Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων του «Σεπτέμβριος»

Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Εκτενείς προσθήκες
μ (r2.6.5) (Ρομπότ: Προσθήκη: ltg:Rudiņa mieness)
(Εκτενείς προσθήκες)
Ετικέτα: μεγάλη προσθήκη
----
{{ΗμερολόγιοΣεπτεμβρίου}}
 
Ο '''Σεπτέμβριος''', ή '''Σεπτέμβρης''', ή '''Σταυρίτεν''' (ποντιακά), είναι ο ένατος μήνας του έτους κατά το [[Γρηγοριανό ημερολόγιο]] και πρώτος μήνας του [[Φθινόπωρο|Φθινοπώρου]]. Περιλαμβάνει 30 ημέρες. Ο Σεπτέμβριος ήταν ο 7ος μήνας του Ρωμαϊκού ημερολογίου εξ ου και η ονομασία του. Στη Βυζαντινή περίοδο ο Σεπτέμβριος ήταν ο πρώτος μήνας του επίσημου ημερολογιακού έτους, όπου η 1η Σεπτεμβρίου ήταν η αρχή της Ινδίκτου οπότε και αρχίζει το εκκλησιαστικό έτος που ακολουθεί μέχρι σήμερα η [[Ορθόδοξη Εκκλησία]].
[[Αρχείο:Les Très Riches Heures du duc de Berry septembre.jpg|left|thumb|220px|Το Καλαντάρι του Σεπτεμβρίου από το ''Très riches heures du duc de Berry'']]
 
Ο '''Σεπτέμβριος''', ή '''Σεπτέμβρης''', ή '''Σταυρίτεν''' (ποντιακά), είναι ο ένατος μήνας του έτους κατά το [[Γρηγοριανό ημερολόγιο]] και πρώτος μήνας του [[Φθινόπωρο|Φθινοπώρου]]. Περιλαμβάνει 30 ημέρες. Ο Σεπτέμβριος ήταν ο 7ος μήνας του Ρωμαϊκού ημερολογίου εξ ου και η ονομασία του. Ο λαός μας συνηθίζει να λέει πως: «Από [[Μάρτιος|Μάρτη]] [[καλοκαίρι]] κι από [[Αύγουστος|Αύγουστο]] [[χειμώνας]]». Oι [[καιρός|καιρικές]], όμως, συνθήκες που επικρατούν συνήθως τον Σεπτέμβριο δεν μας επιτρέπουν να το πιστέψουμε! Γιατί, παρ’ όλο που υποτίθεται ότι με την έλευση του Σεπτεμβρίου αρχίζει το [[φθινόπωρο]], κάθε χρόνο φαίνεται ότι ακόμη και σε όλη τη διάρκεια του [[μήνας|μήνα]] το καλοκαίρι καλά κρατεί. Ο καιρός όμως σιγά-σιγά αρχίζει ν’ αλλάζει και να μας προετοιμάζει για τον επερχόμενο χειμώνα. Στο τελευταίο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου, άλλωστε, ξεκινάει επίσημα και το φθινόπωρο, με την άφιξη του Ήλιου στο φθινοπωρινό [[ισημερία|ισημερινό σημείο]] της [[τροχιά|τροχιάς]] του στις 22 του μήνα.
 
== [[Ινδικτιών]] ==
 
[[Αρχείο:Byzantine Constantinople eng.png|thumb|right|225px|Τοπογραφικός χάρτης της Κωνσταντινούπολης κατά τη βυζαντινή περίοδο.]]
 
Ο Σεπτέμβριος είναι επίσης και ο μήνας της επιστροφής των μαθητών στα [[σχολείο|σχολεία]] για μια νέα χρονιά. Από τις αρχές, άλλωστε, του 4ου αιώνα μ.Χ. ο Σεπτέμβριος καθιερώθηκε ως η αρχή του εκκλησιαστικού αλλά και του πολιτικού έτους, επειδή η 1η Σεπτεμβρίου συνέπιπτε με την αρχή της [[ινδικτιών|ινδικτιώνος]]. Ακόμη και σήμερα, άλλωστε, η Ανατολική [[Ορθόδοξη Εκκλησία]] εξακολουθεί να εορτάζει την 1η Σεπτεμβρίου ως «αρχή της ινδίκτου». Όπως μας πληροφορεί η Μαρίνα Δετοράκη:
 
