Εθνικό Συμβούλιο Ελληνίδων
.png) Το λογότυπο του οργανισμού | |
| Συντομογραφία | ΕΣΕ |
|---|---|
| Ίδρυση | 1908 |
| Ιδρυτής | Καλλιρρόη Παρρέν |
| Τύπος | ΜΚΟ Ομοσπονδία |
| Έδρα | Βουλής 38, 10557 Αθήνα, Ελλάδα |
| Συντεταγμένες | 37°58′27″N 23°43′56″E / 37.974281°N 23.732111°EΣυντεταγμένες: 37°58′27″N 23°43′56″E / 37.974281°N 23.732111°E |
| Γενικός Γραμματέας | Πατσουράκου Ευθυμία (2025) |
| Πρόεδρος | Πανταζή - Μελίστα Ειρήνη (2025) |
| Αντιπρόεδρος Α' | Κουτσελίνη Ελένη (2025) |
| Αντιπρόεδρος Β' | Πενταρβάνη Θεοδοσία (2025) |
| Αντιπρόεδρος Γ' | Αντωνίου Σούλα (2025) |
| Συνεργασία | - Μέλος των:
|
| Ιστότοπος | https://ncgw.org |
| Παρατηρήσεις | αξιοσημείωτα μέλη: Πολύμνια Λάσκαρη, Έλλη Αδοσίδου |
| δεδομένα () | |
.jpg)
Το Εθνικό Συμβούλιο Ελληνίδων (ΕΣΕ) είναι μια μη κυβερνητική, ελληνική γυναικεία οργάνωση, που ιδρύθηκε το 1908 από την Καλλιρόη Παρρέν και έχει την έδρα της στην οδό Βουλής, Αθήνα.[1][2][3]
Η Παρρέν είχε ιδρύσει την Ένωση για τη Χειραφέτηση της Γυναίκας το 1894, όμως το ΕΣΕ επρόκειτο να εξελιχθεί σε εθνική οργάνωση. Ήταν η πρώτη εθνική οργάνωση γυναικών στην Ελλάδα. Λειτουργούσε ως ομοσπονδία, ενώνοντας τις πολυάριθμες τοπικές γυναικείες οργανώσεις της Ελλάδας. Η δράση του ΕΣΕ επικεντρωνόταν στην εκπαίδευση και στα επαγγελματικά δικαιώματα.[4] Απέφευγε το ζήτημα του δικαιώματος ψήφου των γυναικών, το οποίο θεωρούνταν υπερβολικά προκλητικό. Για τον λόγο αυτό, ιδρύθηκε το 1920 από την Αύρα Θεοδωροπούλου ο Σύνδεσμος για τα Δικαιώματα της Γυναίκας, προκειμένου να ασχοληθεί με αυτό το ζήτημα.[1][2]
Το ΕΣΕ είναι ιδρυτικό μέλος του Ευρωπαϊκού Κέντρου του Διεθνούς Συμβουλίου Γυναικών (European Center of the International Council of Women, ECICW- CECIF) και μέλος του Διεθνούς Συμβουλίου Γυναικών (International Council of Women, ICW-CIF), του Ευρωπαϊκού Λόμπυ Γυναικών (European Women’s Lobby, EWL- LEF), και της Association Feminine de l’ Europe Meridionale (AFEM).[2][3]
Βάσει αποχαρακτηρισμένης έκθεσης της CIA, το 1953 το Εθνικό Συμβούλιο Ελληνίδων αριθμούσε περίπου 500 μεμονωμένα μέλη και λειτουργούσε ως συντονιστικός φορέας για 84 διαφορετικές γυναικείες οργανώσεις-μέλη. Οι οργανώσεις αυτές δραστηριοποιούνταν σε τομείς όπως η ισότητα δικαιωμάτων, η εκπαίδευση, η εργασία, η ίση αμοιβή, η φροντίδα παιδιών και οικογενειών στρατιωτών, η προστασία των γυναικών ενώπιον της δικαιοσύνης, καθώς και η εκστρατεία υπέρ του επαναπατρισμού των εκπατρισθέντων Ελληνόπουλων από τα κράτη-δορυφόρους.[4]
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Μικρασιατική Καταστροφή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Κατά την περίοδο της Μικρασιατικής Καταστροφής και αμέσως μετά την άφιξη των πρώτων προσφύγων στην Ελλάδα, το Εθνικό Συμβούλιο Ελληνίδων ανέπτυξε σημαντική ανθρωπιστική και κοινωνική δράση. Στις 19 Σεπτεμβρίου του 1922, η Εκτελεστική Επιτροπή του ΕΣΕ αποφάσισε τη δημιουργία Τμήματος Προσφύγων, με σκοπό την περίθαλψη και στήριξη των εκτοπισμένων. Παράλληλα, όλα τα ήδη υπάρχοντα Τμήματα του ΕΣΕ διέκοψαν προσωρινά τις κανονικές τους δραστηριότητες και αφιερώθηκαν στις ανάγκες των Μικρασιατών προσφύγων. Το Τμήμα Τύπου μετέφρασε και εξέδωσε σε τρίγλωσσο τεύχος (ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά) εκκλήσεις και διαμαρτυρίες γυναικείων σωματείων από τη Θράκη και τη Μικρά Ασία. Το έντυπο εστάλη στην ελληνική ύπαιθρο και το εξωτερικό. Παράλληλα, άλλα Τμήματα όπως το Νομοθετικό, Παιδαγωγικό, Υγιεινής, Οικονομικών και Κοινωνικής Ηθικής και Μετανάστευσης ανέλαβαν την εποπτεία προσφυγικών καταυλισμών, προσφέροντας τρόφιμα, ρουχισμό, ιατροφαρμακευτική φροντίδα και βασικά είδη πρώτης ανάγκης.[5]
