Εθνική Οδός 8α (Ελλάδα)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Greek-Road-sign-p26.svgGR-EO-8a.svg

Εθνική Οδός 8α
Greek Motorway 8 (National Road 8A) - Korinthos Exit.jpg
Greece freeway 8A dsc06104.jpg
Άποψη των τμημάτων Αθηνών-Κορίνθου
και (πριν τα έργα) Κορίνθου-Πατρών
Eo8a.jpg
Διαδρομή της εθνικής οδού 8α
Πληροφορίες δρόμου
___Τμήμα των European Road 65 number DE.svg και European Road 94 number DE.svg

___ Οδός ταχείας κυκλοφορίας σε όλο το μήκος της
Μήκος:____________215 χλμ

Σημαντικοί κόμβοι
Ανατολικό τέρμα:_____GR-EO-8.svg ΕΟ 8 στην Ελευσίνα

Δυτικό τέρμα:________Autokinetodromos A5 number.svg Α5 στο Ρίο

Τοποθεσία
Περιφέρειες:_______Δυτική Ελλάδα, Πελοπόννησος,

_________________ Αττική
Πόλεις:___________Ελευσίνα, Κόρινθος, Κιάτο,
_________________ Ξυλόκαστρο, Αίγιο, Πάτρα

Δίκτυο εθνικών οδών
Εθνικές Οδοί της Ελλάδας

Η Εθνική Οδός 8α (κοινή ονομασία Νέα Εθνική Οδός Αθηνών-Πατρών, κωδικός: ΕΟ8α) ήταν η εθνική οδός της Ελλάδας που συνέδεε την Αθήνα με την Πάτρα, περνώντας από πόλεις της βόρειας Πελοποννήσου. Η κατασκευή της έγινε το διάστημα 1960-1969. Ο αριθμός της καθορίστηκε από το Μητρώο Εθνικών Οδών της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας (η σημερινή Ελληνική Στατιστική Αρχή). Έχει μήκος 215 χιλιόμετρα.

Η εθνική οδός ξεκινάει από τις εγκαταστάσεις της ΑΕ Χαλυβουργική στην Ελευσίνα. Το τμήμα Αθήνα - Κόρινθος έχει προδιαγραφές αυτοκινητοδρόμου, αρχικά με τρεις λωρίδες κυκλοφορίας και μετέπειτα με δύο, συν μία Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ). Το μεγαλύτερο μέρος στο υπόλοιπο τμήμα Κόρινθος - Πάτρα είναι οδός ταχείας κυκλοφορίας με μια λωρίδα κυκλοφορίας και ένα έρεισμα. Σε ορισμένα σημεία σε αυτό το τμήμα, κυρίως στους ανισόπεδους κόμβους, η οδός είναι αυτοκινητόδρομος με δύο λωρίδες συν μία ΛΕΑ.

Η οδός παραχωρήθηκε στην κοινοπραξία Ολυμπία Οδός το 2008 με σκοπό την αναβάθμιση της οδού εξ ολοκλήρου στον ομώνυμο αυτοκινητόδρομο. Έργα αναβάθμισης εκτελέστηκαν από το 2008 ολοκληρώθηκαν τον Απρίλιο του 2017. Μέσω της εθνικής οδού, πριν την εκτέλεση έργων, η διάρκεια του ταξιδιού από την Αθήνα προς την Κόρινθο ήταν μία ώρα και, συνεχίζοντας, η απόσταση από την Κόρινθο μέχρι την Πάτρα ήταν μιάμιση με δύο ώρες, χρόνος που μειώθηκε σε 1 ώρα και 40 λεπτά στο σύνολο της (Ελευσίνα-Κόρινθος-Ρίο). Στις 11 Απριλίου 2017, μαζί με το τέλος της κατασκευής του Αυτοκινητοδρομου Ελευσίνας-Κορίνθου-Ρίου πάνω στο προυπάρχων τμήμα της παρούσας οδού, καταργήθηκε ο κωδικός με σκοπό ο δρόμος μαζί με την αναβάθμιση του σε αυτοκινητόδρομο να πάρει και επισήμως τον κωδικό Α8

Σήμερα παραμένουν ζωντανά κάποια κομμάτια της . Αυτά είναι:

• Ένα κομμάτι της Λεωφόρου Αθηνών, μήκους 5.200 μ., από τον κόμβο εισόδου της Ελευσίνας όπου συνδέεται με ανισόπεδο ημικόμβο με την Παλαιά Εθνική οδό Αθηνών-Πατρών (8) μέχρι τον κόμβο της Μάνδρας όπου συνεχίζει ως Αυτοκινητόδρομος με τον κωδικό Α8.

