Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Κα Γκε Μπε»

Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
εισαγωγή πλαισίου
μ
(εισαγωγή πλαισίου)
{{πηγές|1|04|2011}}
{{ Πληροφορίες κυβερνητικού φορέα
{{{!}} class="infobox" width=315 style="font-size: 100%;"
| όνομα_φορέα = Επιτροπή για την Κρατική Ασφάλεια
{{!}}-
| εθνικό_όνομα = Комитет государственной безопасности
{{!}}style="background: #B5C7DE; text-align: center; color:black" colspan="2" | <span style="font-size:1em;">'''Επιτροπή για την Κρατική Ασφάλεια (КГБ)'''</font></span><br/>
| εθνικό_όνομα_β =
{{!}}-
| εθνικό_όνομα_ρ =
{{!}} colspan="3" style="text-align:center;"|[[Αρχείο:Emblema KGB.svg|170px|]] <br><span style="font-size:0.8em;">Έμβλημα της КГБ</font></span><hr/>
| έμβλημα = Emblema KGB.svg
{{!}}-
| πλάτος_εμβλήματος = 78px
{{!}}<span style="font-size:0.9em;">'''Ενεργή'''</font></span>
| λεζάντα_εμβλήματος = Έμβλημα της {{Tooltip| КГБ | Κα-Γκε-Μπε}} και της [[Τσέκα|ВЧК]]
{{!}}<span style="font-size:0.9em;">1954 - 1991</font></span>
| λογότυπο =
{{!}}-
| πλάτος_λογότυπου =
{{!}}<span style="font-size:0.9em;">'''Χώρα'''</font></span>
| λεζάντα_λογότυπου =
{{!}}<span style="font-size:0.9em;">[[Σοβιετική Ένωση]]</font></span>
| εικόνα =
{{!}}-
| πλάτος_εικόνας =
{{!}}<span style="font-size:0.9em;">'''Πίστη'''</font></span>
| λεζάντα_εικόνας =
{{!}}<span style="font-size:0.9em;">[[Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών]]</font></span>
| σύσταση = {{Start date and age|1954|03|13}}
{{!}}-
| πρώην1 = Υπουργείο Εσωτερικών
{{!}}<span style="font-size:0.9em;">'''Υπαγωγή'''</font></span>
| πρώην2 = Υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας
{{!}}<span style="font-size:0.9em;">Ρωσικό Υπουργείο Εσωτερικών </span>
| πρώην3 =
{{!}}-
| πρώην4 =
{{!}}<span style="font-size:0.9em;">'''Αρχηγείο'''</font></span>
| πρώην5 =
{{!}}<span style="font-size:0.9em;">[[Μόσχα]], [[Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία|Σοβιετική Ρωσία]]</font></span>
| πρώην6 =
{{!}}-
| κατάργηση = 6 Νοεμβρίου 1991 ([[de facto]]) <br />3 Δεκεμβρίου 1991 ([[de jure]])
{{!}}style="background: #B5C7DE; text-align: center; color:black" colspan="2" | <span style="font-size:1em;">'''Διοικητές'''</font></span><br/>
| αντικατέστησε = Διεθνο-δημοκρατική Υπηρεσία Ασφαλείας <br />Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών <br />Επιτροπή για την Κρατική Συνοριακή Φρουρά
{{!}}-
| δικαιοδοσία = [[Σοβιετική Ένωση]]
{{!}}<span style="font-size:0.9em;">'''Αρχηγός'''</font></span>
{{!}}<span| έδρα style="font-size:0 пл.9em;"> Дзержинского, д. 2 (πλατεία Λουμπιάνκα), [[Μόσχα]], [[Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία|ΣοβιετικήΡωσική ΡωσίαΣΟΣΔ]]</font></span>
{{!}}<span style="font-size:0.9em;">Βλαντιμίρ Κριούκωφ <small> (τελευταίος) </span>
| ρητό =
{{!}}-
| υπάλληλοι =
{{!}}<span style="font-size:0.9em;">'''Ρήση'''</font></span>
| προϋπολογισμός =
{{!}}<span style="font-size:0.9em;"> Αφοσίωση στο Κόμμα-Αφοσίωση στη Πατρίδα <br> <small> Верность партии - Верность Родине</font></span>
| ιδιότητα_προϊσταμένου =
{{!}}}
| προϊστάμενος_όνομα =
| ιδιότητα_υφισταμένου1 =
| υφιστάμενος1_όνομα =
| ιδιότητα_υφισταμένου2 =
| υφιστάμενος2_όνομα =
| ιδιότητα_υφισταμένου3 =
| υφιστάμενος3_όνομα =
| υπαγωγή = Κεντρική Επιτροπή του Κόμματος <br />Συμβούλιο των Υπουργών της ΕΣΣΔ
| τμήμα =
| τμήματα = Πρώτος Γενικός Διευθυντής (ξένες μυστικές υπηρεσίες) <br />Δεύτερος Γενικός Διευθυντής (εσωτερικής ασφάλειας και αντικατασκοπείας) <br />Όγδοος Επικεφαλής Διεύθυνσης (κρυπτογράφησης και κυβερνητικής επικοινωνίας) <br />Επικεφαλής Διεύθυνσης Συνόρων Δυνάμεις
| ιστοσελίδα =
| χάρτης =
| πλάτος_χάρτη =
| λεζάντα_χάρτη =
| σημειώσεις =
}}
 
