκταση γενικώς των υπηρεσιών του εμιράτου.[4]
Εμίρηδες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ακολουθεί ένας κατάλογος των επικεφαλής του Εμιράτου Γιαούρι[5] (και μετέπειτα της LGA). Η καθιέρωση του Ισλάμ ως θρησκείας του κράτους αποδίδεται στον πέμπτο και τον ενδέκατο βασιλιά (Γιαούρι και Γερεμπάνα Β΄ αντιστοίχως):
| Εμίρης από | Έως | Όνομα |
|---|---|---|
| 1411 | 1433 | Ταφιραούλου |
| 1433 | 1456 | Καμούγουα |
| 1456 | 1480 | Μπουνυάγκου |
| 1480 | 1505 | Σακάζου |
| 1505 | 1531 | Γιαούρι |
| 1531 | 1536 | Κισαγκάρι |
| 1560 | 1572 | Γερεμπάνα Α΄ |
| 1572 | 1600 | Γκίμπα Α΄ |
| 1600 | 1601 | Γκίμπα Β΄ |
| 1601 | 1620 | Κασαφαούγκι |
| 1620 | 1663 | Γερεμπάνα Β΄ |
| 1663 | 1663 | Γκίμπα Γ΄ |
| 1663 | 1665 | Κασαγκούρμπι |
| 1665 | 1666 | Κάνα |
| 1666 | 1670 | Τζανρίνα |
| 1670 | 1674 | Ντούτσι |
| 1674 | 1675 | Λαφίγια |
| 1675 | 1689 | Κάντα |
| 1689 | 1709 | Γκάντι |
| 1709 | 1714 | Νταν Ιμπραχίμ |
| 1714 | 1723 | Μουχαμάντου |
| 1723 | 1745 | Λαφίγια Β΄ |
| 1745 | 1745 | Γιάνζου |
| 1745 | 1748 | Ουμάρου Γκάντι |
| 1748 | 1770 | Σουλεϊμάν Τζαραμπάνα |
| 1770 | 1773 | Αλίγιου Λαφίγια |
| 1773 | 1790 | Αμάντου Τζαραμπάνα |
| 1790 | 1790 | Σου’αΐμπου Μαντάρα |
| 1790 | 1793 | Μουσταφά Γκαζάρι |
| 1793 | 1838 | Μουχαμάντου Αλμπασίρ Νταν Αΐ |
| 1838 | 1844 | Ιμπραχίμ Ντόγκον Σάρκι |
| 1844 | 1853 | Τζίμπριν Γκατζερέν Σάρκι |
| 1853 | 1858 | Αμπουμπάκαρ Τζατάου |
| 1858 | 1878 | Σουλεϊμάν Νταν Άντο |
| 1878 | 1880 | Γιακούμπου Νταν Γκατζέρε |
| 1880 | 1890 | Αμπντουλλάχι Γκάλο |
| 1890 | 1904 | Αμπντουλλάχι Αμπάρσι |
| 1904 | 1915 | Τζίμπριν Αμπάρσι |
| 1915 | 1923 | Αλίγιου του Τζάμπο |
| 1923 | 1955 | Αμπντουλλάχι Τζίμπριν |
| 1955 | 1981 | Μουχαμάντου Τούκουρ |
| 1981 | 1999 | Σου’αΐμπου Γιακούμπου Αμπάρσι |
| 1999 | Δρ. Μουχαμάντ Ζαγιάνου Αμπντουλλάχ | |
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ «Yauri Local Government». www.finelib.com. Ανακτήθηκε στις 25 Αυγούστου 2023.
- ↑ Bunza, Mukhtar, Yasin Abubakar, H.M. Maishanu και A.I. Yandaki: A History of Yauri Kingdom from 1411 up to its Emirate Status, 2014, ανακτήθ. 10 Σεπτεμβ. 2024
- ↑ Salamone, Frank A.: Gods and goods in Africa: persistence and change in ethnic and religious identity in Yauri Emirate, North-Western State, Nigeria
- ↑ Frank A. Salamone: «Indirect Rule and the Reinterpretation of Tradition: Abdullahi of Yauri», African Studies Review, τόμος 23, No. 1 (Απρίλιος 1980)
- ↑ Harris, H.A. History of Yauri Kingdom. σελ. 34.