Το ΕΣΕ άνοιξε μητρώα ανεύρεσης εργασίας για γυναίκες, διευκόλυνε την τοποθέτηση δασκάλων και άλλων επαγγελματιών σε ιδρύματα και σχολεία, στήριξε οικονομικά τις ωφελούμενες. Έως τον Μάρτιο του 1923 είχαν προσφερθεί περισσότερες από 154.000 δραχμές, 2.500 κουβέρτες, 2.700 ρούχα και 700 ζευγάρια υποδημάτων.[5]
Δημιουργήθηκαν εργαστήρια ραπτικής, βιβλιοδεσίας, τυπογραφίας και χαρτοτεχνίας για την επαγγελματική αποκατάσταση των προσφύγων γυναικών. Ενδεικτικό παράδειγμα είναι το εργαστήριο της Πειραιώς 1, όπου απασχολούνταν 50 γυναίκες με αμοιβή και παροχή ραπτομηχανών. Καθώς η πλειοψηφία των προσφύγων ήταν γυναίκες, πολλές από τις οποίες είχαν χάσει τους άνδρες τους λόγω αιχμαλωσίας ή θανάτου, η εργασία θεωρήθηκε κρίσιμο μέσο προστασίας και επιβίωσης.[5]
Το ΕΣΕ συνεργάστηκε με άλλα σωματεία και διεθνείς οργανισμούς, όπως με τη Κοινωνία των Εθνών, και ανέλαβε πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, ιδρύοντας το Γραφείο Καταστολής Σωματεμπορίας Γυναικών και Παίδων. Δημιουργήθηκαν οικοτροφεία για κορίτσια, προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης και ελέγχου στους καταυλισμούς, ενώ το πρώτο οικοτροφείο στεγάστηκε στις αίθουσες των Παλαιών Ανακτόρων. Τα εργαστήρια του ΕΣΕ επεκτάθηκαν σημαντικά τα επόμενα χρόνια.[5]
Δομή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Γενική Συνέλευση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το ανώτατο όργανο του Συμβουλίου είναι η Γενική Συνέλευση, η οποία συγκαλείται μία φορά ετησίως ή συχνότερα σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Με δικαίωμα ψήφου συμμετέχουν εκπρόσωποι των τακτικών οργανώσεων-μελών, ενώ τα ενεργά και τα επίτιμα μέλη μπορούν να συμμετέχουν χωρίς δικαίωμα ψήφου.[6]
Διοίκηση - Εκτελεστική Επιτροπή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η διοίκηση του ΕΣΕ ασκείται από δεκαεξαμελή Εκτελεστική Επιτροπή, αποτελούμενη από ενεργά μέλη. Τα μέλη εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση για τετραετή θητεία και μπορούν να επανεκλεγούν για μία ακόμη. Μετά από δύο συνεχόμενες θητείες, απαιτείται αποχώρηση για ένα έτος πριν από νέα υποψηφιότητα.[6]
| Αξίωμα | Ονοματεπώνυμο | |
|---|---|---|
| Πρόεδρος | Πανταζή Μελίστα Ειρήνη | |
| Αντιπρόεδρος | Α' | Κουτσελίνη Κανέλλη Ελένη |
| Β' | Πενταρβάνη Θεοδοσία | |
| Γ' | Αντωνίου Σούλα | |
| Γενική Γραμματέας | Πατσουράκου Ευθυμία | |
| Ειδική Γραμματέας | Φιλντίση Νεκταρία Ελευθερία | |
| Ταμίας | Κοβάνη Γεωργία | |
| Μέλος | Ζέλλου Λίλιαν | |
| Κωσταντινοπούλου Χαρά | ||
| Μπαλτήρα Βασιλική | ||
| Παπασωτηρίου Μαρία | ||
| Πατεράκη Κορδοπάτη Γρηγορία | ||
| Πίνη Μαίρη | ||
| Πουλάκου Γαρυφαλλιά | ||
| Τζέλη Νίνα | ||
| Τσικρικά Σταματούλα | ||
| Αναπληρωματικό Μέλος | Κοκκοτά Χριστίνα | |
| Πετρή Μαρίνα | ||
| Χόνδρου Δήμητρα | ||
| Παναγοπούλου Κουτνατζή Φερενίκη | ||
Μέλη
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τα μέλη του Ε.Σ.Ε. διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες:[7]
- Τακτικά μέλη: οργανώσεις που συγκροτούν την ομοσπονδία.
