Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Λευκορωσική γλώσσα»

Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Αλφάβητα
μ (παραπομπές)
(Αλφάβητα)
|γλώσσα = Λευκορωσικά
|-
|χώρες =
|χώρες = [[Λευκορωσία]], όπως και σε [[Πολωνία]]
|-
|αριθμός_ομιλητών = 10 εκατομμύρια
|Οικογένεια_3 = [[Ανατολικές Σλαβικές γλώσσες|Ανατολικές Σλαβικές]]
|-
|επίσημη γλώσσα = [[Λευκορωσία]], σε επαρχίες της [[Πολωνία|Πολωνίας]]
|-
|ρυθμιστής =
|-
|χάρτης =
||εικόνα=[[Αρχείο:Idioma bielorruso.png]]|μικρογραφία|λεζάντα1=Χάρτης με τις περιοχές όπου ομιλείται η Λευκορωσική γλώσσα. '''Σκούρο μπλέ''': περιοχές όπου η γλώσσα ομιλείται από την πλειοψηφία του πληθυσμού. '''Γαλάζιο''': μειονότητα του πληθυσμού μιλάει την γλώσσα|Χώρα=|ομιλητές=[[Λευκορώσοι]]|περιοχή=[[Λευκορωσία]], [[Ρωσία]], [[Ουκρανία]], [[Πολωνία]], [[Λιθουανία]], [[Αμερική]] (Λευκορωσική διασπορά)|σύστημα γραφής=[[Κυριλλικό Αλφάβητο]], [[Λατινικό Αλφάβητο]], [[Αραβικό Αλφάβητο]]}}
|}}
[[Αρχείο:Idioma bielorruso.png|μικρογραφία|Χάρτης με τις περιοχές όπου ομιλείται η Λευκορωσική γλώσσα. '''Σκούρο μπλέ''': περιοχές όπου η γλώσσα ομιλείται από την πλειοψηφία του πληθυσμού. '''Γαλάζιο''': μειονότητα του πληθυσμού μιλάει την γλώσσα ]]
Η '''Λευκορωσική γλώσσα''' είναι μια από τις [[Σλαβικές γλώσσες]], η επίσημη γλώσσα της [[Λευκορωσία|Λευκορωσίας]].
Γραπτά μνημεία με λευκορωσικά χαρακτηριστικά εμφανίζονται από τον 13ο αιώνα. Επειδή για πολύ καιρό η Λευκορωσία ήταν μέρος του μεγάλου πριγκηπάτου της Λιθουανίας και έπειτα της Πολωνο-Λιθουανικής Κοινοπολιτείας υπάρχουν πολλά προβλήματα στον καθορισμό της προέλευσής της.
Αν και παρουσίασε ανάπτυξη κατά του 16ο και 17ο αιώνα, το [[1696]] απαγορεύτηκε και κυρίαρχη γραπτή γλώσσα στα λευκορωσικά εδάφη καθιερώθηκε η πολωνική. Μόνο το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα καθιερώθηκε σταδιακά η λευκορωσική πρότυπη γλώσσα βασισμένη στη λαϊκή, ομιλούμενη γλώσσα<ref>Ελένη Στεργιοπούλου, Εισαγωγή στη Σλαβική Φιλολογία I-Σημειώσεις, Ε.Κ.Π.Α. τμ. Σλαβικών Σπουδών, Αθήνα 2011-2012, σελ. 126</ref>.
 
Το πρώτο μισό του 19ου αιώνα έχουμε τις πρώτες συλλογές λευκορωσικού φολκλόρ και τα πρώτα έργα γραπτής λογοτεχνίας. Το Λεξικό της Λευκορωσικής του Ι. Ι. Νόσοβιτς εκδόθηκε και βραβεύθηκε από την Ακαδημία της Πετρούπολης Μόνο μετά την επανάσταση του [[1905]] τέθηκε ζήτημα πρότυπης λευκορωσικής. Πρωταγωνιστές στην αναγέννηση της γλώσσας υπήρξαν οι ποιητές: οι [[Γιάνκα Κουπάλα]], [[Μαξίμ Μπαχντάνοβιτς|Μαξίμ Ανταμόβις-Μπογκντανόβιτς]], και [[Γιακούμπ Κόλας]]. Παράλληλα στις αρχές του 20 ου αιώνα ο Λευκορώσσος γλωσσολόγος [[Ευθήμ Φιοντόροβιτς Κάρσκη]] επιχειρεί την πρώτη περιγραφή των ήχων και της γραμματικής της λευκορωσικής.<ref>{{Cite web|url=https://omniglot.com/writing/belarusian.htm|title=Belarusian language, alphabet and pronunciation|website=omniglot.com|accessdate=2021-02-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://belarusfeed.com/amazing-facts-about-belarusian-language/|title=9 Facts About Belarusian Language A Foreigner Should Know|ημερομηνία=2019-04-10|website=BelarusFeed|language=en-US|accessdate=2021-02-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://belarusfeed.com/belarus-explained-belarusian-language/|title=Why Belarusians Don't Speak Their Native Language?|ημερομηνία=2018-10-31|website=BelarusFeed|language=en-US|accessdate=2021-02-14}}</ref>
 