• Ένα κομμάτι έξω από τα Μέγαρα, μήκους 3.310 μ., από τον κόμβο των Μεγάρων μέχρι την Κακιά Σκάλα, το οποίο επιλέχθηκε να μην χρησιμοποιηθεί από τον Α8 λόγω στενού μήκους και επικίνδυνων στροφών. Σήμερα το κομμάτι αυτό έχει ενταχθεί στην ΕΟ 8.

• Ενα κομμάτι μήκους 360 μ. νότια της σήραγγας "Σκίρων" της Ολυμπίας Οδού, το οποίο επιλέχθηκε να μην χρησιμοποιηθεί από τον Α8 λόγω στενού μήκους και επικίνδυνων στροφών. Σήμερα το κομμάτι αυτό παραμένει κλειστό.

• Ένα κομμάτι μήκους 319 μ. νότια της σήραγγας "Θησέας" της Ολυμπίας Οδού, το οποίο επιλέχθηκε να μην χρησιμοποιηθεί από τον Α8 λόγω στενού μήκους και επικίνδυνων στροφών. Σήμερα το κομμάτι αυτό παραμένει κλειστό.

• Το κομμάτι της Κορίνθου, μήκους 7.960 μ., από τον κόμβο του Ισθμού μέχρι τον Κόμβο του Μορέα (Α7) το οποίο επιλέχθηκε να μην χρησιμοποιηθεί από τον Α8 λόγω το ότι πέρναγε μέσα στην πόλη της Κορίνθου. Σήμερα το κομμάτι αυτό καταλήγει στην αρχή του Μορέα (Α7).

• Ένα κομμάτι στο Κιάτο, μήκους 640 μ., από την γέφυρα των Σαταίικων Κορινθίας μέχρι το ΣΕΑ του Κιάτου το οποίο επιλέχθηκε να μην χρησιμοποιηθεί από τον Α8 λόγω στενού μήκους και επικίνδυνων στροφών. Σήμερα το κομμάτι αυτό παραμένει κλειστό.

• Ένα κομμάτι στη Συκιά Ξυλόκαστρου, μήκους 1010 μ., όπου επιλέχθηκε να μην χρησιμοποιηθεί από τον Α8 λόγω στενού μήκους και επικίνδυνων στροφών. Σήμερα το κομμάτι αυτό παραμένει κλειστό ενώ παρακάμφθηκε από ένα ημιστέγαστρο (cut and cover).

• Ένα κομμάτι στη Μαύρα Λιθάρια, μήκους 1470 μ., όπου επιλέχθηκε να μην χρησιμοποιηθεί από τον Α8 λόγω στενού μήκους και επικίνδυνων στροφών. Σήμερα το κομμάτι αυτό παραμένει κλειστό ενώ παρακάμφθηκε από τις σήραγγες των Μαύρων Λιθαριών.

• Ένα κομμάτι μήκους 1570 μ., από την παραλία του Πλατάνου μέχρι το Κορινθιακό Μπαλκόνι όπου επιλέχθηκε να μην χρησιμοποιηθεί από τον Α8 λόγω στενού μήκους και επικίνδυνων στροφών. Σήμερα το κομμάτι αυτό παραμένει κλειστό ενώ παρακάμφθηκε από τις σήραγγες του Πλατάνου.

• Ένα κομμάτι μήκους 3.200 μ. το οποίο βρίσκεται στην περιοχή της Παναγοπούλας, βόρεια της σήραγγας της Παναγοπούλας της Ολυμπίας Οδού, το οποίο επιλέχθηκε να μην χρησιμοποιηθεί από τον Α8 λόγω επικίνδυνων στροφών. Σήμερα το κομμάτι αυτό χρησιμοποιείται από τα φορτηγά τα οποία διασχίζουν την Ολυμπία Οδό και μεταφέρουν επικίνδυνα φορτία, καθώς τους έχει απαγορευθεί να χρησιμοποιούν την σήραγγα.

• Ένα κομμάτι μήκους 3.800 μ. το οποίο βρίσκεται στην Πάτρα και αποτελεί συνέχεια της Ολυμπίας Οδού, αρχίζει 2 χλμ. μετά τον κόμβο του Ρίου και καταλήγει στην οδό Πανεπιστημίου, στην Πάτρα.

Ασφάλεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η πρώην οδός Αθήνα - Κόρινθος - Πάτρα ήταν γνωστή για το υψηλό ποσοστό ατυχημάτων, τα περισσότερα εκ των οποίων ήταν θανατηφόρα. Πολλά από αυτά προκλήθηκαν από πλαγιομετωπικές ή μετωπικές συγκρούσεις εξαιτίας της κακής ποιότητας της οδού, ειδικά την περίοδο των έργων για την ανακατασκευή (2008-2017), καθ' ότι στο μεγαλύτερο μήκος της είχε περιορισθεί σε μισή λωρίδα ανά ρεύμα από μία που ήταν κανονικά. Πολλοί οδηγοί για να αποφύγουν τέτοιες συγκρούσεις οδηγούσαν στο έρεισμα, παρόλο που ούτε αυτό εθεωρείτο ασφαλές.[1] Σύμφωνα με την κοινοπραξία, το πρώτο έτος λειτουργίας υπό την δικαιοδοσία της, το 2008, στο τμήμα Κόρινθος - Πάτρα, τα θανατηφόρα ατυχήματα μειώθηκαν κατά 47%, με μείωση των νεκρών κατά 52%,[2] δεδομένα που δεν επιβεβαιώνονται από καμία ανεξάρτητη πηγή, τουναντίον.[1]

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τμήμα Κορίνθου - Πατρών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το τμήμα Κορίνθου - Πατρών εγκαινιάστηκε το Δεκέμβριο του 1969. Το μήκος του ήταν 135 χλμ. και επιτρεπόταν η ανάπτυξη ασφαλούς για τα δεδομένα της εποχής ταχύτητας 120 χλμ/ώρα. Το κόστος κατασκευής της οδού ανήλθε στα 2,5 δισεκατομμυρία δραχμές. Για τις ανάγκες του έργου κατασκευάσθηκαν 219 ανισόπεδες διαβάσεις και 6 ανισόπεδοι κόμβοι. Τα εγκαίνια αυτού του τμήματος πραγματοποιήθηκαν στις 21/12/1969 από τον Υπουργό Δημοσίων Έργων Κωνσταντίνο Παπαδημητρίου.[3] Την άνοιξη του 1971 παρουσιάστηκαν εκτεταμένες κατολισθήσεις στην περιοχή Παναγοπούλα Πατρών, με αποτέλεσμα να διακοπεί για μεγάλο χρονικό διάστημα η κυκλοφορία. Η παράκαμψη του Αιγίου δόθηκε στην κυκλοφορία το φθινόπωρο του 1973. Από το 2008 η εθνική οδός παραχωρήθηκε στην κοινοπραξία Ολυμπία Οδός μαζί με άλλες εθνικές οδούς στην Πελοπόννησο. Η κοινοπραξία έχει αναλάβει με αυτοχρηματοδότηση του έργου την αναβάθμιση της οδού.

Τμήμα Αθηνών-Κορίνθου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Νέα εθνική οδός Αθηνών – Κορίνθου κατασκευάστηκε στα πλαίσια του εκσυγχρονισμού του οδικού δικτύου της χώρας τη δεκαετία του 1960. Τα έργα για την κατασκευή της ξεκίνησαν το 1960. Τα εγκαίνιά της πραγματοποιήθηκαν στις 11 Νοεμβρίου 1962, σε τελετή στον κόμβο Ελευσίνας.[4] Το μήκος της οδού είναι 80,5 χιλιόμετρα. Την ημέρα των εγκαινίων παραδόθηκε στην κυκλοφορία όλη η νέα οδός από την Αθήνα έως την Κόρινθο, με εξαίρεση το τμήμα Μέγαρα - Κινέτα, στο οποίο οι εργασίες κατασκευής καθυστέρησαν να ολοκληρωθούν. Το τμήμα Μέγαρα - Κινέτα παραδόθηκε στην κυκλοφορία το φθινόπωρο του 1964.

Το πλάτος της οδού ήταν 14 μέτρα, δηλαδή ένας κλάδος διπλής κατεύθυνσης (τα δύο ρεύματα κυκλοφορίας σε επαφή). Εξαίρεση αποτέλεσε το τμήμα Δαφνί - Ελευσίνα, που κατασκευάστηκε με διατομή αυτοκινητοδρόμου (δύο ξεχωριστοί κλάδοι κυκλοφορίας με νησίδα στη μέση, συνολική διατομή 22 μέτρα), καθώς κι ένα μικρό τμήμα μήκους 5,2 χιλιομέτρων στην περιοχή της Κακιάς Σκάλας, που κατασκευάστηκε επίσης με διατομή αυτοκινητοδρόμου. Το κόστος του έργου έφτασε τα 450 εκατομμύρια δραχμές, εκ των οποίων τα 50 για τις αποζημιώσεις των ιδιοκτησιών που απαλλοτριώθηκαν.