- Ενεργά μέλη: φυσικά πρόσωπα που στηρίζουν τους σκοπούς του Ε.Σ.Ε.
- Επίτιμα μέλη: γυναίκες που έχουν προσφέρει ιδιαίτερες υπηρεσίες στο Ε.Σ.Ε. και ανακηρύσσονται με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης.
Σωματεία-μέλη
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το Εθνικό Συμβούλιο Ελληνίδων συγκροτείται από δεκάδες γυναικείες οργανώσεις, οι οποίες αποτελούν τα τακτικά του μέλη.
| Αριθμός Σωματείων-μελών ανά έτος | ||
|---|---|---|
| Έτος | Αριθμός | Πηγή |
| 1919 | 25 | [5] |
| 1920 | 43 | |
| 1922 | 59 | |
| 1926 | 70 | |
| 1953 | 84 | [4] |
| 2008 | 47 (Ελλάδα και Κύπρος) | [5] |
| Σημείωση: Σε κάποιες εκ των χρονολογιών περιλαμβάνονται στη καταμέτρηση και σωματεία-μέλη του εξωτερικού (Αίγυπτος, ΗΠΑ, Κύπρος, Τουρκία).[5] | ||
Ορισμένες από αυτές παρουσιάζονται στον ακόλουθο πίνακα:
| Σωματείο | Έδρα |
|---|---|
| Αμαλίειον Ορφανοτροφείον | Μαρούσι |
| Αμαρυλλίς – Θυγατέρες της Πηνελόπης | Ψυχικό |
| Άσυλο Ανιάτων | Αθήνα |
| Διεθνής Ένωση Γυναικών Λακωνίας “Λάκαινες” | Αθήνα |
| Διεθνής Σοροπτιμιστική Ένωση Ελλάδος | Αθήνα |
| Εθνικός Σύνδεσμος Νοσηλευτών Ελλάδος | Αθήνα |
| Ένωση Γυναικών Κρήτης | Αθήνα |
| Ένωση ΖΟΝΤΑ Ελλάδος | Καστρί |
| “Εστία Μητέρας” Λειβαδιάς | Λειβαδειά |
| Κέντρο Γυναικών Υπαίθρου | Κολυμπάρι Χανίων |
| Μέριμνα Παιδιού Θεσσαλονίκης | Θεσσαλονίκη |
| Μορφωτικός Σύλλογος Ελληνίδων Κυριών Πατρών | Πάτρα |
| Όμιλος “Φίλοι της Αστυνομίας Αθηνών” | Αθήνα |
| Ορφανοτροφείο Θηλέων Θεσσαλονίκης “Η ΜΕΛΙΣΣΑ” | Θεσσαλονίκη |
| Παναιτωλοακαρνανικός Σύλλογος Γυναικών | Αγρίνιο |
| Πανελλήνιο Αθλητικό Σωματείο Γυναικών “ΚΑΛΛΙΠΑΤΕΙΡΑ” | Γλυφάδα |
| Σύνδεσμος Αποφοίτων Φιλεκπαιδευτικής Εταιρίας | Αθήνα |
| Σύλλογος Ζαππίδων | Αθήνα |
| Σύλλογος Αποφοίτων Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος | Αθήνα |
| Σύλλογος Αποφοίτων Αμερικανικού Κολλεγίου Κωνσταντινουπόλεως | Παλαιό Φάληρο |
| Σύλλογος Επιστημόνων Μαιών-Μαιευτών Αθηνών | Αθήνα |
| Σύλλογος Κυριών και Δεσποινίδων Αλεξανδρουπόλεως | Αλεξανδρούπολη |
| Σύλλογος Κυριών και Δεσποινίδων “Η ΑΓΑΠΗ” | Μήθυμνα, Λέσβος |
| Σωματείο “ΚΑΡΥΑΤΙΔΕΣ” | Αθήνα |
| Σωματείο Νεομάρτυρος Αγ. Γεωργίου εξ Ιωαννίνων | Αθήνα |
| Φιλανθρωπικό Σωματείο “Άσυλο του Παιδού” | Θεσσαλονίκη |
| Φιλόπτωχος Αδελφότης Κυριών Θεσσαλονίκης | Θεσσαλονίκη |
| Φιλόπτωχος Αδελφότης Κυριών Καβάλας | Καβάλα |
| Φιλόπτωχος Αδελφότης Κυριών Σερρών “Η ΕΜΜΕΛΕΙΑ” | Σέρρες |
| Χριστιανική Αδελφότης Νεανίδων Ελλάδος | Αθήνα |
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 «Καλλιρρόη Παρρέν». sansimera.gr. Σαν Σήμερα. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 18 Απριλίου 2024. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2025.
- 1 2 3 «Ποιοι είμαστε». ncgw.org. ΕΣΕ. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 20 Μαΐου 2025. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2025.
- 1 2 «National Council of Greek Women (NCGW)». activecitizensfund.no (στα Αγγλικά). Νορβηγική Επιτροπή του Ελσίνκι (Norwegian Helsinki Committee). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 21 Μαρτίου 2025. Ανακτήθηκε στις 25 Μαΐου 2025.
- 1 2 3 «NATIONAL COUNCIL OF GREEK WOMEN» (PDF). CIA FOIA Electronic Reading Room (Αποχαρακτηρισμένη έκθεση πληροφοριών - πρώην απόρρητη έκθεση της CIA). Γενικά Αρχεία της CIA (στα Αγγλικά). CIA. 15 Ιουνίου 1953. Αρ. εγγράφου: CIA-RDP83-00423R000600010001-3. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Φεβρουαρίου 2025.
Date of info: 1953 and prior years
1. The National Council of Greek Women has a membership consisting of about 500 individuals and 84 different women's' organizations. These women's organizations are active in working for equal rights, [...] repatriation of Greek children from the satellite states. The purpose of the National Council of Greek Women is to awaken interest on the part of Greek women in learning about how their government is operated and about the part they should take in running the affairs of the Nation.[...] - 1 2 3 4 5 6 7 Αργυριάδου, Ελένη· Βαλάσση-Αδάμ, Ελένη (2009). 100 χρόνια Εθνικό Συμβούλιο Ελληνίδων. Αθήνα: Εθνικό Συμβούλιο Ελληνίδων. σελ. 24, 28, 34, 147. ISBN 9789609851428. Ταξινόμηση DDC: 940 21 , Ταξινόμηση ΕΒ: 09800/2009-1. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Ιουνίου 2025. Ανακτήθηκε στις 1 Ιουνίου 2025. Κεφάλαια: «Σωματέια Μέλη του ΕΣΕ» PDF, «Ο ρόλος του Εθνικού Συμβουλίου Ελληνίδων στα χρόνια της Μικρασιατικής Καταστροφής» PDF
- 1 2 3 «Διοίκηση». ncgw.org. ΕΣΕ. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 1 Ιουνίου 2025. Ανακτήθηκε στις 1 Ιουνίου 2025.
- 1 2 «Τα μέλη». ncgw.org. ΕΣΕ. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Μαΐου 2025. Ανακτήθηκε στις 26 Μαΐου 2025.
Λοιπές βιβλιογραφικές πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Francisca de Haan, Krassimira Daskalova και Anna Loutfi, A Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms: Central, Eastern, and South Eastern Europe, 19th and 20th Centuries. [Βιογραφικό Λεξικό των Γυναικείων Κινημάτων και του Φεμινισμού: Κεντρική, Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, 19ος και 20ός αιώνας]. CEU Press, 2006.(Αγγλικά)
- Δήμητρα Σάμου, So Difficult to be Considered as Citizens: The History of Women's Suffrage in Greece, 1864-2001 . [Είναι τόσο δύσκολο να μας θεωρούν πολίτες: Η ιστορία του γυναικείου δικαιώματος ψήφου στην Ελλάδα, 1864–2001]. Στο The Struggle for Female Suffrage in Europe: Voting to Become Citizens, Blanca Rodriguez Ruiz και Ruth Rubio-Marín (επιμ.). BRILL, 2012, σ. 939–.(Αγγλικά)
- Krassimira Daskalova, Balkans [Βαλκάνια], στο The Oxford Encyclopedia of Women in World History, Bonnie G. Smith. Oxford University Press, 2008, σ. 185–.(Αγγλικά)