Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Μίκης Θεοδωράκης»

Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
καμία σύνοψη επεξεργασίας
Ετικέτες: Επεξεργασία από κινητό Διαδικτυακή επεξεργασία από κινητό
 
Την ημέρα του θανάτου του, τα περισσότερα μεγάλα διεθνή ΜΜΕ έκαναν εκτενείς αναφορές και αφιερώματα στη ζωή και το έργο του.<ref>https://www.naftemporiki.gr/story/1767374/diethni-mme-to-antio-ston-oikoumenikotero-ton-ellinon-miki-theodoraki</ref><ref>https://www.kathimerini.gr/society/561483367/mikis-theodorakis-ta-diethni-mme-apochairetoyn-ton-koryfaio-ellina-syntheti/</ref>
 
== Μουσικό στυλ και επιρροές ==
Ο Θεοδωράκης συνδύαζε στο έργο του τις επιρροές από την [[λαϊκό τραγούδι|ελληνική λαϊκή μουσική]] ([[κρητική μουσική|κρητική]], μικρασιατική, [[βυζαντινή μουσική|βυζαντινή]]) με το [[κλασική μουσική|ευρωπαϊκό κλασικό ρεπερτόριο]]. Ο ίδιος αναγνώριζε τη σχέση της μουσικής του με τον [[Γερμανικός ρομαντισμός|Γερμανικό Ρομαντισμό]]:
 
<blockquote>Είμαι κοντά στο γερμανικό πνεύμα. Το πολύ ρομαντικό, αλλά και πολύ πειθαρχημένο. Παρασύρεται από μεγάλα συναισθήματα, αλλά δεν παύει να είναι εργατικό και μεθοδικό. Θαυμάζω τον [[Λούντβιχ βαν Μπετόβεν|Μπετόβεν]] και τον [[Ρίχαρντ Βάγκνερ|Βάγκνερ]], έχω επιφυλάξεις για τον [[Άρνολντ Σένμπεργκ|Σένμπεργκ]]. Δεν πιστεύω στη διανοητική μουσική. Δεν πιστεύω σε ό,τι είναι αποκομμένο από τον μύθο, από τη θρησκεία, από τον ανθρώπινο πόνο. Από τον τρομερό πόνο του θανάτου.<ref>https://www.lifo.gr/blogs/almanac/i-mpalanta-toy-maoythaoyzen-kai-o-ymnos-gia-tin-palaistini</ref></blockquote>
 
Ως εκ τούτου, απέρριπτε την έννοια της [[η τέχνη για την τέχνη|τέχνης για την τέχνη]] και τασσόταν υπέρ της [[προγραμματική μουσική|προγραμματικής μουσικής]], που θεωρούσε ότι πρέπει να περιέχει κοινωνικό μήνυμα. Πίστευε ότι η πραγματικά μεγάλη τέχνη δεν πρέπει να αποκόβεται από το λαό. Ο [[ρομαντική μουσική|ύστερος ρομαντισμός]] και ο [[νεοκλασικισμός (μουσική)|νεοκλασικισμός]] μεγάλων [[Ρωσία|Ρώσων]] μουσουργών του πρώτου μισού του εικοστού αιώνα, όπως ο [[Ιγκόρ Στραβίνσκι|Στραβίνσκι]]<ref>https://www.in.gr/2010/03/01/culture/o-m-theodwrakis-synanta-treis-megaloys-rwsoys-synthetes-sto-mma/</ref>, o [[Ντμίτρι Σοστακόβιτς|Σοστακόβιτς]]<ref>https://www.rizospastis.gr/story.do?id=5522813</ref> και ο [[Σεργκέι Ραχμάνινοφ|Ραχμάνινοφ]]<ref>https://www.naftemporiki.gr/story/301451</ref> είχαν επίσης μεγάλη επιρροή στο έργο του Θεοδωράκη.<ref>https://www.tovima.gr/2021/09/03/culture/mikis-theodorakis-o-synthetis-pou-ymnise-tin-symfoniki-mousiki-oso-to-mpouzouki/</ref>
 
O ίδιος είχε πει χαρακτηριστικά για την επίδραση του Μπετόβεν στην ανάπτυξή του ως καλλιτέχνη:
 