Ταυτόχρονα με την παράδοσή του στην κυκλοφορία, ξεκίνησε και η είσπραξη διοδίων. Για το λόγο αυτό καθορίστηκαν δύο σημεία είσπραξης (σταθμοί διοδίων) στα εξής σημεία: 1) Ελευσίνα και 2) Ισθμός. Η είσπραξη διοδίων εξακολουθεί μέχρι και σήμερα.

Η οδός αρχικά έλαβε τον χαρακτηριστικό αριθμό E92 (ως τμήμα της συγκεκριμένης ευρωπαϊκής αρτηρίας), ενώ αργότερα (με την επαναρίθμηση του συστήματος ευρωπαϊκών αρτηριών) έλαβε τον χαρακτηριστικό αριθμό E94, που διατηρεί μέχρι και σήμερα.

Κατά τη διάρκεια κατασκευής της οδού αντιμετωπίστηκαν σοβαρές δυσκολίες (τεχνικής φύσεως και μη). Ειδικά για τις απαλλοτριώσεις, απαιτήθηκε η έκδοση 180 δικαστικών αποφάσεων που αφορούσαν πάνω από δύο χιλιάδες ιδιοκτησίες και η καταβολή των ανάλογων αποζημιώσεων. Επίσης, χρειάστηκε να εκτελεστούν αντιπλημμυρικά έργα για την προστασία της οδού και των γύρω περιοχών, καθώς και να μετατοπιστεί κατά περίπτωση η σιδηροδρομική γραμμή Αθηνών - Κορίνθου. Η Νέα εθνική οδός Αθηνών – Κορίνθου αποτέλεσε έργο ευρύτερου προγράμματος οδοποιίας στην Ελλάδα. Είχε ήδη προηγηθεί η κατασκευή της εθνικής οδού Λάρισας - Κατερίνης (1959). Τα επόμενα χρόνια ολοκληρώθηκε η κατασκευή και άλλων οδών: Νέα εθνική οδός Λαμίας – Λάρισας (1967), Νέα εθνική οδός Κορίνθου – Πατρών (1969), Νέα εθνική οδός Κατερίνης - Αλεξάνδρειας – Θεσσαλονίκης (1973) και Νέα εθνική οδός Χαλάστρας – Ευζώνων (1973).

Η οδός κατασκευάστηκε με τα ακόλουθα γεωμετρικά χαρακτηριστικά:

  • Ελάχιστη ακτίνα καμπύλης: 330 μέτρα.
  • Ελάχιστη ορατότητα: 200 μέτρα.
  • Μέγιστη κλίση (κατά μήκος): 4%

Η μελέτη και εκτέλεση/κατασκευή του έργου έγινε αποκλειστικά από ελληνικά τεχνικά γραφεία. Στη μελέτη συμμετείχαν αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Δημοσίων Έργων, το τεχνικό γραφείο (κοινοπραξία) Χατζηνικολή-Καρρά-Αμπαδογιάννη, το τεχνικό γραφείο Επαμεινώνδα Βαλτινού και το τεχνικό γραφείο των Αμπουσελάμ-Αναγνωστόπουλου. Στην κατασκευή του έργου συμμετείχαν οι ακόλουθες εργοληπτικές - τεχνικές εταιρίες:

  • ΟΔΩΝ ΚΑΙ ΟΔΟΣΤΡΩΜΑΤΩΝ Α.Ε. (τμήμα μήκους 27,2 χιλιομέτρων)
  • ΞΕΚΤΕ (τμήμα μήκους 20,9 χιλιομέτρων)
  • ΧΡΥΣΟΠΟΥΛΟΣ (τμήμα μήκους 10,7 χιλιομέτρων)
  • ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ ΑΤΕ (τμήμα μήκους 21,7 χιλιομέτρων)