[[Αρχείο:KGB-Lubyanka-1983.jpg|thumb|261px|Το κτίριο της Λουμπιάνκα, έδρα της КГБ]]
 
[[Αρχείο:KGB Symbol.png|thumb|Αναγνωριστική καρφίτσα της KGB]]
Η '''Κα-Γκε-Μπε''', '''KGB''' (μεταφορά από τα αρχικά "КГБ") είναι η [[ρωσική γλώσσα|ρωσική]] [[συντομογραφία]] για την '''Επιτροπή για την Κρατική Ασφάλεια''' (ρωσικά: ''Комитет государственной безопасности'', προφορά: ''Komitjet Gosudarstvjennoj Bjezopasnosti''), που ήταν και το επίσημο όνομα ενός ''οργανισμού ομπρέλα'' στην υπηρεσία της [[Σοβιετική Ένωση|Σοβιετικής Ένωσης]] ως κατεξοχήν υπηρεσία ασφαλείας, μυστική αστυνομία, και οργανισμός πληροφοριών, από το 1954 έως το 1991.
 
 
Η λειτουργία της KGB αποτυπώνεται στο επίσημο έμβλημα της οργάνωσης: τονίζοντας τόσο την ασπίδα όσο και το σπαθί, η KGB ήταν μια οργάνωση με στρατιωτική ιεραρχία που στόχευε στην παροχή εθνικής ασφάλειας, και στην ασφάλεια του [[Κομμουνιστικό Κόμμα της Σοβιετικής Ένωσης|ΚΚΣΕ]]. Ήταν παρόμοια στην λειτουργία της με την [[CIA]] των Ηνωμένων Πολιτείων, με πρόσθετα καθήκοντα την αντι-κατασκοπεία και την εθνική ασφάλεια του [[FBI]], ή με τους δίδυμους οργανισμούς [[MI5]] και [[MI6]] στο [[Ηνωμένο Βασίλειο]].
 
 
Στις [[21 Δεκεμβρίου]] [[1995]], ο [[Πρόεδρος της Ρωσίας]] [[Μπορίς Γιέλτσιν]] υπέγραψε την πράξη που καταργούσε την KGB, που έκτοτε υποκαταστάθηκε από την FSB, την σημερινή εσωτερική κρατική υπηρεσία ασφαλείας της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
 
