Ελληνικές βουλευτικές εκλογές Νοεμβρίου 1989

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ελληνικές βουλευτικές Εκλογές Νοεμβρίου 1989
Flag of Greece.svg
Ιούνιος 1989 ←
5 Νοεμβρίου 1989
→ 1990

  Πρώτο κόμμα Δεύτερο κόμμα Τρίτο κόμμα
  Constantine Mitsotakis.jpg Andreas Papandreou (1968) 2.jpg Charilaos Florakis.JPG
Επικεφαλής Κωνσταντίνος Μητσοτάκης Ανδρέας Παπανδρέου Χαρίλαος Φλωράκης
Κόμμα Νέα Δημοκρατία ΠΑ.ΣΟ.Κ. Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου
Επικεφαλής από 1984 1974 1989
Προηγούμενες εκλογές 44,28%, 145 έδρες 39,13%, 125 έδρες 13,13%, 28 έδρες
Έδρες
148 / 300
128 / 300
21 / 300
Αλλαγή στις έδρες Αύξηση3 Αύξηση3 Decrease7
Λαϊκή ψήφος 3.093.055 2.723.739 734.552
Ποσοστό 46,19% 40,67% 10,97%
Μεταβολή Αύξηση1,91% Αύξηση1,55% Decrease 2,16%

  Τέταρτο κόμμα Πέμπτο κόμμα
 
Επικεφαλής Διοικούσα επιτροπή Ισμαήλ Μολλά
Κόμμα Οικολόγοι Εναλλακτικοί Εμπιστοσύνη (κόμμα)
Προηγούμενες εκλογές Νέο κόμμα 0,52%, 1 έδρα
Έδρες
1 / 300
1 / 300
Αλλαγή στις έδρες Νέο κόμμα Steady
Λαϊκή ψήφος 39.130 26.012
Ποσοστό 0,58% 0,39%
Μεταβολή Νέο κόμμα Decrease0,14%

Οι βουλευτικές εκλογές της 5ης Νοεμβρίου 1989 ήταν οι δεύτερες που έγιναν στην «σημαδιακή, από κάθε άποψη» χρονιά του 1989.[1] Διεξήχθησαν από υπηρεσιακή κυβέρνηση υπό τον τότε πρόεδρο του Αρείου Πάγου Ιωάννη Γρίβα και έφεραν στην πρώτη θέση το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας υπό τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, αλλά, και πάλι, χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Οι εκλογές πραγματοποιήθηκαν με ένα σύστημα παραλλαγής της απλής αναλογικής (εκλογικός νόμος 1847/1989) που είχε ψηφίσει η κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου την άνοιξη του 1989.

Η Νέα Δημοκρατία ανέβασε το ποσοστό της σε 46,19%, από το 44,28% που είχε λάβει τον Ιούνιο, χωρίς όμως και πάλι να μπορέσει να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση, καθώς έλαβε 148 έδρες. Το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου αναδείχθηκε στον πραγματικό νικητή των εκλογών (σε επίπεδο συμβολισμών και εντυπώσεων) αφού ανέβασε το ποσοστό του σε 40,67% από το 39,13% του Ιουνίου με τον αρχηγό του υπόδικο και άρρωστο, λαμβάνοντας 128 έδρες, και διαψεύδοντας όλες τις δημοσκοπήσεις.[2] Ο ενιαίος Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου ήταν ο μεγάλος χαμένος των εκλογών, καθώς είδε το ποσοστό του να πέφτει στο 10,97% από το 13,13% του Ιουνίου, ενώ έλαβε 21 έδρες.

Οι δεύτερες αυτές εκλογές μέσα στην ίδια χρονιά υπήρξαν αποτέλεσμα των πολιτικών εξελίξεων που είχαν δρομολογηθεί το «καυτό καλοκαίρι» του 1989, όταν, μετά το αδιέξοδο των εκλογών της 18ης Ιουνίου, η Νέα Δημοκρατία και ο εναίος Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου είχαν σχηματίσει, στις 2 Ιουλίου, κυβέρνηση συνεργασίας (κυβέρνηση Τζαννετάκη) με διακηρηγμένο στόχο την παραπομπή των υπευθύνων για την υπόθεση Κοσκωτά ενώπιον του κινδύνου παραγραφής. Η κυβέρνηση αυτή, αφού ολοκλήρωσε την διαδικασία των παραπομπών, παραιτήθηκε στις 12 Οκτωβρίου, και την ίδια μέρα παρέδωσε την εξουσία στην υπηρεσιακή κυβέρνηση Γρίβα.