{{απόσπασμα|«Η λέξη ινδικτιών σημαίνει κατ’ αρχήν τον προσδιορισμό του ετήσιου ποσού που έπρεπε να καταβάλλουν οι Ρωμαίοι πολίτες ως [[φόρος|φόρο]]. Συνεκδοχικά, πήρε τη σημασία της οικονομικής χρονιάς, και όταν οι φόροι ρυθμίζονταν με βάση μια περίοδο περισσοτέρων ετών, ινδικτιών ονομάστηκε το σύνολο αυτών των ετών… Κατέληξε έτσι να σημαίνει ένα θεσμοθετημένο κύκλο 15 ετών, συνεχώς επαναλαμβανόμενο (όπως η εβδομάδα ή ο μήνας), που χρησιμοποιήθηκε για τη χρονολόγηση πράξεων και γεγονότων… που τελικά παγιώθηκε ως το δημοφιλέστερο σύστημα χρονολόγησης για τους [[Βυζαντινή αυτοκρατορία|Βυζαντινούς]], και η 1η Σεπτεμβρίου ως η αρχή του [[έτος|έτους]] τους».|Μαρίνα Δετοράκη}}
 
Γι’ αυτό, άλλωστε, σε ορισμένες περιοχές της χώρας μας η 31η Αυγούστου ονομάζεται «κλειδοχρονιά» επειδή «κλειδώνει» (τελειώνει) ο προηγούμενος χρόνος, ενώ η 1η Σεπτεμβρίου ονομάζεται «αρχιχρονιά».
 
== [[Λαογραφία]] ==
 
[[Αρχείο:Helena of Constantinople (Cima da Conegliano).jpg|thumb|left||Αγία Ελένη]]
 
Ο Σεπτέμβριος, όμως, έχει κι άλλες ονομασίες, όπως «Σταυριάτης» ή «Σταυρίτης» λόγω της μεγάλης γιορτής της Υψώσεως του [[Τίμιος Σταυρός|Τιμίου Σταυρού]] στις 14 του μήνα. Όπως μας αναφέρει ο Γεώργιος Ν. Αικατερινίδης:
 
{{απόσπασμα|«Η μέρα της γιορτής αυτής σε πολλά μέρη αποτελεί χρονικό σταθμό στις τοπικές αγροτικές και ποιμενικές εργασίες και λαμβάνεται ως η αρχή ή το τέρμα για τις σχετικές συμβάσεις. Αλλά σταθμό αποτελούσε παλαιότερα και για τους ναυτικούς, οι οποίοι τότε σταματούσαν τα μακρινά ταξίδια με ιστιοφόρα, όπως συμβούλευε η παροιμία: “Του Σταυρού, σταύρωνε και δένε”. Στις εκκλησίες μοιράζεται τη μέρα αυτή βασιλικός, εκκλησιαστική συνήθεια που πηγάζει από την παράδοση ότι στο μέρος όπου βρέθηκε ο Τίμιος Σταυρός είχε φυτρώσει το αρωματικό αυτό φυτό, που για το λόγο αυτό λέγεται και σταυρολούλουδο… Με το βασιλικό από την εκκλησία και με αγιασμό της ημέρας ετοιμάζεται το νέο προζύμι για όλη τη χρονιά».|Γεώργιος Ν. Αικατερινίδης}}
 
[[Αρχείο:Dionysos panthère satyre.jpg|right|thumb|225px|Ο θεός Διόνυσος. Γλυπτό του [[2ος αιώνας|2ου αιώνα.]]]]
 
Κυρίως, όμως, ο Σεπτέμβριος είναι γνωστός με την ονομασία «Τρυγομηνάς» ή «Τρυγητής». Όπως γράφει, με ιδιαίτερα παραστατικό τρόπο, η Αικατερίνη Πολυμέρου-Καμηλάκη:
 
