Εμίλιο Σαλγκάρι
Ο Εμίλιο Σαλγκάρι (ιταλικά: Emilio Salgari) (21 Αυγούστου 1862 - 25 Απριλίου 1911) ήταν Ιταλός συγγραφέας μυθιστορημάτων δράσης και περιπέτειας και πρωτοπόρος της επιστημονικής φαντασίας. Στην Ιταλία, το εκτεταμένο έργο του διαβάστηκε ευρύτερα από αυτό του Δάντη. Στον 21ο αιώνα, εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στους 40 πιο μεταφρασμένους συγγραφείς της ιταλικής λογοτεχνίας. Πολλά από τα πιο δημοφιλή μυθιστορήματά του έχουν διασκευαστεί σε κόμικς, σειρές κινουμένων σχεδίων και ταινίες μεγάλου μήκους. Θεωρείται ο εισηγητής της ιταλικής μυθοπλασίας περιπέτειας, της ποπ κουλτούρας και πολλές περιπέτειές του ενέπνευσαν τα σπαγγέτι γουέστερν. [1]
Βιογραφικά στοιχεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Εμίλιο Σαλγκάρι γεννήθηκε το 1862 στη Βερόνα σε οικογένεια εμπόρων. Από νεαρή ηλικία, ονειρευόταν να γίνει καπετάνιος, να εξερευνήσει μακρινές χώρες και να γνωρίσει εξωτικούς λαούς. Σπούδασε σε ένα ναυτικό τεχνικό ίδρυμα στη Βενετία, αλλά οι ακαδημαϊκές του επιδόσεις ήταν πολύ χαμηλές και δεν αποφοίτησε ποτέ.
Ξεκίνησε την καριέρα του ως δημοσιογράφος σε εφημερίδες, οι οποίες δημοσίευαν έργα του σε συνέχειες. Καθώς η αφηγηματική του ικανότητα μεγάλωνε, αύξανε και η φήμη ότι έζησε μια ζωή γεμάτη περιπέτειες. Η απεριόριστη φαντασία του τον οδήγησε να επινοήσει ένα περιπετειώδες παρελθόν για τον εαυτό του: ισχυριζόταν ότι είχε εξερευνήσει την έρημο του Σουδάν, είχε συναντήσει τον Αμερικανό στρατιωτικό, εξερευνητή και ηθοποιό Μπάφαλο Μπιλ στη Νεμπράσκα (τον είχε συναντήσει στην πραγματικότητα στη Βερόνα κατά τη διάρκεια της περιοδείας του στην Ιταλία), είχε αγαπήσει Ινδές πριγκίπισσες και είχε ταξιδέψει στις Επτά Θάλασσες. Σε δείπνα, διασκέδαζε τους συνδαιτημόνες του με περιπετειώδεις ιστορίες από τα πολλά ταξίδια του που διαδραματίζονταν στην Άπω Ανατολή, γεγονότα που, όπως ισχυριζόταν, αποτέλεσαν τη βάση για μεγάλο μέρος του έργου του. Στην πραγματικότητα, ο Σαλγκάρι δεν είχε ταξιδέψει ποτέ πιο πέρα από την Αδριατική Θάλασσα. Το μοναδικό θαλάσσιο ταξίδι στη ζωή του, ήταν ένα τρίμηνο ταξίδι από τη Βερόνα στο Μπρίντιζι με ένα εμπορικό πλοίο.[2]
Απογοητευμένος από την ελπίδα του να γίνει αξιωματικός του ναυτικού, έστρεψε το πάθος του για εξερευνήσεις και ανακαλύψεις στη συγγραφή. Στην αρχή της καριέρας του, άρχισε να υπογράφει τις ιστορίες του ως «Καπετάνιος Σαλγκάρι», έναν τίτλο που κάποτε υπερασπίστηκε σε μονομαχία όταν κάποιος τον αμφισβήτησε.[3]
Με ιστορίες γεμάτες πειρατές, τυχοδιώκτες, εξερευνητές και ασταμάτητη δράση, τα μυθιστορήματα του Σαλγκάρι σύντομα άρχισαν να μεταφράζονται παγκοσμίως, Ωστόσο, αν και χρίστηκε ιππότης από τη βασίλισσα της Ιταλίας και ήταν εξαιρετικά δημοφιλής, δεν έβγαζε πολλά χρήματα από τα βιβλία του και έζησε με οικονομικά προβλήματα για το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του.