Η περίοδος ανάμεσα στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις, από τον Ιούνιο μέχρι τον Νοέμβριο του 1989, υπήρξε εξαιρετικά πυκνή σε συνταρακτικά γεγονότα και ανατροπές, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς (το 1989 θεωρείται το σημαντικότερο έτος στις μεταπολεμικές διεθνείς σχέσεις), καθώς ολόκληρη η παγκόσμια ψυχροπολεμική τάξη πραγμάτων κατέρρεε, σε όλα τα επίπεδα. Στην Ελλάδα, η δολοφονία του Παύλου Μπακογιάννη στο Κολωνάκι στις 26 Σεπτεμβρίου και η απόπειρα δολοφονίας του ίδιου του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη στην Μυτιλήνη την νύχτα της 21ης προς 22 Οκτωβρίου αποτέλεσαν το απόγειο της επιρροής των τρομοκρατικών οργανώσεων, αλλά και της «τρομοκρατολογίας» στην δημόσια ζωή. Το γεγονός ότι ο Μπακογιάννης δολοφονήθηκε από την 17 Νοέμβρη την ημέρα που επρόκειτο να συζητηθεί η παραπομπή του Ανδρέα Παπανδρέου στην Βουλή (της οποίας ο ίδιος ήταν ο βασικός εμπνευστής, αλλά και κοινοβουλευτικός εισηγητής της ΝΔ) και ότι ο άνθρωπος που αποπειράθηκε να δολοφονήσει τον Μητσοτάκη, ο Μιχάλης Παυλής, ήταν ανθυπασπιστής της Πολεμικής Αεροπορίας που επί κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ υπηρετούσε στην ΕΥΠ, οδήγησε το σύνολο σχεδόν του δεξιού Τύπου να κατηγορήσει το ΠΑΣΟΚ ότι «ελέγχει και κατευθύνει» την τρομοκρατία στην Ελλάδα,[3][4] ψευδώς όπως αποδείχθηκε εκ των υστέρων, μετά την εξάρθρωση της 17 Νοέμβρη το 2002.

Ως αποτέλεσμα των εκλογών αυτών, συγκροτήθηκε, στις 23 Νοεμβρίου, η οικουμενική κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον καθηγητή Ξενοφώντα Ζολώτα, με στήριξη από την Νέα Δημοκρατία, το ΠΑΣΟΚ και τον ενιαίο Συνασπισμό της Αριστεράς και της Προόδου (στον οποίο μετείχε τότε και το ΚΚΕ), δηλαδή περίπου από το 98% των Ελλήνων οι οποίοι ψήφισαν τα 3 αυτά κόμματα.

Αποτίμηση εκλογών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι δεύτερες εκλογές του 1989 έδειξαν ότι το ΠΑΣΟΚ, με τον ηγέτη του κατηγορούμενο και άρρωστο, αύξησε την δύναμή του, ενώ η ΝΔ παρ'ότι επίσης αύξησε τη δύναμή της, πάλι δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει κυβερνητική πλειοψηφία.

Ο χαμένος των εκλογών υπήρξε ο Συνασπισμός, ο οποίος είδε το ποσοστό του να πέφτει, και την στρατηγική του να αποδοκιμάζεται από πολλούς οπαδούς του. «Φαίνεται ότι οι τολμηρές και πρωτοφανείς πρωτοβουλίες του τον Ιούνιο του 1989 δε βρήκαν καθολική αποδοχή στο εκλογικό σώμα της Αριστεράς, το οποίο εξέφρασε την αντίδρασή του στη συμμαχία ΝΔ-Συνασπισμού».[5] Η στρατηγική της «Εκσυγχρονιστικής Αριστεράς» και των συμμαχιών με την Δεξιά αποδοκιμάστηκε έμπρακτα, ενώ αντίθετα δικαιώθηκε η αντιδεξιά στρατηγική του Ανδρέα Παπανδρέου.[6]

Αποτελέσματα εκλογών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το κοινοβουλιο της Ελλαδας μετα απο το Νοεμβριου 1989.
Αποτελέσματα των εκλογών της 5ης Νοεμβρίου 1989 Ψήφοι Έδρες
No. +− % No. +−
  Νέα Δημοκρατία Κωνσταντίνος Μητσοτάκης 3.093.055 46,19% +1,91% 148 +3
  Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα (ΠΑΣΟΚ) Ανδρέας Παπανδρέου 2.723.739 40,67% +1,55% 128 +3
Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου Χαρίλαος Φλωράκης 734.552 10,97% -2,16% 21 -7
Οικολόγοι Εναλλακτικοί Διοικούσα Επιτροπή 39.130 0,58% - 1 -
Εμπιστοσύνη (μόνο στο νομό Ροδόπης) Ισμαήλ Μολλά 26.012 0,39% -0,14% 1 -
Αριστερή Πρωτοβουλία
(ΚΚΕ εσωτ. - Ανανεωτική Αριστερά, ΕΚΚΕ, ΕΑΣ)
13.554 0,20% -0,12% 0 -
Κολλάτος Οικολογικό-Ελληνικό Κίνημα, Ένωση Οικολόγων Δημήτρης Κολλάτος 13.040 0,19% - 0 -
Πεπρωμένο (μόνο στο νομό Ξάνθης) 11.730 0.18% - 0 -
Οικολόγοι Ελλάδας Κωνσταντίνος Παπανικόλας 10.147 0,15% +0,03% 0 -
Κόμμα Φιλελευθέρων Νικήτας Βενιζέλος 5.101 0,08% -0,06% 0 -
Λαϊκές Ενώσεις Υπερκομμ. Κοιν. Ομάδων (ΛΕΥΚΟ) Κωνσταντίνος Ντάλιος 4.427 0,07% - 0 -
ΚΚΕ (μ-λ) 3.234 0,05% - 0 -
Αγωνιστικό Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΑΣΚΕ) Εκτελεστική Επιτροπή 1.590 0,02% -0,02% 0 -
Μ-Λ ΚΚΕ 1.377 0,02% - 0 -
Εργατικό Αντιϊμπεριαλιστικό Μέτωπο 1.321 0,02% - 0 -
Αυτοδύναμη Κίνηση Εργατικής Πολιτικής (ΑΚΕΠ) Αντώνης Χάλαρης 1.248 0,02% -0,01% 0 -
Εργατικό Επαναστατικό Κόμμα(ΕΕΚ-Τροτσκιστές) 1.063 0,02% - 0 -
Ολυμπισμός Γεώργιος Ζώης 847 0,01% -0,01% 0 -
Οργάνωση για την Ανασυγκρότηση του ΚΚΕ (ΟΑΚΚΕ) 633 0,01% - 0 -
Εθνικό Μέτωπο- Των εθνικών αγωνιστών 99 0,00% - 0 -
Ανεξάρτητο Κόμμα Δημοκρατικής Αναγέννησης 61 0,00% - 0 -
Κόμμα Ελληνιστών 53 0,00% - 0 -
Πράσινοι 46 0,00% - 0 -
Ολυμπιακή Δημοκρατία Ευστάθιος Πατσαντζής 32 0,00% - 0 -
Επαναστατική-Λαϊκή Εκτελεστική Επιτροπή "Μέριμνα" 22 0,00% - 0 -
Ανεξάρτητη Σοσιαλδημοκρατική Αναγέννηση 21 0,00% - 0 -
Κόμμα Ειρήνης και Ανθρωπιάς 15 0,00% - 0 -
Περιφερειακή Αστική Ανάπτυξη 12 0,00% - 0 -
Ελληνικό Σοσιαλδημοκρατικό Απελευθερωτικό Μέτωπο "Ο Σπάρτακος" 9 0,00% - 0 -
Κίνηση Μη Προνομιούχων 4 0,00% - 0 -
Ελληνικό Ευρωπαϊκό Κόμμα 3 0,00% - 0 -
Αυτοσεβασμός 2 0,00% - 0 -
Ελληνικό Ευρωπαϊκό Κόμμα 1984 1 0,00% - 0 -
Ανεξάρτητοι υποψήφιοι 10.304 0.15% - 1 +1
Έγκυρα ψηφοδέλτια 6.696.484 100,00   300  
Άκυρα και λευκά ψηφοδέλτια 101.675  
Σύνολο ψηφισάντων 6.798.159

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Ελευθεροτυπία, 27 Δεκεμβρίου 1989
  2. Χρήστος Λυριτζής, «Η περίοδος της πολιτικής αστάθειας», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τομ ΙΣΤ 2000, σελ.361
  3. Ελεύθερος Τύπος, 28/9/1989
  4. Η Καθημερινή, 24 Οκτωβρίου 1989
  5. Χρήστος Λυριτζής, «Η περίοδος της πολιτικής αστάθειας», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τομ ΙΣΤ 2000, σελ.361
  6. Χρήστος Λυριτζής, «Η περίοδος της πολιτικής αστάθειας», Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, τομ ΙΣΤ 2000, σελ.361


Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]