Μετάβαση στο περιεχόμενο

Διαδηλώσεις στη Σερβία κατά της διαφθοράς (2024–2025)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Διαδηλώσεις στη Σερβία κατά της διαφθοράς
Οι διαδηλωτές συγκεντρωμένοι στο Βελιγράδι στις 22 Δεκεμβρίου 2024
Ημερομηνία3 Νοεμβρίου 2024 – σήμερα
ΤόποςΣερβία
Αίτια
  • Κατάρρευση θόλου του σιδηροδρομικού σταθμού του Νόβι Σαντ
  • Κυβερνητική διαφθορά
  • Λογοκρισία στα ΜΜΕ
  • Αυταρχική κυβέρνηση
  • Πολιτική βία
  • Υπερβολική βία από την αστυνομία
Στόχοι
  • Δικαιοσύνη για τα θύματα της κατάρρευσης του σιδηροδρομικού σταθμού
  • Καταλογισμός ευθυνών για κυβερνητική αμέλεια
  • Παραίτηση του Γκόραν Βέσιτς και αρκετών άλλων ανώτερων κρατικών αξιωματούχων[1]
Μέθοδοι
  • Διαδηλώσεις
  • Κυκλοφοριακός αποκλεισμός
  • Πολιτική ανυπακοή
  • Γενική απεργία
  • Ειρηνική πεζοπορία[2]
ΈκβασηΣε εξέλιξη
  • Παραίτηση Γκόραν Βέσιτς
  • Παραίτηση Γελένα Τανάσκοβιτς
  • Παραίτηση Τόμισλαβ Μομίροβιτς
  • Παραίτηση Νταμίρ Ζομπένιτσα
  • Παραίτηση Μίλαν Τζούριτς
  • Παραίτηση Μίλος Βούτσεβιτς
  • Μερικά από τα έγγραφα που σχετίζονται με την ανοικοδόμηση του σιδηροδρομικού σταθμού του Νόβι Σαντ δημοσιεύθηκαν.[3][4]
  • Ο προϋπολογισμός για την τριτοβάθμια εκπαίδευση αυξήθηκε κατά 20%.
[5][6]
Εμπλεκόμενες πλευρές

Διαδηλωτές κατά της διαφθοράς

  • Φοιτητές
  • Εργαζόμενοι στην εκπαίδευση
  • Ηθοποιοί και κινηματογραφιστές
  • Καλλιτέχνες
  • Αγρότες
  • Δικηγόροι
  • Εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας
  • Πολίτες
  • Βετεράνοι πολέμου
  • Οδηγοί λεωφορείων
  • Ανθρακωρύχοι
  • Συνδικάτα
  • Ατομα της τρίτης ηλικίας

Υποστήριξη από:

  • Σερβική κοινοβουλευτική αντιπολίτευση και ακτιβιστές

Διεθνής υποστήριξη από:

  • Προοδευτική Συμμαχία Σοσιαλιστών και Δημοκρατών
  • Πράσινοι/Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία
  • Ανανεώστε την Ευρώπη
  • Ευρωπαϊκή Ενωμένη Αριστερά/Αριστερά των Πρασίνων των Βορείων Χωρών
  • Κυβέρνηση της Σερβίας
  • Αστυνομία της Σερβίας
  • Χωροφυλακή
  • Υπηρεσία Πληροφοριών Ασφαλείας

Κυβερνητικά κόμματα

  • Συνασπισμός υπό την ηγεσία του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS).
  • Σοσιαλιστικό Κόμμα Σερβίας - Συνασπισμός Ενωμένης Σερβίας (SPS-JS)
  • Ορκωτές του Σερβικού Κόμματος (SSZ)

Άλλοι

  • Βετεράνοι της JSO
  • Σερβικές ακροδεξιές οργανώσεις
  • Σερβικό Ριζοσπαστικό Κόμμα (SRS)

Διεθνής υποστήριξη από:

Ηγετικά πρόσωπα
Καμία συγκεντρωτική ηγεσία των φοιτητικών σωματείων
Απολογισμός
Τουλάχιστον 5 διαδηλωτές τραυματίες[16][17][18][19]
5 αστυνομικοί τραυματίες [20]
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )

Τον Νοέμβριο του 2024, μαζικές διαδηλώσεις ξέσπασαν στο Νόβι Σαντ μετά την κατάρρευση της στέγης στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, που σκότωσε 16 άτομα και άφησε έναν σοβαρά τραυματισμένο. Από τις 9 Μαρτίου 2025, οι διαδηλώσεις έχουν εξαπλωθεί σε 400 πόλεις και κωμοπόλεις σε όλη τη Σερβία [21] και συνεχίζονται. Με επικεφαλής τους φοιτητές πανεπιστημίων, οι διαδηλώτες ζητούν να καταλογιστούν ευθύνες για το δυστύχημα.[22]

Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν με αποκλεισμούς εκπαιδευτικών ιδρυμάτων υπό την ηγεσία των φοιτητών, που ξεκίνησαν στις 22 Νοεμβρίου στη Σχολή Δραματικών Τεχνών μετά την επίθεση φοιτητών κατά τη διάρκεια ενός σιωπηλού φόρου τιμής στα θύματα της κατάρρευσης της 1ης Νοεμβρίου. Σύντομα προσχώρησαν και άλλες σχολές και λύκεια. Οι διαδηλωτές πραγματοποιούν επίσης καθημερινά [23] αποκλεισμούς της κυκλοφορίας από τις 11:52 π.μ. έως τις 12:08 μ.μ.—την ώρα της κατάρρευσης— συμβολίζοντας τις 16 χαμένες ζωές. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι συμμετέχοντες παραμένουν σιωπηλοί.

Την 1η Νοεμβρίου 2024, η στέγη του σιδηροδρομικού σταθμού του Νόβι Σαντ κατέρρευσε, σκοτώνοντας 14 άτομα επί τόπου και αφήνοντας τρεις τραυματίες. ένας από τους τραυματίες πέθανε στις 17 Νοεμβρίου 2024 και ένας άλλος θα πέθαινε αργότερα, στις 21 Μαρτίου 2025.[24] Η κατάρρευση οδήγησε σε εκτεταμένη δημόσια ανησυχία στη Σερβία, με πολλούς να αμφισβητούν τη δομική ακεραιότητα και την επίβλεψη συντήρησης της δημόσιας υποδομής. Οι αρχές ξεκίνησαν έρευνα για τα αίτια του περιστατικού, αλλά η απογοήτευση του κοινού αυξήθηκε λόγω της έλλειψης λογοδοσίας στην απάντηση.[25] Το κτίριο του σταθμού κατασκευάστηκε το 1964 και ανακαινίστηκε από το 2021 έως τα μέσα του 2024 με την υποστήριξη της Πρωτοβουλίας Belt and Road της Κίνας. Η επίσημη αιτία της κατάρρευσης βρίσκεται ακόμη υπό διερεύνηση, καθώς κατηγορούνται για κυβερνητική διαφθορά και αδιαφανείς συναλλαγές με Κινέζους εργολάβους.[26]

Συμμετέχοντες στη γενική απεργία στη Σερβία, στο κέντρο του Βελιγραδίου, 24 Ιανουαρίου 2025. Βαδίζουν σε οργανωμένη ομάδα κατά μήκος του οδοστρώματος στην περιοχή της πλατείας Τεράζιε (Terazije Square). Η κυκλοφορία των αυτοκινήτων έχει διακοπεί. Ένας από τους συμμετέχοντες κρατάει ένα πανό με το σύνθημα "Μόνο η ενότητα σώζει τους Σέρβους" (Samo sloga Srbina spasava), αλλαγμένο σε "Μόνο οι φοιτητές σώζουν τους Σέρβους" (Samo studenti srbina spasava).