Προσωπική ζωή και αυτοκτονία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 1892, παντρεύτηκε την ηθοποιό του θεάτρου Ίντα Περούτσι, με την οποία έζησαν ευτυχισμένα και απέκτησαν τέσσερα παιδιά. Η ιδιωτική ζωή του όπως σκιάστηκε από αρκετές τραγωδίες. Το 1889 ο πατέρας του αυτοκτόνησε. Η Ίντα αρρώστησε μετά το 1903 και οι δυσκολίες της Σαλγκάρι επιδεινώθηκαν με τα ιατρικά της έξοδα.
Αυτά τα γεγονότα οδήγησαν τον συγγραφέα σε κατάθλιψη και το 1910 έκανε απόπειρα αυτοκτονίας. Η εισαγωγή της Ίντα σε ψυχιατρική κλινική το 1911, τον συγκλόνησε και ο Σαλγκάρι σε ηλικία 49 ετών αυτοκτόνησε (1911) σε έναν λόφο κοντά στο Τορίνο. Άφησε τρεις επιστολές, απευθυνόμενες στα παιδιά του και την Ίντα, στον εκδότη του και στους συντάκτες της εφημερίδας του στο Τορίνο. [4]Η επιστολή προς τον εκδότη του ανέφερε:
Σε εσάς που πλουτίσατε από τον ιδρώτα του προσώπου μου ενώ παράλληλα κρατούσατε εμένα και την οικογένειά μου σε δυστυχία, σας ζητώ μόνο από αυτά τα κέρδη να βρείτε τα χρήματα για να πληρώσετε την κηδεία μου. Σας χαιρετώ καθώς σπάζω την πένα μου. Εμίλιο Σαλγκάρι.
Δύο από τους γιους του αυτοκτόνησαν επίσης, ο Ρομέρο το 1933 και ο Ομάρ, συγγραφέας περιπετειών και ο ίδιος, το 1963. Η κόρη του πέθανε από φυματίωση το 1914, ενώ ο μικρότερος γιος του σκοτώθηκε σε ατύχημα με μοτοσικλέτα το 1936. Η σύζυγός του πέθανε στο ψυχιατρείο το 1922. [5]
- Ο αστεροειδής 1998 UC23 μετονομάστηκε σε (27094) Salgari προς τιμή του συγγραφέα.
Συγγραφικό έργο
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ο Σαλγκάρι έγραψε περισσότερα από 200 μυθιστορήματα και διηγήματα περιπέτειας, τοποθετώντας τις ιστορίες του σε εξωτικές τοποθεσίες, με ήρωες από μεγάλη ποικιλία πολιτισμών κατά τη λεγόμενη Χρυσή εποχή της πειρατείας. Αντλούσε έμπνευση διαβάζοντας ξένη λογοτεχνία και εφημερίδες, ταξιδιωτικά περιοδικά και εγκυκλοπαίδειες, τα οποία χρησιμοποίησε για να απεικονίσει τους κόσμους των ηρώων του. Έγραψε τέσσερις μεγάλες σειρές: Οι πειρατές της Μαλαισίας, Η ιστορία του Μαύρου Κουρσάρου, Οι πειρατές των Βερμούδων και μια συλλογή περιπετειών που διαδραματίζονται στην Άγρια Δύση. Οι ήρωες του Σαλγκάρι ήταν κυρίως πειρατές, παράνομοι, ιδεαλιστές, επαναστάτες και ανυπότακτοι, που αγωνίζονταν ενάντια στην απληστία, την κατάχρηση εξουσίας, την αποικιοκρατία και τη διαφθορά. Σε αντίθεση με τους περισσότερους συγχρόνους του, ο συγγραφέας δεν δίστασε ποτέ να καταγγείλει τα δεινά της αποικιοκρατίας.[6]
