Διάταξη χάρτη με τον νότο στην κορυφή

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ένας χάρτης της Γης με τον νότο προς τα πάνω, και με επίκεντρο τον πρώτο μεσημβρινό

Η διάταξη χάρτη με τον νότο στην κορυφή είναι ο γεωγραφικός προσανατολισμός του χάρτη έτσι ώστε ο νότος να εμφανίζεται στο πάνω μέρος του και ο βορράς στο κάτω, σε μια περιστροφή 180 μοιρών από την καθιερωμένη διάταξη του βορρά στην κορυφή και του νότου στη βάση. Οι χάρτες με αυτή την διάταξη καλούνται επίσης και αναποδογυρισμένοι ή ανεστραμμένοι χάρτες.

Ψυχολογική επιρροή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χάρτης της Ευρώπης με τον νότο στο πάνω μέρος

Σύμφωνα με μια ψυχολογική έρευνα του 2011 η αναστρεμμένη σε σχέση με την καθιερωμένη εκδοχή του χάρτη, η εμφάνιση των χαρτών αυτών στους εθελοντές που συμμετείχαν στο πείραμα, είχε ψυχολογικό αντίκτυπο κατά τη θέαση τους, καθώς γενικώς ο βορράς συσχετίζεται με καλύτερο επίπεδο διαβίωσης και διαφορετικό κλίμα, ενώ ο νότος με φτωχότερο επίπεδο βιωσιμότητας και χαμηλότερο υψόμετρο, κάτι που άλλαξε μόλις παρουσιάστηκαν οι χάρτες.[1]

Οι ερευνητές θεωρούν πως υπάρχει μια γενική συσχέτιση μεταξύ της τοποθεσίας του χάρτη και του καλού (βορράς) / κακού (νότος) η οποία προκαλείται από:[2]

  • την καθιερωμένη παράσταση όπου ο βορράς εμφανίζεται πάντα στην κορυφή, επάνω από, ή επάνω στον, νότο.
  • μια πολύ γενικότερη συσχέτιση μεταξύ της άνω (καλής) και κάτω (κακής) οριζόντιας θέσης η οποία έχει παρατηρηθεί σε πολλές άλλες δραστηριότητες της ανθρώπινης κοινωνίας και πολιτισμού.

Επίσης, σε διάφορες γλώσσες του κόσμου γίνεται η αναφορά πως κάποιος πηγαίνει πάνω όταν ταξιδεύει στον βορρά με το πάνω να έχει μια ασυναίσθητη γενική συσχέτιση με το καλό (π.χ. είμαι στα πάνω μου, η απόδοση ανέβηκε κατακόρυφα), και κάτω όταν ταξιδεύει προς τον νότο και το οποίο συνήθως στη γενική χρήση της γλώσσας σχετίζεται με κάτι κακό (π.χ. με πήρε η κάτω βόλτα, έπεσα πολύ χαμηλά).[3]

Μερίδα παιδαγωγών στις ΗΠΑ χρησιμοποιούν ορισμένες φορές τους χάρτες με την κορυφή στο νότο, έτσι ώστε να ενθαρρύνουν την αντίληψη της διαπολιτισμικής ποικιλίας στους μαθητές και να αποθαρρύνουν τα στερεότυπα.[4][5][6]

Ιστορία των ανεστραμμένων χαρτών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Φωτογραφία της Γης με τον νότο να βρίσκεται στην κορυφή, 1972

Κατά τους διάφορους ιστορικούς χρόνους δεν ήταν σπάνιο οι χάρτες να εμφανίζονται με διάφορους προσανατολισμούς, είτε ως αποτέλεσμα της αντίληψης τους είτε για πολιτικούς λόγους.[7]

Κατά την νεότερη εποχή, το 1943 ο Ουρουγουανός ζωγράφος Χοακίν Τόρες Γκαρθία(D/R) δημιούργησε έναν από τους πρώτους σύγχρονους ανεστραμμένους χάρτες ο οποίος δείχνει την Λατινική Αμερική να βρίσκεται στον βορρά, με τον σκοπό της πολιτικής δήλωσης έναντι στην καθιερωμένη παράσταση όπου δείχνει τις περισσότερο ανεπτυγμένες χώρες να βρίσκονται προς τα πάνω.[8][9] Αρκετοί νεότεροι χάρτες με προσανατολισμό τον νότο προέρχονται επίσης από την Αυστραλία, κυρίως ως μέσο πολιτικής δήλωσης ή απλώς χιούμορ.[10][11]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα