Ρήγμα (γεωλογία): Διαφορά μεταξύ των αναθεωρήσεων

Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
+ interwikis
μΧωρίς σύνοψη επεξεργασίας
(+ interwikis)
Με τον όρο '''ρήγμα''' (αγγλ. fault) ονομάζεται στη [[γεωλογία]] η διακοπή της συνέχειας μιας ομάδας στρωμάτων πετρωμάτων του στερεού φλοιού της Γης, η οποία συμβαίνει κατά επίπεδη επιφάνεια και σε μεγάλη έκταση.<ref>Π. Δρανδάκη, ''Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια'', τ. ΚΑ'</ref>.
Ετυμολογικά ο όρος παράγεται από το αρχαίο ελληνικό ρήμα ''ρήγνυμι'', που σημαίνει "«ραγίζω"», "«σπάζω"», "«θραύω"», "«διασπώ"».
 
[[Αρχείο:Rigma01.png|right|thumb|300px|Ρήγμα: Σχηματική απεικόνιση, βασικές έννοιες. Διακρίνονται οι γραμμές ολίσθησης στο κάτοπτρο]]
Τα ρήγματα οφείλονται κατά κύριο λόγο στις ορογενετικές δυνάμεις που αναπτύσσονται κατά την κίνηση των [[λιθοσφαιρικές πλάκες|λιθοσφαιρικών πλακών]]. Όταν, λόγω των κινήσεων αυτών, οι τάσεις που αναπτύσσονται σε ένα (ή περισσότερα) στρώμα υπερβούν το [[όριο θραύσης]] του, τότε το πέτρωμα διαρρηγνύεται και αρχίζει σχετική κίνηση μεταξύ των δύο εκατέρωθεν τμημάτων.
 
Συνήθως τα ρήγματα εμφανίζονται πολλαπλά σε μια περιοχή, οπότε και γίνεται λόγος για "«πεδίο ρηγμάτων"» ή "«ζώνη ρηγμάτων"», ορισμένες φορές παράλληλα, άλλες τεμνόμενα κατά ορθή ή και οξεία γωνία, πάντοτε όμως κάθετα προς τη διεύθυνση της δύναμης που τα προκαλεί.
 
Τα δύο τμήματα εκατέρωθεν του επιπέδου του ρήγματος ονομάζονται '''σκέλη''' ή πτέρυγες του ρήγματος. Η επιφάνεια που προκύπτει από τις σχετικές μετακινήσεις των δύο σκελών ονομάζεται '''κάτοπτρο''' του ρήγματος. Στο κάτοπτρο του ρήγματος και υπό την προϋπόθεση ότι αυτό δεν έχει υποστεί έντονη διάβρωση, παρατηρούνται σχεδόν πάντα οι '''γραμμές ολίσθησης''', οι οποίες αποτυπώνουν την κίνηση των σκελών στη ρηξιγενή επιφάνεια. Σχηματίζονται από την τριβή σκληρών υλικών (κόκκων χαλαζία, κροκαλών κ.ά), τα οποία λόγω της αντίθετης κίνησης των δυο σκελών εκατέρωθεν του ρήγματος, σύρθηκαν πάνω στη ρηξιγενή επιφάνεια.<ref>[http://www.geo.auth.gr/537/ch5.htm Γεωλογικό Τμήμα Α.Π.Θ.]</ref> Όπως είναι φυσικό, στο επίπεδο του ρήγματος τα πετρώματα θρυμματίζονται δημιουργώντας μια ζώνη από θραύσματα, η οποία ονομάζεται '''ζώνη μυλωνίτη''' ή μυλωνιτική ζώνη.
 
{{γεωλογία-επέκταση}}
 
[[ar:فالق]]
[[ast:Falla]]
[[bn:ভূ-চ্যুতি]]
[[bg:Разлом]]
[[ca:Falla]]
[[cs:Zlom]]
[[da:Forkastningszone]]
[[de:Verwerfung (Geologie)]]
[[en:Fault (geology)]]
[[es:Falla]]
[[et:Murrang]]
[[eo:Faŭlto]]
[[eu:Faila]]
[[fa:گسل]]
[[fr:Faille]]
[[gl:Falla]]
[[ko:단층]]
[[hi:भ्रंश (भूविज्ञान)]]
[[id:Sesar]]
[[it:Faglia]]
[[he:העתק]]
[[la:Falla]]
[[lv:Lūzuma zona]]
[[hu:Törés (geológia)]]
[[nl:Breuk (geologie)]]
[[ja:断層]]
[[no:Forkastning]]
[[nn:Forkasting]]
[[oc:Falha]]
[[pl:Uskok]]
[[pt:Falha geológica]]
[[ru:Разлом]]
[[simple:Faulting]]
[[sk:Tektonický zlom]]
[[sr:Расед]]
[[su:Sésar]]
[[fi:Siirros]]
[[sv:Förkastning]]
[[th:รอยเลื่อน (ธรณีวิทยา)]]
[[tr:Kırık]]
[[uk:Геологічний розлом]]
[[vi:Đứt gãy (địa chất)]]
[[zh:斷層]]

Μενού πλοήγησης