Οι πρώτες διαμαρτυρίες είχαν κυρίως τη μορφή σιωπηλών αγρυπνιών για τα θύματα της κατάρρευσης.[27] Ωστόσο, αυτές οι διαμαρτυρίες άρχισαν να μεταμορφώνονται σε μεγαλύτερες και πιο οργισμένες διαδηλώσεις, με τους διαδηλωτές να κατηγορούν την αστυνομία και τις τοπικές αρχές για αμέλεια και διαφθορά. Οι διαδηλωτές άρχισαν να απαιτούν μια διαφανή έρευνα για την κατάρρευση και τη δημοσιοποίηση των εγγράφων που σχετίζονται με το περιστατικό. Το Associated Press ανέφερε ότι η κατάρρευση λειτούργησε επίσης ως σημείο ανάφλεξης για εκφράσεις δυσαρέσκειας προς τη σερβική κυβέρνηση στο σύνολό της.[27]

Ο Πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ο υπουργός Κατασκευών Γκόραν Βέσιτς και τα φιλοκυβερνητικά ειδησεογραφικά πρακτορεία αρχικά υποστήριξαν ότι η σκεπή δεν ανακατασκευάστηκε ποτέ, παρόλο που άρθρα ειδήσεων και βίντεο σχετικά με την ανοικοδόμηση ήταν ακόμα διαθέσιμα στο διαδίκτυο, που έδειχναν τον Βέσιτς να ανοίγει επίσημα τον ανακατασκευασμένο σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ.[28][29][30] Αντιμέτωπος με κατηγορίες και δημόσια οργή, ο Βέσιτς ανακοίνωσε την παραίτησή του, αλλά δήλωσε ότι «δεν αισθάνεται υπεύθυνος».[31]

Ορισμένες αρχικές διαδηλώσεις κλιμακώθηκαν σε πράξεις βανδαλισμού, με πρωταρχικό στόχο το Δημαρχείο του Νόβι Σαντ. Κόκκινη μπογιά πετάχτηκε στην είσοδο του δημαρχείου και έγιναν προσπάθειες παραβίασης του κτιρίου.[32][33][34] Οι αρχές επιβολής του νόμου απάντησαν με δακρυγόνα και συλλήψεις, προκαλώντας περαιτέρω εντάσεις. Οι διαδηλωτές υποστήριξαν ότι αυτές και άλλες βίαιες διαδηλώσεις ήταν αποτέλεσμα κυβερνητικών εντολών που προσπάθησαν να εκτροχιάσουν τις διαδηλώσεις.

Στις 20 Νοεμβρίου, ο υπουργός Εμπορίου και πρώην υπουργός Κατασκευών Τόμισλαβ Μομίροβιτς παραιτήθηκε από την υπουργική θέση. Στην επιστολή παραίτησής του, υποσχέθηκε την «αιώνια πίστη του στον πρόεδρο Βούτσιτς».[35] Στις 21 Νοεμβρίου, ο πρώην υπουργός Βέσιτς συνελήφθη μαζί με 11 αδιευκρίνιστα άτομα,[36] αλλά αφέθηκε ελεύθερος μετά από έξι ημέρες και κράτησε την κομματική του θέση.[37]

Στις 22 Νοεμβρίου, φοιτητές και καθηγητές της Σχολής Δραματικών Τεχνών συγκεντρώθηκαν σε άμεση γειτνίαση με τη Σχολή για να αποτίσουν φόρο τιμής στα θύματα στο Νόβι Σαντ. Η συνάντηση ανακοινώθηκε στις αρχές σύμφωνα με τον νόμο. Στη συγκέντρωση τόσο οι φοιτητές όσο και οι καθηγητές δέχθηκαν επίθεση από οργανωμένη ομάδα.[38] Ορισμένα μέλη της ομάδας φέρεται να ήταν υψηλόβαθμα στελέχη του κυβερνώντος κόμματος.[38] Μετά την επίθεση στις 25 Νοεμβρίου, οι φοιτητές ξεκίνησαν μια κατάληψη της σχολής σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Ακολούθησαν λίγο αργότερα η Φιλοσοφική Σχολή στο Νόβι Σαντ, μαζί με τη Φιλοσοφική Σχολή, τη Φιλολογική Σχολή, τη Σχολή Φυσικών και Μαθηματικών και τη Σχολή Πολιτικών Επιστημών στο Βελιγράδι.[39]