Στα έργα του περιλαμβάνονται περιπέτειες που διαδραματίζονται στην Ινδία και την Ασία, στην Αφρική, στη Μέση Ανατολή, στην έρημο, στη ζούγκλα, ιστορίες χαμένων πόλεων και μεγάλων θησαυρών, περιπέτειες στη Ρωσία, στην Άγρια Δύση, στην εξερεύνηση των Πόλων, ιστορικές περιπέτειες, ιστορίες επιβίωσης, περιπέτειες στην ανοιχτή θάλασσα, περιπέτειες που διαδραματίζονται σε περιόδους πολέμου και επανάστασης, περιπέτειες που περιλαμβάνουν ταξίδια στο χρόνο κλ. Τα έργα του εξακολουθούν να επανεκδίδονται με επιτυχία μέχρι σήμερα και έχουν διασκευαστεί σε ταινίες αρκετές φορές. [7]
Οι πιο διάσημοι ήρωές του, ο Σάντοκαν, αποκαλούμενος και Τίγρης της Μαλαισίας, πρίγκιπας του Βόρνεο που έγινε πειρατής διεκδικώντας τον θρόνο του και την απελευθέρωση της πατρίδας του από τους Άγγλους, και ο Πορτογάλος υπολοχαγός Γιάνεζ ντε Γκομέρα, επιτίθονταν με τους άντρες τους εναντίον ολλανδικών και βρετανικών στόλων και του Άγγλου διοικητή Τζέιμς Μπρουκ. Ο Μαύρος Κουρσάρος και ο Καπετάνιος Μόργκαν διατήρησαν έναν ιπποτικό κώδικα στην Καραϊβική, ενώ οι πειρατές των Βερμούδων του Σαλγκάρι πολέμησαν για την αμερικανική ανεξαρτησία. [8]
Οι ιστορίες του ήταν τόσο δημοφιλείς που σύντομα ο εκδότης του προσέλαβε και άλλους συγγραφείς για να αναπτύξουν ιστορίες περιπέτειας με το όνομά του. Το ύφος του Σαλγκάρι μιμήθηκαν πολλοί, αλλά κανένας άλλος Ιταλός συγγραφέας περιπέτειας δεν κατάφερε να αντιγράψει την δημοφιλή του επιτυχία.
Επίδραση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Το στυλ του - γρήγορο, γεμάτο με μεγάλες μάχες, αίμα, βία αλλά και αισθηματικές συγκινήσεις και με έντονη χιουμοριστική χροιά - σύντομα εξαπλώθηκε στον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Ένα παράδειγμα είναι τα έργα του σκηνοθέτη Σέρτζιο Λεόνε, του οποίου οι παράνομοι ήρωες στα σπαγγέτι γουέστερν του είναι εμπνευσμένοι από τους τυχοδιώκτες του Σαλγκάρι. Περισσότερες από 50 κινηματογραφικές διασκευές των μυθιστορημάτων του Σαλγκάρι έχουν γίνει και πολλές άλλες βασίζονται στα έργα του (ιστορίες κουρσάρων, ιστορίες περιπέτειας στη ζούγκλα κλ).
Ο Φεντερίκο Φελίνι λάτρευε τα βιβλία του Σαλγκάρι. Ο Πιέτρο Μασκάνι είχε πάνω από 50 βιβλία Σαλγκάρι στη βιβλιοθήκη του. Ο Ουμπέρτο Έκο διάβαζε τις περιπέτειές του ως παιδί.
Τα έργα του ήταν πολύ δημοφιλή στην Πορτογαλία, την Ισπανία και τις ισπανόφωνες χώρες, όπου Λατινοαμερικανοί συγγραφείς όπως ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, η Ιζαμπέλ Αλιέντε, ο Κάρλος Φουέντες, ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες και ο Πάμπλο Νερούδα βεβαιώνουν ότι τον διάβασαν όταν ήταν νέοι. Ο Τσε Γκεβάρα διάβασε 62 από τα βιβλία του, σύμφωνα με τον βιογράφο του Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο Β', ο οποίος σχολίασε ότι ο αντιιμπεριαλισμός του επαναστάτη θα μπορούσε να θεωρηθεί «Σαλγκαριανός στην καταγωγή».