== ΑλφάβητοΑλφάβητα ==
Η βάση του [[αλφάβητο|αλφάβητου]] της λευκορωσικής γλώσσας είναι το [[Κυριλλικό αλφάβητο]]. Έχει συνολικά 32 γράμματα, τα οποία είναι:
 
{| align=center cellpadding=4 style="text-align:center;"
||Ф ф<br />/f/||Х х<br />/x/||Ц ц<br />/ts/||Ч ч<br />/ʨ/||Ш ш<br />/ʂ/||Ы ы<br />/ɨ/||Ь ь<br />/◌ʲ/||Э э<br />/ɛ/||Ю ю<br />/ju/||Я я<br />/ja/
|}
Παράλληλα με το Κυριλλικό, έχει αναπτυχθεί και ένα σύστημα γραφής που βασίζεται στο [[Λατινικό αλφάβητο|Λατινικό Αλφάβητο]]. Μάλιστα, κατά την διάρκεια του 19ου αιώνα το Λατινικό σύστημα γραφής χρησιμοποιούνταν σχεδόν ισάξια με το Κυριλλικό. Ωστόσο, μετά την δημιουργία της [[Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών|Σοβιετικής Ένωσης]] στην οποία η Λευκορωσία συμμετείχε, το Κυριλλικό αλφάβητο έγινε το μόνο επίσημο σύστημα γραφής. Μετά την ανεξαρτητοποίηση της Λευκορωσίας (το 1991), έγιναν προσπάθειες για επαναχρησιμοποίηση του Λατινικού αλφαβήτου, οι οποίες όμως δεν καρποφόρησαν.<ref>{{Cite web|url=https://omniglot.com/writing/belarusian.htm|title=Belarusian language, alphabet and pronunciation|website=omniglot.com|accessdate=2021-02-14}}</ref> Ένα προτεινόμενο Λατινικό αλφάβητο είναι το εξής:
{| style="text-align:center;" cellpadding="4" align="center"
|-
|А а<br />/a/||B b<br />/b/||C c<br />{{IPA|/ts/}}||Ć ć<br />{{IPA|/tsʲ/}}||Č č<br />{{IPA|/tʂ/}}||D d<br />/d/||DZ dz<br />{{IPA|/dz/}}||DŹ dź<br />{{IPA|/dzʲ/}}||DŽ dž<br />{{IPA|/dʐ/}}||E e<br />/ε/
|-
||F f<br />/f/||G g<br />{{IPA|/ɡ ~ ɟ/}}||H h<br />{{IPA|/ɣ~ʝ/}}||CH ch<br />{{IPA|/x~ç/}}||I i<br />/i/||J j<br />/j/||K k<br />/k/||L l<br />/lj/||Ł ł<br />/l/||M m<br />/m/
|-
||N n<br />/n/||Ń ń<br />/nj/||O o<br />/o/||P p<br />/p/||R r<br />/r/||S s<br />/s/||Ś ś<br />{{IPA|/sʲ/}}||Š š<br />{{IPA|/ʂ/}}||T t<br />/t/||U u<br />/u/
|-
|Ŭ ŭ
{{IPA|/u̯/}}
|V v
{{IPA|/v/}}
|Y y
{{IPA|/ɨ/}}
|Z z
/z/
|Ź ź
{{IPA|/zʲ/}}
|Ž ž
/ʐ/
|
|
|
|
|}}
Άλλα συστήματα γραφής που χρησιμοποιήθηκαν για να αποδώσουν την Λευκορωσική περιλαμβάνουν ένα προσαρμοσμένο [[Αραβικό αλφάβητο]] καθώς και ένα Εβραϊκό αλφάβητο, που χρησιμοποιήθηκε κυρίως από την Εβραϊκή κοινότητα της Λευκορωσίας.<gallery widths="160" heights="160">
Αρχείο:Кітаб.jpg|Δείγμα της αραβικής γραφής της Λευκορωσικής γλώσσας
Αρχείο:Belarusian Latin Alphabet in Minsk.jpg|Πινακίδα στο [[Μινσκ|Μίνσκ]] με την Κυριλλική και την Λατινική γραφή του μέρους.
Αρχείο:Krynica 1917.jpg|Απόσπασμα από Λευκορωσικό φυλλάδιο του 1917, γραμμένο με το Λατινικό σύστημα γραφής.
Αρχείο:"Дуда" - гісторыка-абычаёвы нарыс Вацлава Ластоўскага з 1923 году..jpg|Γραφή της Λευκορωσικής γλώσσας σύμφωνα με το Κυριλλικό αλφάβητο.
</gallery>
 
==Παραπομπές==
631

επεξεργασίες

Μενού πλοήγησης