<blockquote>Θυμάμαι μια φορά που ανέλυα την [[3η Συμφωνία (Μπετόβεν)|Τρίτη Συμφωνία]] του Μπετόβεν, την Ηρωική, και ανακαλύπτω επαναστατικές αλλαγές που έκανε στη [[φόρμα σονάτας|φόρμα σονάτα]] ο Μπετόβεν, και κάτι ντισονάντσες απίθανες για την εποχή τη δική του, μου κάηκε το μυαλό. Βγήκα έξω, έβαλα το κεφάλι μου σε ένα βαρέλι γεμάτο νερό, να κρυώσει το κεφάλι μου, γιατί ο Μπετόβεν το είχε ανάψει. [Ο Μπετόβεν] με βοήθησε πάρα πολύ να τελειοποιήσω το έργο μου.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=EgSPACzZHbE</ref></blockquote>
 
Στις Συμφωνίες του, που γράφονται μεταξύ 1943 και 1987, η γραφή, δίχως να ακυρώνει τις καταβολές στην [[Μανώλης Καλομοίρης|καλομοιρική]] «Εθνική Σχολή», αναπαράγει στερεότυπα της καθιερωμένης συμφωνικής γραφής του Σοστακόβιτς και άλλων Ρώσων και Σοβιετικών: ρομαντική αφηγηματική φραστική, ευανάγνωστη μελωδική γραφή, τονική αρμονία, εκτεταμένα αργά λυρικά μέρη με ελεγειακά σόλο από πνευστά, συγκινησιακά συναρπαστικές σελίδες «αγωνιστικής» δράσης με [[εμβατήριο|εμβατηριακό]] χαρακτήρα, θριαμβικά φινάλε κ.ο.κ.<ref>https://www.efsyn.gr/tehnes/moysiki-horos/308762_mikis-theodorakis-i-lyrikotita-toy-sti-symfoniki</ref>
 
Παράλληλα ο Θεοδωράκης επιχειρεί μια καινοφανή λειτουργική σύντηξη που συνδυάζει το κατεστημένο κύρος και την επικοινωνιακή ρητορική της υστερορομαντικής συμφωνικής μουσικής, τα στερεότυπα της μουσικής για το [[δραματική ποίηση|αρχαίο δράμα]], τα ακούσματα της [[βυζαντινή μουσική|βυζαντικής μουσικής]] και το [[δημοτικό τραγούδι|λαϊκό/δημοτικό τραγούδι]]. Καρπός είναι το λαϊκό [[ορατόριο]] με πρώτο και κορυφαίο δείγμα το «[[Το Άξιον Εστί (ποίημα)|Άξιον Εστί]]» (1960) σε ποίηση [[Οδυσσέας Ελύτης|Ελύτη]], αυτό καθαυτό σπάνια συνάντηση [[σουρεαλισμός|σουρεαλισμού]] και αριστερής στράτευσης. Ακολουθεί σειρά από αντίστοιχα, ιδιαίτερα δημοφιλή στρατευμένα ορατόρια και συμφωνικές [[καντάτα|καντάτες]], που βασίζονται σε σημαντικά ποιητικά κείμενα: «Πνευματικό Εμβατήριο» ([[Άγγελος Σικελιανός|Σικελιανός]], 1969), «[[Γενικό Άσμα|Canto Genearal]]» ([[Πάμπλο Νερούδα|Νερούντα]], 1972-74) κ.ά.<ref>https://www.efsyn.gr/tehnes/moysiki-horos/308762_mikis-theodorakis-i-lyrikotita-toy-sti-symfoniki</ref>
 
Τα επαναστατικά του εμβατήρια και η ρεαλιστική απεικόνιση της καθημερινής ζωής στην Ελλάδα της μετεμφυλιακής εποχής από τη λαϊκή μουσική του Θεοδωράκη, έχουν χαρακτηριστεί ως "[[σοσιαλιστικός ρεαλισμός]]"<ref>https://www.efsyn.gr/tehnes/moysiki-horos/308762_mikis-theodorakis-i-lyrikotita-toy-sti-symfoniki</ref>. Πλειάδα νεότερων συνθετών όπως ο [[Μάνος Λοΐζος]], ο [[Θάνος Μικρούτσικος]], ο [[Σταύρος Ξαρχάκος]], ο [[Γιάννης Μαρκόπουλος]], ο [[Χρήστος Λεοντής]], ο [[Θωμάς Μπακαλάκος]] κ.ά. υιοθέτησαν κατά καιρούς στοιχεία του ύφους του Θεοδωράκη στις συνθέσεις τους τις δεκαετίες '60 και '70.
 
== Κριτική ==
270

επεξεργασίες

Μενού πλοήγησης