Μετάβαση στο περιεχόμενο

Εικασία του Πόλια

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Αθροιστική συνάρτηση Λιούβιλ L(n) μέχρι n = 107. Η (διαψευσμένη) εικασία δηλώνει ότι η συνάρτηση αυτή είναι πάντα αρνητική. Οι εύκολα ορατές ταλαντώσεις οφείλονται στο πρώτο μη τετριμμένο μηδέν της συνάρτησης Ζήτα του Ρίμαν
Κοντινό πλάνο της αθροιστικής συνάρτησης Λιούβιλ L(n) στην περιοχή όπου η εικασία Πόλια δεν ευσταθεί.
Λογαριθμική γραφική παράσταση του αρνητικού της αθροιστικής συνάρτησης Λιούβιλ L(n) έως και n = 2 × 109. Η πράσινη ακίδα δείχνει την ίδια τη συνάρτηση (όχι την αρνητική της) στη στενή περιοχή όπου η εικασία αποτυγχάνει- η μπλε καμπύλη δείχνει την ταλαντευόμενη συνεισφορά του πρώτου μηδενικού Ρίμαν.

Στη θεωρία των αριθμών, η εικασία του Πόλια δήλωνε ότι οι «περισσότεροι» (δηλαδή το 50% ή περισσότερο) των φυσικών αριθμών που είναι μικρότεροι από οποιονδήποτε δεδομένο αριθμό έχουν περιττό αριθμό πρώτων παραγόντων. Η εικασία διατυπώθηκε από τον Ούγγρο μαθηματικό Τζορτζ Πόλια το 1919[1] και αποδείχθηκε ψευδής το 1958 από τον Κ. Μπράιαν Χάσελγκροουβ. Αν και οι μαθηματικοί συνήθως αναφέρονται σε αυτή τη δήλωση ως εικασία του Πόλια, ο Πόλια ποτέ δεν υπέθεσε ότι η δήλωση ήταν αληθής- μάλλον, έδειξε ότι η ορθότητα της δήλωσης θα συνεπαγόταν την υπόθεση Ρίμαν. Για το λόγο αυτό, ονομάζεται ακριβέστερα «το πρόβλημα του Πόλια».

Το μέγεθος του μικρότερου αντιπαραδείγματος χρησιμοποιείται συχνά για να καταδείξει το γεγονός ότι μια εικασία μπορεί να είναι αληθής για πολλές περιπτώσεις και παρόλα αυτά να μην ισχύει γενικά,[2] παρέχοντας μια εικόνα του ισχυρού νόμου των μικρών αριθμών[3].

Η εικασία του Πόλια δηλώνει ότι για κάθε n' > 1, αν οι φυσικοί αριθμοί μικρότεροι ή ίσοι του n (εξαιρουμένου του 0) χωριστούν σε εκείνους με περιττό αριθμό πρώτων παραγόντων και σε εκείνους με άρτιο αριθμό πρώτων παραγόντων, τότε το πρώτο σύνολο έχει τουλάχιστον τόσα μέλη όσα και το δεύτερο σύνολο. Οι επαναλαμβανόμενοι πρώτοι παράγοντες μετριούνται επανειλημμένα- Παραδείγματος χάριν, λέμε ότι το 18 = 2 × 3 × 3 έχει περιττό αριθμό πρώτων παραγόντων, ενώ το 60 = 2 × 2  × 3 × 5 έχει άρτιο αριθμό πρώτων παραγόντων[4].

Εξ ίσου, μπορεί να διατυπωθεί με όρους της αθροιστικής συνάρτησης Λιούβιλ, με την εικασία να είναι

για όλα τα n > 1. Εδώ, λ(k) = (-1)Ω(k) είναι θετικό αν ο αριθμός των πρώτων παραγόντων του ακέραιου k είναι άρτιος, και είναι αρνητικό αν είναι περιττός. Η συνάρτηση big Omega (Ω) καταμετρά το συνολικό αριθμό των πρώτων παραγόντων ενός ακέραιου αριθμού.

Η εικασία Πόλια διαψεύστηκε από τον Κ. Μπράιαν Χάσελγκροουβ το 1958. Απέδειξε ότι η εικασία έχει ένα αντιπαράδειγμα, το οποίο εκτίμησε ότι είναι περίπου 1.845 × 10361.[5]

Ένα (πολύ μικρότερο) ρητό αντιπαράδειγμα, με n = 906.180.359 δόθηκε από τον Ρ. Σέρμαν Λέμαν το 1960,[6] το μικρότερο αντιπαράδειγμα είναι n = 906.150.257, και ανακαλύφθηκε από τον Μινόρου Τανάκα το 1980.[7]

Η εικασία δεν ισχύει για τις περισσότερες τιμές του n στην περιοχή 906.150.257 n 906.488.079. Στην περιοχή αυτή, η αθροιστική συνάρτηση Λιούβιλ φτάνει στη μέγιστη τιμή 829 σε n = 906,316,571.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. Pólya, G. (1919). «Verschiedene Bemerkungen zur Zahlentheorie» (στα German). Jahresbericht der Deutschen Mathematiker-Vereinigung 28: 31–40.
  2. Stein, Sherman K. (2010). Mathematics: The Man-Made Universe. Courier Dover Publications. σελ. 483. ISBN 9780486404509..
  3. Weisstein, Eric W. «Strong Law of Small Numbers». mathworld.wolfram.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 30 Δεκεμβρίου 2024.
  4. Jensen, Gary R. (25 Νοεμβρίου 2003). Arithmetic for Teachers: With Applications and Topics from Geometry. American Mathematical Soc. ISBN 978-0-8218-7194-2.
  5. Haselgrove, C. B. (1958). "A disproof of a conjecture of Pólya". Mathematika. 5 (2): 141–145. doi:10.1112/S0025579300001480. ISSN 0025-5793 Zbl 0085.27102.
  6. Lehman, R. S. (1960). «On Liouville's function». Mathematics of Computation 14 (72): 311–320. doi:10.1090/S0025-5718-1960-0120198-5. .
  7. «Tanaka, M. (1980) - A Numerical Investigation on Cumulative Sum of the Liouville Function». doi:10.3836/tjm/1270216093. MR 0584557.