Μία από τις διαδηλώσεις του Νοεμβρίου στο Νόβι Σαντ συγκέντρωσε 20.000 διαδηλωτές, καθιστώντας τη τη μεγαλύτερη διαδήλωση στην πόλη εδώ και δεκαετίες.[40] Οι διαδηλωτές διεξήγαγαν εβδομαδιαίες 15λεπτες διαμαρτυρίες αποκλεισμού της κυκλοφορίας τις Παρασκευές, την ώρα της κατάρρευσης της στέγης.[41] Αυτοκίνητα, ορισμένοι από τους επιβάτες των οποίων φέρεται να συνδέονται με το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα, χτύπησαν διαδηλωτές κατά τη διάρκεια αυτών των αποκλεισμών.[42][43]

Στις 22 Νοεμβρίου, οι φοιτητές και οι πολίτες του Λέσκοβατς, στη νότια Σερβία, οργάνωσαν διαμαρτυρία. Ξεκίνησε με 15 λεπτά σιγή προς τιμήν των θυμάτων και παρευρέθηκε ο δήμαρχος του Λέσκοβατς, Γκόραν Τσβετάνοβιτς, μέλος του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος.[44] Ωστόσο, ο δήμαρχος ανακάλεσε αργότερα την υποστήριξή του, αποκαλώντας τους διαδηλωτές «μαθητές με κακούς βαθμούς» και μοιράζοντας τους σχολικούς βαθμούς τους με το κοινό, κατά παράβαση του σερβικού νόμου περί προστασίας δεδομένων.[45]

Στα τέλη Νοεμβρίου, διέρρευσε στον Τύπο μια ηχογράφηση, φερόμενη με τη φωνή του Νταμίρ Ζομπένιτσα, υψηλόβαθμου στελέχους του κυβερνώντος κόμματος, που συμβούλευε άλλα μέλη του κόμματος να προσβάλλουν και να επιτίθενται στους διαδηλωτές που κλείνουν τους δρόμους. Ο Ζομπένιτσα παραιτήθηκε αμέσως μετά τη διαρροή.[46][47]

  1. Šljukić, Mihaela (16 Ιανουαρίου 2025). «Novi spin vlasti: Niko ne zna šta su zahtevi studenata». Istinomer (στα Σερβικά). Ανακτήθηκε στις 18 Ιανουαρίου 2025.
  2. «Entire documentation on construction of Belgrade-Subotica-Kelebija railway line published». www.srbija.gov.rs. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Φεβρουαρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2025.
  3. Times, Serbian (2 Φεβρουαρίου 2025). «MINISTRY OF CONSTRUCTION CLAIMS: All Remaining Documents on the Novi Sad Canopy Collapse Published! | Serbiantimes.info EN». serbiantimes.info. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Φεβρουαρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2025.
  4. «Budget for higher education, student standard increased by 20%». www.srbija.gov.rs. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Φεβρουαρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2025.
  5. «Serbian Government increases budget for higher education». N1. 6 Φεβρουαρίου 2025. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαρτίου 2025. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2025.
  6. «The Kremlin announced: Vladimir Putin is against the colored revolution in Serbia». B92 (στα Σερβικά). 8 Μαρτίου 2025.
  7. Cvetković, Ljudmila· Bogdanović, Nevena (19 Φεβρουαρίου 2025). «Belgrade and Moscow together against 'colored revolutions'». slobodnaevropa (στα Σερβικά).
  8. «Vulin with Shoigu: Together against "color revolutions"». N1info (στα Σερβικά). 18 Φεβρουαρίου 2025.
  9. «Lukašenko: Protesti u Slovačkoj i Srbiji koordinišu se iz inostranstva». Tanjug (στα Σερβικά). 26 Ιανουαρίου 2025.
  10. «Grenell on Serbia protest: We do not support those who forcefully take over government buildings». N1. 26 Ιανουαρίου 2025.
  11. Savanović, Saša (23 Φεβρουαρίου 2025). «The protests in Serbia are historic, the world shouldn't ignore them». Al Jazeera.
  12. «EU criticized for staying silent on momentous protests in Serbia». European Western Balkans. 29 Ιανουαρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2025.
  13. «Ministar spoljnih poslova Mađarske, Peter Sijarto, označio je studentske proteste i blokade u Srbiji kao jasan pokušaj destabilizacije zemlje». Euronews (στα Σερβικά). 14 Φεβρουαρίου 2025.
  14. «TODAY I EXPRESSED FULL SUPPORT TO SERBIAN PRESIDENT A. VUČIĆ». X (στα Αγγλικά). 21 Μαρτίου 2025.
  15. «Studentkinja teško povređena kada ju je udario automobil na protestu u Ruzveltovoj, vozaču se stavlja na teret teško ubistvo u pokušaju». РТС (στα Σερβικά). 14 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2025.
  16. «Studentkinja povređena na Novom Beogradu, uhapšena žena koja se kolima zaletela u ljude». Novosadski informativni portal 021 (στα Σερβικά). 24 Ιανουαρίου 2025. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 10 Φεβρουαρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2025.
  17. «Automobil na blokadi u Palmotićevoj udario dva lekara». N1 (στα Σερβικά). 31 Ιανουαρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2025.
  18. Vukadinović, Dejana (30 Ιανουαρίου 2025). «Napad na studente u Novom Sadu: Povređena devojka na kućnom oporavku, osumnjičenima pritvor do 30 dana». BBC News na srpskom (στα Σερβικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Μαρτίου 2025. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2025.
  19. Mladenović, Jovan (24 Φεβρουαρίου 2025). «Oglasio se MUP o incidentima u Novom Sadu: Petorica policajaca povređeno, svi akteri će biti procesuirani». NOVA portal (στα Σερβικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Φεβρουαρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 14 Μαρτίου 2025.
  20. Ćirić, Sonja (9 Μαρτίου 2025). «Arhiv: U Srbiji se protestuje u 400 mesta». Vreme (στα Σερβικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Μαρτίου 2025. Ανακτήθηκε στις 9 Μαρτίου 2025.
  21. Dinev, Ivaylo (29 Ιανουαρίου 2025). «The Student Revolt in Serbia: Vučić's Nemesis?». Zentrum für Osteuropa-und internationale Studien (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 29 Ιανουαρίου 2025. Ανακτήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2025.
  22. «Veliki protest u Beogradu u fotografijama». 23 Δεκεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 3 Μαρτίου 2025.
  23. «Vukašin Crnčević 16. žrtva pada nadstrešnice u Novom Sadu: borba za njegov život trajala više od četiri i po meseca». Dnevnik (στα Σερβικά). 21 Μαρτίου 2025. Ανακτήθηκε στις 21 Μαρτίου 2025.
  24. Oltermann, Philip (22 Δεκεμβρίου 2024). «Serbian schools to close early for winter break amid anti-corruption protests». The Guardian (στα Αγγλικά). ISSN 0261-3077. Ανακτήθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 2024.
  25. «Botched Belt and Road project triggers political crisis in Serbia». Nikkei Asia (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 17 Μαρτίου 2025.
  26. 1 2 «Why people are protesting over a deadly roof collapse in Serbia». AP News (στα Αγγλικά). 21 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2024.
  27. «Predstavnici vlasti horski – nadstrešnica nije rekonstruisana: "Ako političar laže, Gugl ne laže"». N1 (στα Σερβικά). 2 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2025.
  28. «Ministar Vesić: Pitanje je za struku zašto nadstrešnica nije obuhvaćena rekonstrukcijom». Raskrikavanje (στα Σερβικά). Αυγούστου 2024. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2025.
  29. «"Više puta sam insistirao da se te ploče skinu": Stručnjak stavku po stavku odgovara na Vučićev komentar o padu nadstrešnice u Novom Sadu». NOVA portal (στα Σερβικά). 5 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2025.
  30. «Goran Vesić: Ujutru podnosim ostavku, ali krivicu ne prihvatam». Novi Magazin (στα Σερβικά). 4 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2025.
  31. «Police fire tear gas at protest over deadly canopy collapse in Serbia». AP News (στα Αγγλικά). 5 Νοεμβρίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2024.
  32. «Anti-government protesters blame rampant corruption for roof crash that killed 14 people in Serbia». AP News (στα Αγγλικά). 11 Νοεμβρίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Δεκεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2024.
  33. «Serbian protesters clash with police over train station disaster». Reuters. 6 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 7 Μαρτίου 2025.
  34. «Ministar u Vladi Srbije Tomislav Momirović podneo ostavku zbog tragedije u Novom Sadu». Radio Slobodna Evropa (στα Σερβικά). 20 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2025.
  35. Bokić, Uglješa (21 Νοεμβρίου 2024). «Uhapšen Goran Vesić». Danas (στα Σερβικά). Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2025.
  36. «GORANU VESIĆU UKINUT PRITVOR Oglasio se sud, ovo je KLJUČNI RAZLOG zbog kog je pušten». Blic (στα Σερβικά). 27 Νοεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2025.
  37. 1 2 Milovanović, Tanja (18 Δεκεμβρίου 2024). «Identifikovani nasilnici koji su napadali studente i novinare ispred FDU: Među njima Milija Koldžić i ostali aktivisti i funkcioneri SNS». NOVA portal (στα Σερβικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Δεκεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 2024.
  38. Stanković, Radmila (6 Δεκεμβρίου 2024). «Počelo na FDU: Studenti drže čas». Radar (στα Σερβικά). Ανακτήθηκε στις 28 Δεκεμβρίου 2024.
  39. Delauney, Guy (21 Νοεμβρίου 2024). «Fury at Novi Sad station tragedy prompts Serbia to make first arrests». BBC News (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 14 Δεκεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2024.
  40. «Protesters in Serbia hold 15-minute blockade for 15 victims of roof collapse, demanding justice». AP News (στα Αγγλικά). 29 Νοεμβρίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 19 Δεκεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 2024.
  41. Gec, Jovana (13 Δεκεμβρίου 2024). «Traffic blockades held throughout Serbia against populist government over roof collapse tragedy». AP News (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2024.
  42. «Car rams and injures orchestral musicians in Belgrade during a protest over station roof collapse». AP News (στα Αγγλικά). 6 Δεκεμβρίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 13 Δεκεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2024.
  43. «Leskovac: I gradonačelnik stajao 15 minuta za 15 žrtava». Vreme (στα Σερβικά). 22 Νοεμβρίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Δεκεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2025.
  44. Bjeletić, Gordana (15 Ιανουαρίου 2024). «Zloupotrebljeni strogo čuvani podaci: Gradonačelnik Leskovca u javnost iznosi ocene učenica». N1 (στα Σερβικά). Ανακτήθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2025.
  45. «Potpredsednik Skupštine Vojvodine Damir Zobenica podneo ostavku». Slobodna Evropa (στα Σερβικά). 29 Νοεμβρίου 2024. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 23 Δεκεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 11 Ιανουαρίου 2025.
  46. Ilić, Mladen (29 Νοεμβρίου 2024). «Ko je Damir Zobenica, naprednjački funkcioner, koji navodno poziva na vređanje opozicije i izazivanje incidenata tokom blokada?». Danas (στα Σερβικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Δεκεμβρίου 2024. Ανακτήθηκε στις 11 Ιανουαρίου 2025.