Αν και δημοφιλής, ο Σαλγκάρι δεν εκτιμήθηκε από τους κριτικούς κατά τη διάρκεια της ζωής του και για το μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα. Μόλις στα τέλη της δεκαετίας του 1990 άρχισαν να επανεξετάζονται τα έργα του και να επανεκτιμούνται οι χαρακτήρες και η πλοκή του. Νέες μεταφράσεις εμφανίστηκαν σε έντυπη μορφή. Το 2001 ιδρύθηκε στην Ιταλία ο πρώτος Εθνικός Σύνδεσμος Σαλγκάρι για να τιμήσει το έργο του.[9]
Έργα (επιλογή)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Η σειρά Σάντοκαν
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Το μυστήριο της μαύρης ζούγκλας (I Misteri della Jungla Nera, 1895)
- Οι τίγρεις του Μόμπρακεμ (Le tigri di Mompracem, 1900)
- Οι πειρατές της Μαλαισίας (I pirati della Malesia, 1896)
- Οι δύο Τίγρεις (Le due Tigri, 1904)
- Ο βασιλιάς της θάλασσας (Il re del mare, 1906)
Η σειρά του Μαύρου Κουρσάρου
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Ο Μαύρος Κουρσάρος (Il Corsaro Nero, 1898)
- Η βασίλισσα της Καραϊβικής (La regina dei Caraibi, 1901)
- Γιολάντα, η κόρη του Μαύρου Κουρσάρου (Jolanda, la figlia del Corsaro Nero, 1905)
- Ο Γγιος του Κόκκινου Κουρσάρου (Il figlio del Corsaro Rosso, 1908)
- Οι τελευταίοι πειρατές (Gli ultimi filibustieri, 1908)
Οι πειρατές των Βερμούδων
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Οι πειρατές των Βερμούδων (I corsari delle Bermude, 1909)
- Η κρουαζιέρα του Κεραυνού (La crociera della Tuonante, 1910)
- Οι ασυνήθιστες περιπέτειες του Τέστα ντι Πιέτρα (Straordinarie avventure di Testa di Pietra, 1915)
Περιπέτειες από την Άγρια Δύση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Στα σύνορα της Άγριας Δύσης (Sulle frontiere del Far-West, 1908)
- Η Σκωτσέζα (La scotennatrice, 1909)
- Το φλεγόμενο δάσος (Le selve ardenti,1910)
Άλλα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Τα θαύματα του 21ου αιώνα (Le meraviglie del duemila, 1907) επιστημονικής φαντασίας
- Η Καρχηδόνα στις φλόγες (Cartagine in fiamme, 1908) ιστορικό μυθιστόρημα
Μεταφράσεις στα ελληνικά
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Σάντοκαν, ο επαναστάτης της Μαλαισίας, μτφ. Μυσρίνη Ζορμπά, εκδ. ΣΙΓΜΑ ΠΙ ΛΑΜΔΑ, 2020 [10]
- Εξέγερση στις Φιλιππίνες, μτφ. Τότα Τσάκου Κονβερτίνο, εκδ. Ύψιλον, 1996
- Τα μυστήρια της μαύρης ζούγκλας, μτφ. Τότα Τσάκου Κονβερτίνο, εκδ. Ύψιλον, 1996
- Οι πειρατές της Μαλαισίας, μτφ. Τότα Τσάκου Κονβερτίνο, εκδ. Ύψιλον, 1993 [11]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ . «ebsco.com/research-starters/biography/emilio-salgari».
- ↑ . «rohpress.com/salgari.html».
- ↑ . «lagazzettaitaliana.com/people/-about-the-author-emilio-salgari».
- ↑ . «portalguarani.com/emilio_salgari».
- ↑ . «emiliosalgari.it/».
- ↑ ,. «isfdb.org/cgi-bin/Emilio Salgari».
- ↑ . «imdb.com/Emilio Salgari(1862-1911)».
- ↑ . «goodreads.com/author/Emilio_Salgari».
- ↑ . «treccani.it/enciclopedia/emilio-salgari_(Dizionario-Biografico)/».
- ↑ . «politeianet.gr/el/contributor/salgkari-emilio».
- ↑ . «protoporia.gr/salgkari-emilio-oi-peirates-tis-malaisias-».