Σύνολο: 80,5 χιλιόμετρα

Στα μέσα της δεκαετίας του 1980, ξεκίνησαν σταδιακά τα έργα για τη μετατροπή της οδού σε αυτοκινητόδρομο. Από το 1990, τα έργα εντατικοποιήθηκαν. Το 1995, όταν και ολοκληρώθηκε, το μόνο τμήμα της οδού που εξακολουθούσε ως τότε να μη διαθέτει διαχωριστική νησίδα, ήταν πλησίον των Μεγάρων (44ο - 48ο χιλιόμετρο). Υπήρχε και ένα τμήμα του δρόμου μετά τα Μέγαρα που πήγαινε παραλιακά και κατέληγε στην Κακιά Σκάλα αλλά λόγο της μετατροπής του σε αυτοκινητόδρομο, καταργήθηκε και εντάχθηκε στην ΕΟ 8. Επίσης το τμήμα της Κακιάς Σκάλας ακολουθούσε την παλιά χάραξη (διατομή αυτοκινητόδρομου). Το 1999 ξεκίνησαν τα έργα για την παράκαμψη της Κακιάς Σκάλας με τη διάνοιξη 5 σηράγγων (Γεράνεια» (μήκος 930 μ.), «Ευπαλίνος» (μήκος 1.700 μ.), «Αίθρα» (μήκος 1.160 μ.), «Σκίρων» (μήκος 360 μ.), «Θησέας» (μήκος 319 μ.)). Πριν το καλοκαίρι του 2004 δόθηκε στην κυκλοφορία το οδικό τμήμα της Κακιάς Σκάλας από Αθήνα προς Κόρινθο, που περιλάμβανε τρεις σήραγγες στην κατεύθυνση προς Κόρινθο («Γεράνεια» 850 μέτρων, «Ευπαλίνος» 1.700 μ. και «Αίθρα» 1.200 μ.). Η παράδοση του υπόλοιπου τμήματος (που αφορούσε το τμήμα από Κόρινθο προς Αθήνα και βελτίωση των μέτρων ασφαλείας στις σήραγγες) έγινε στις 30 Ιουνίου του 2006 όπου περιλάμβανε το οδικό τμήμα από Κόρινθο προς Αθήνα με τις δύο νέες σήραγγες «Σκίρων» μήκους 370 μέτρων και «Θησέας» μήκους 350 μέτρων. Συνολικά, ο άξονας της Κακιάς Σκάλας περιλαμβάνει 7,5 χιλιόμετρα κλειστού αυτοκινητόδρομου με τρεις λωρίδες κυκλοφορίας και λωρίδα έκτακτης ανάγκης (Λ.Ε.Α.). Στα ανοιχτά τμήματα του δρόμου υπάρχει στηθαίο ασφαλείας ανάμεσα στα δύο ρεύματα κυκλοφορίας. Με την απόδοση στην κυκλοφορία του άξονα από Κόρινθο προς Αθήνα και αντίθετα δόθηκε ένα τέλος στο οξύ κυκλοφοριακό έμφραγμα που δημιουργούταν στην περιοχή.

Σημαντικά σημεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η οδός συναντάται με ανισόπεδο κόμβο, ο οποίος κατευθύνεται στα δεξιά για τα Μέγαρα και αριστερά για την Πάχη. Διασχίζει τη διώρυγα της Κορίνθου αφού προηγηθεί δρόμος ο οποίος παρέχει πρόσβαση προς το Λουτράκι. Κατόπιν το δίκτυο διακλαδίζεται για διάφορους προορισμούς όπως η Τρίπολη, της οποίας είναι το τερματικό σημείο της εθνικής προς τα κεντρικά ενώ από εκεί εκκινούν επαρχιακά οδικά δίκτυα για διάφορους προορισμούς όπως η Μεγαλόπολη και το Ναύπλιο. Στα δυτικά δε τερματίζει στην Πάτρα με συνέχεια επαρχιακά δίκτυα προς άλλες πόλεις και χωριά του νομού Αχαΐας. Πριν την Πάτρα συναντάει κανείς το Κιάτο, το Ξυλόκαστρο, το Δερβένι και το Αίγιο.

Σταθμοί διοδίων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πάνω στην οδό[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χιλιόμετρο, περιγραφή:

Στις εισόδους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έξοδοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χιλιόμετρο, περιγραφή:

Σήραγγες στην Κακιά Σκάλα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η σήραγγα «Αίθρα».

Κατεύθυνση Αθήνα-Κόρινθος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Γεράνεια» (μήκος 930 μ.) 2004
  2. «Ευπαλίνος» (μήκος 1.700 μ.) 2004
  3. «Αίθρα» (μήκος 1.160 μ.) 2004

Κατεύθυνση Κόρινθος-Αθήνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Σκίρων» (μήκος 360 μ.) 2006
  2. «Θησέας» (μήκος 319 μ.) 2006

Άλλα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χιλιόμετρο, περιγραφή:

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ενημερωτικό έντυπο του ΥΠΕΧΩΔΕ για το τμήμα Αθηνών – Κορίνθου.