== Προέλευση της KGB ==
 
Η πρώτη σε παρόμοια αρμοδιότητα από τις προκατόχους της KGB ήταν η '''Τσέκα''', ''Cheka'' (ρωσικά:чрезвычайная комиссия), που ιδρύθηκε στις [[19 Δεκεμβρίου]] του [[1917]] και αντικατέστησε την αντίστοιχη υπηρεσία της [[Ρωσική Αυτοκρατορία|Ρωσικής Αυτοκρατορίας]] την [[Οχράνα]]. H Τσέκα άλλαξε πολλές φορές ονομασία και οργανωτικά στα επόμενα χρόνια, γινόμενη στην συνέχεια το ''Πολιτικό Διευθυντήριο του Κράτους'', γνωστότερη ως '''Γκε-Πε-Ου''' (συντ.:OGPU) το 1923, η ''Επιτροπή του Λαού για την Κρατική Ασφάλεια (USSR)'', γνωστότερη ως '''Νι-Κα-Γκε-Μπε''' (συντ.: NKGB) το 1941, και '' Υπουργείο για την Κρατική Ασφάλεια (USSR)'' (συντ.: MGB) το 1946, μεταξύ άλλων. Τον Μάρτιο του 1953, ο [[Λαβρέντι Μπέρια]] ενοποίησε το ''Ρωσικό Υπουργείο Εσωτερικών Υποθέσεων'' (συντ.:MVD) και την MGB σε ένα σώμα — την MVD. Μέσα σε ένα χρόνο ο Μπέρια εκτελέστηκε και η MVD διασπάστηκε ξανά. Η νέα MVD που δημιουργήθηκε διατήρησε τις εξουσίες της για αστυνόμευση και εφαρμογή του νόμου, ενώ η δεύτερη νέα υπηρεσία, η KGB, απέκτησε την αρμοδιότητα για εσωτερική και εξωτερική ασφάλεια και τις λειτουργίες συλλογής πληροφοριών, και λογοδοτούσε απευθείας στο ''Συμβούλιο των Υπουργών''. Στις 5 Ιουλίου 1978 η KGB μετονομάστηκε σε "KGB της [[Σοβιετική Ένωση|Σοβιετικής Ένωσης]]," με τον επικεφαλής της να κατέχει μια θέση στο [[υπουργικό συμβούλιο]].
[[File:KGB first law.jpg|thumb|250px|Η ιδρυτική διακήρυξη της KGB το 1954]]
 
Η KGB διαλύθηκε όταν ο αρχηγός της, Γενικός Επικεφαλής Vladimir Kryuchkov, χρησιμοποίησε τους πόρους της KGB για να συνδράμει τον Αύγουστο του 1991 στην ''Σοβιετική Επιχείρηση πραξικοπήματος του 1991'' για την ανατροπή του Σοβιετικού Προέδρου [[Μιχαήλ Γκορμπατσώφ]]. Στις 23 Αυγούστου 1991 ο Kryuchkov συνελήφθη, και ο Στρατηγός Vadim Bakatin διορίστηκε ως Πρόεδρος της KGB — και εξουσιοδοτήθηκε να διαλύσει αυτή την οργάνωση της Σοβιετικής Ένωσης. Στις [[6 Νοεμβρίου]], [[1991]], η KGB έπαψε να υφίσταται επίσημα. Οι υπηρεσίες της μοιράστηκαν σε δύο ξεχωριστούς οργανισμούς. Την FSB για την Εσωτερική Ασφάλεια και την ''Υπηρεσία Πληροφοριών Εξωτερικού'' (SVR) για την συγκέντρωση πληροφοριών από το εξωτερικό. Επιχειρησιακά όμως η FSB μοιάζει πολύ περισσότερο με την Σοβιετική KGB. Ο Vladimir Kryuchkov πέθανε το 2007 στην [[Μόσχα]] από μια αδιευκρίνιστη ασθένεια.
 
== Modus operandi ==
[[Αρχείο:KGB Symbol.png|thumb|Αναγνωριστική καρφίτσα της KGB]]
 
Πολλοί ειδικοί συμφωνούν ότι η KGB ήταν παγκοσίως η πιο αποτελεσματική υπηρεσία πληροφοριών.<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,953701-6,00.html Τα μάτια του Κρεμλίνου]</ref> Όπως οι περισσότερες υπηρεσίες αυτού του είδους , η KGB δρούσε με πράκτορες που είτε είχαν νόμιμη ή παράνομη κατοικία στις χώρες του ενδιαφέροντός της. Αυτοί που επιχειρούσαν νόμιμα δρούσαν μέσα από την Σοβιετική Πρεσβεία δια της διπλωματικής τους ασυλίας, έτσι ώστε, εάν πιαστούν ή αποκαλυφθεί ότι κατασκοπεύουν, οι νόμιμοι κάτοικοι ήταν απαλλαγμένοι από την δίωξή τους. Στην καλύτερη περίπτωση, η θέση του νόμιμα διαμένοντος πράκτορα θα γινόταν αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Είτε θα ανακαλούνταν πίσω στην πατρίδα ή η χώρα υποδοχής του θα τον/την απέλαυνε. Από την άλλη, οι παράνομα εγκατεστημένοι κατάσκοποι δρούσαν χωρίς ασυλία από την δίωξή τους. Ιδιαίτερα στα πρώτα της χρόνια, η KGB συχνά εκτιμούσε περισσότερο τους παράνομα εγκατεστημένους πράκτορές της από τους νόμιμους, κυρίως επειδή οι παράνομοι δρούσαν μυστικά και με μεγαλύτερη ετοιμότητα να διεισδύσουν στους στόχους τους.
 
