Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ελληνικές χθόνιες θεότητες

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Ανάγλυφο από τον τάφο του Λυσιμαχίδη (320 π.Χ.). Δύο άνδρες και δύο γυναίκες κάθονται μαζί καθώς ο Χάροντας, ο βαρκάρης του κάτω κόσμου, πλησιάζει για να τον πάει στη χώρα των νεκρών.

Με το όνομα χθόνιοι θεοί ή χθόνιες θεότητες ή υποχθόνιες θεότητες χαρακτήριζαν οι αρχαίοι Έλληνες τις διάφορες θεότητες της ελληνικής μυθολογίας που είχαν σχέση με τον κάτω κόσμο ή τη Χθόνα, δηλαδή τη Γη, εξ ου και υποχθόνιοι. Σήμερα ο ίδιος όρος χρησιμοποιείται στα ελληνικά και για τον χαρακτηρισμό παρόμοιων θεοτήτων, του κάτω κόσμου, και από μυθολογίες άλλων πολιτισμών.

Στη κατηγορία αυτή περιλαμβάνονταν ο Άδης με κυρίαρχη θέση, ο Πλούτων, η Δήμητρα, η Περσεφόνη, η Εκάτη, ο Χθόνιος Ερμής, ο Χάρων, ο Θάνατος, ο Ηρακλής Παγκράτης,[1] η Βενδίδα[2] κ.λπ.[3]

Στους χθόνιους θεούς, οι αρχαίοι Έλληνες, προσέφεραν σπονδές και γίνονταν διάφορες επικλήσεις και προσευχές προκειμένου να φανούν ευμενείς στους νεκρούς, ιδιαίτερα σ΄ εκείνους που είχαν πεθάνει νέοι ή και άδικα, αλλά και για τους "εν ζωή". Συνέχεια εκείνων των επικλήσεων είναι οι αντίστοιχες των σημερινών επικλήσεων στις νεκρώσιμες ακολουθίες, που τηρούν οι χριστιανοί.[3]

Σημειώνεται ότι με το όνομα Χθων, οι αρχαίοι Έλληνες ονόμαζαν την επιφάνεια της Γης, τα βάθη της Γης (υποχθόνια), αλλά σε χρήση αποδίδονταν και ως έτερο όνομα (επίκλησης) της Γαίας.[3][4]

  1. «ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ | Οι χθόνιες θεότητες του Ιλισού: ο Παγκράτης και ο Ηρακλής Παγκράτης». ionio.gr. Ανακτήθηκε στις 16 Ιουλίου 2021.
  2. «Βενδίδα». mythotopia.eu. Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου. Ανακτήθηκε στις 25 Αυγούστου 2023.
  3. 1 2 3 «Η ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ». Scribd (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2019.
  4. «📌 χθων». Academic Dictionaries and Encyclopedias (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2019.
  • "Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ηλίου" τ.18ος, σ.632