{{απόσπασμα|«Την καθολική και πυρετώδη συμμετοχή της κοινότητας αποδίδει η παροιμιακή φράση “θέρος, τρύγος, πόλεμος”. Η συμμετοχή όλων των κατοίκων του οικισμού αναδείκνυε τον τρύγο σε ευχάριστη εργασία, που συχνά έπαιρνε το χαρακτήρα πανηγυριού… Η μεταφορά των σταφυλιών στο ληνό (πατητήρι, αργαστήρι, καρούτα, πατερό, τραπεζονιά, σκαφόνι κ.ά.) γίνεται με ζώα, με κάρα ή με μηχανικά μέσα, σήμερα πια στα πατητήρια. Το πατητήρι διαφέρει από περιοχή σε περιοχή ως προς το σχήμα και τη χωρητικότητα. Αλλού είναι κτιστή παραλληλεπίπεδη δεξαμενή με κλίση του δαπέδου προς την πλευρά απ’ όπου εξέρχεται ο μούστος, αλλού είναι ένας μεγάλος ξύλινος ή πλεχτός φορητός κάδος, που τοποθετείται κατά το πάτημα πάνω σε κτιστή δεξαμενή (υπολήνιο, αποδοχάρι, δοχειό κ.ά.), μέσα στην οποία ρέει ο μούστος. Το πάτημα των σταφυλιών γίνεται από τους “πατητάδες”. Το γλεύκος (μούστος, απόσταμα, βράσμα, λαγάρι, πρόσυρο κ.ά.) μεταφέρεται και αποθηκεύεται συνήθως σε μεγάλα βαρέλια, που έχουν πλυθεί με ειδικά αρωματικά φυτά (σχίνο, μυρτιά, δάφνη κ.ά.) κι έχουν απολυμανθεί με θειάφι ή έχουν ρετσινωθεί. Μέσα εκεί ο μούστος “βράζει”, ζυμώνεται και γίνεται κρασί».|Αικατερίνη Πολυμέρου-Καμηλάκη}}
 
Όπως γράφει και ο [[Κώστας Κρυστάλλης]] (1868-1894) στο «Τραγούδι του τρυγητού»: «Αμπέλι μου πλατύφυλλο/ και καλοκλαδεμένο,/ δέσε σταφύλια κόκκινα,/ να μπω να σε τρυγήσω,/ να κάμω αθάνατο κρασί,/ μοσχοβολιά γιομάτο». Ο τρυγητός των [[αμπέλι|αμπελιών]] και η δημιουργία του [[κρασί|κρασιού]] είναι, άλλωστε, μια πανάρχαια διαδικασία που ανάγεται στην περίοδο της [[Γεωργία (δραστηριότητα)|γεωργικής επανάστασης]] πριν από περίπου 7.000 χρόνια, ενώ και οι [[Αρχαία Ελλάδα|αρχαίοι Έλληνες]] ασχολήθηκαν με την [[κρασί|οινοποιία]] τουλάχιστον από το 1700 π.Χ. Η σχετική μάλιστα [[μυθολογία]] για το κρασί, και η σύνδεσή του με το θεό [[Διόνυσος|Διόνυσο]], είναι ιδιαίτερα πλούσια. Γιατί το κρασί αντιμετωπιζόταν ανέκαθεν όχι μόνο ως βασικό συστατικό της [[διατροφολογία|διατροφής]], αλλά και της [[θρησκεία|θρησκείας]], αφού οι Έλληνες πίστευαν ότι το αίμα του [[σταφύλι|σταφυλιού]] είναι αίμα του θεού Διονύσου και ότι πίνοντας κρασί μεταλαμβάνουν από το αίμα του θεού.
 
Η λατρεία του Διονύσου συνάντησε αρκετές δυσκολίες. Αρχικά, μάλιστα, και μια κάποια καχυποψία απέναντι στο κρασί, όπως αποτυπώνεται σε πολλούς σχετικούς μύθους. Πάρτε, για παράδειγμα, έναν αττικό μύθο που συνδέει τον [[αστερισμός|αστερισμό]] της [[Παρθένος (αστερισμός)|Παρθένου]] με το κρασί. Σύμφωνα με το μύθο αυτό, ο αστερισμός της Παρθένου αντιπροσωπεύει την [[Ηριγόνη η Αθηναία|Ηριγόνη]], την κόρη του [[Ικάριος ο Αθηναίος|Ικάριου]] που πρώτος υποδέχτηκε τον Διόνυσο στην [[Αττική]] και από τον οποίο έμαθε την τέχνη να φτιάχνει το κρασί. Στον τόπο που έγινε η συνάντηση εκείνη φυτεύτηκε το πρώτο αμπέλι και η περιοχή ονομάστηκε από τότε Διόνυσος.
 
== Γεγονότα ==
 
* [[2000]] - [[Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες 2000]]
 
 
== Πηγές ==
 
* Σιμόπουλος, Διονύσης Π. ''Οι Μήνες Σεπτέμβριος και Οκτώβριος'', Γεωτρόπιο Ελευθεροτυπίας, Τεύχος 489 (29 Αυγούστου 2009)
* [http://wwk.kathimerini.gr/kath/7days/2001/09/02092001.pdf Συλλογικό (Επιμέλεια: Κωστής Γιούργος), ''Αφιέρωμα: Σεπτέμβριος'', ΕΠΤΑ ΗΜΕΡΕΣ Καθημερινής, 2 Σεπτεμβρίου 2001]
 
 
Ανώνυμος χρήστης

Μενού πλοήγησης