== Η ιστορία της KGB ==
[[File:KGB first law.jpg|thumb|250px|Η ιδρυτική διακήρυξη της KGB το 1954]]
Το ξεκίνημα της KGB προέρχεται από την ίδρυση της '''Τσέκα''' έξι εβδομάδες μετά την [[Οκτωβριανή Επανάσταση]] του 1917 με σκοπό να υπερασπιστεί το εκκολαπτόμενο κράτος των [[Μπολσεβίκοι|Μπολσεβίκων]] από τους πανίσχυρους αστούς εχθρούς του, και κυρίως το [[Λευκός Στρατός|κίνημα των Λευκών]]. Η Τσέκα ξεκίνησε την δράση της με σκοπό να καταπνίξει βίαια την διαφωνία ανακρίνοντας και βασανίζοντας ύποπτους αντεπαναστάτες και της είχε δοθεί από τον Λένιν ένας κεντρικός ρόλος για την επιβίωση του νέου καθεστώτος. Με την έγκριση του Λένιν, μια νέα υπηρεσία πληροφοριών για το εξωτερικό της Τσέκα, με τα αρχικά INO (Innostranyi Otdel), ιδρύθηκε στις 20 Δεκεμβρίου του 1920. Ήταν ο προάγγελος για την δημιουργία της πρώτης Γενικής Διεύθυνσης της KGB. Η ίδια η Τσέκα μετονομάστηκε σε ''Πολιτικό Διευθυντήριο του Κράτους'' (OGPU), ένα όνομα που θα διατηρούσε για ένα μεγάλο διάστημα της πρώιμης κυριαρχίας του [[Ιωσήφ Στάλιν|Στάλιν]] (1920-30).
 
Το ξεκίνημα της KGB προέρχεται από την ίδρυση της '''Τσέκα''' έξι εβδομάδες μετά την [[Οκτωβριανή Επανάσταση]] του 1917 με σκοπό να υπερασπιστεί το εκκολαπτόμενο κράτος των [[Μπολσεβίκοι|Μπολσεβίκων]] από τους πανίσχυρους αστούς εχθρούς του, και κυρίως το [[Λευκός Στρατός|κίνημα των Λευκών]]. Η Τσέκα ξεκίνησε την δράση της με σκοπό να καταπνίξει βίαια την διαφωνία ανακρίνοντας και βασανίζοντας ύποπτους αντεπαναστάτες και της είχε δοθεί από τον Λένιν ένας κεντρικός ρόλος για την επιβίωση του νέου καθεστώτος. Με την έγκριση του Λένιν, μια νέα υπηρεσία πληροφοριών για το εξωτερικό της Τσέκα, με τα αρχικά INO (Innostranyi Otdel), ιδρύθηκε στις 20 Δεκεμβρίου του 1920. Ήταν ο προάγγελος για την δημιουργία της πρώτης Γενικής Διεύθυνσης της KGB. Η ίδια η Τσέκα μετονομάστηκε σε ''Πολιτικό Διευθυντήριο του Κράτους'' (OGPU), ένα όνομα που θα διατηρούσε για ένα μεγάλο διάστημα της πρώιμης κυριαρχίας του [[Ιωσήφ Στάλιν|Στάλιν]] (1920-30).
 
Η OGPU συνέχισε να επεκτείνει τις επιχειρήσεις της μέσα στην χώρα και στο εξωτερικό. Αν και, η κλιμακούμενη παράνοια του Στάλιν, η οποία προμήνυε την περίοδο των διώξεων που θα επακολουθούσε, επηρέασε καθοριστικά την απόδοση και την κατεύθυνση της υπηρεσίας πληροφοριών. Υπό τον Στάλιν, η αναζήτηση ''φανταστικών κατασκόπων'' που ήταν ενάντια στο κράτος όπως οι [[Λέων Τρότσκι|Τροτσκιστές]] έγινε το κεντρικό μέλημα της υπηρεσίας. Καθώς ο Στάλιν δρούσε ο ίδιος ως αναλυτή πληροφοριών, ο ρόλος της διαδικασίας παροχής πληροφοριών υποτάχθηκε σε αυτόν της συλλογής, και συχνά οι αναφορές που υποβάλλονταν στον Στάλιν σχεδιάζονταν για να ανταποκρίνονται μόνο σε αυτό που ήθελε εκείνος να ακούσει. Από τους πολλούς πράκτορες που διέθετε η OGPU, μόνο ο ''Nikolai Vlasik'' είχε επιλεγεί μακροχρόνια ως σωματοφύλακας του Στάλιν. Αυτό ήταν μόνο ένα μικρό νεύμα για την οργάνωση ως σύνολο. Η περίοδος αυτή στην ιστορία της KGB κορυφώθηκε με την πραγματική εκκαθάριση πολλών αξιωματικών της και χάος μέσα στις εσωτερικές και εξωτερικές επιχειρήσεις της οργάνωσης στην διάκεια του ''Μεγάλου Διωγμού'', όπως συνέβη με την καταδίκη του πρώην επικεφαλής της KGB ''Genrikh Yagoda'' για προδοσία και συνωμοσία με τους Τροτσκιστές, και του πρώην επικεφαλής της KGB ''Nikolai Yezhov'', για παρόμοιες κατηγορίες, ο οποίος κατά ειρωνικό τρόπο είχε καταγγείλει τον και είχε διεξάγει την Τρομοκρατία υπό τις διαταγές του Στάλιν από το 1936 έως το 1938.
 
 
 
Η υπηρεσία, που αποκαλούνταν τώρα ''Επιτροπή του Λαού για την Κρατική Ασφάλεια (NKGB)'' και αργότερα τμήμα της ''[[Λαϊκό Κομισαριάτο Εσωτερικών Υποθέσεων|NKVD]]'', επεδίωξε να ανασυνταχθεί μετά από την καταστροφή των εκκαθαρίσεων του Στάλιν. Υπό τον [[Λαβρέντι Μπέρια]], συνέχισε τον συκοφαντικό της ρόλο παράγοντας πληροφορίες για να ενισχύσουν τις συνωμοτικές θεωρίες του ίδιου του Στάλιν και ταυτόχρονα επιτυγχάνοντας μια από τις μεγαλύτερες διεισδύσεις σε υπηρεσίες Δυτικών χωρών που έχουν ποτέ επιτευχθεί από οποιαδήποτε υπηρεσία πληροφοριών.
 
Ο επόμενος επικεφαλής της KGB που είχε υψηλές φιλοδοξίες ήταν ο σχετικά νέος σε ηλικία ''Aleksandr Shelepin'' (για τα έτη 1958–61), που βοήθησε για το πραξικόπημα ενάντια στον ''Nikita Khrushchev'' το 1964. Ο προστατευόμενός του στην KGB, ''Vladimir Semichastny'' (1961–67), απολύθηκε, και ο ίδιος ο Shelepin παραμερίστηκε από την δεσπόζουσα θέση του στην '' Επιτροπή του Κόμματος και ελέγχου του Κράτους'' σε μια ασήμαντη θέση του ''Συμβουλίου της Ένωσης για το Εμπόριο'' από τον Brezhnev και το Κομμουνιστικό Κόμμα, του οποίου οι μνήμες για τον Μπέρια ήταν ακόμα νωπές στο μυαλό τους.
 
 
Το 1967, ο [[Γιούρι Αντρόποφ]], ο μακροβιότερος και με την μεγαλύτερη επιρροή αρχηγός της KGB σε όλη την ιστορία της, άρχισε την θητεία του ως επικεφαλής. Ο Αντρόποφ θα προσπαθούσε να καταστήσει τον εαυτό του διάδοχο του Μπρέζνιεφ, και σε αυτό βοηθήθηκε από την επιδεινούμενη άνοια του στρατηγού, και τον διαδέχθηκε το 1982. Η κληρονομιά του Αντρόποφ στην KGB ήταν μια αυξημένη προσοχή στην καταπολέμηση της ιδεολογικής ανατροπής σε όλες της τις μορφές, ανεξάρτητα πόσο μικρές και ασήμαντες φαινόταν.
55.397

επεξεργασίες

Μενού πλοήγησης