Δημήτρης Παπαϊωάννου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Δημήτρης Παπαϊωάννου
Dimitris Papaioannou in February 2008.jpg
Γέννηση21  Ιουνίου 1964
Αθήνα
Χώρα πολιτογράφησηςΕλλάδα
Ιδιότηταχορογράφος, χορευτής, δημιουργός κόμικς και θεατρικός σκηνοθέτης[1][2]
ΒραβεύσειςΧρυσός Σταυρός του τάγματος της Τιμής
ΙστοσελίδαΕπίσημος ιστότοπος

Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου (γεν. 21 Ιουνίου 1964) είναι Έλληνας σκηνοθέτης, χορογράφος και χορευτής, γνωστός για την καλλιτεχνική δημιουργία της τελετής έναρξης των Ολυμπιακών αγώνων που πραγματοποιήθηκαν στην Αθήνα το 2004.

Πρώιμη σταδιοδρομία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αποφοίτησε από το Κολλέγιο Αθηνών.[3] Σπούδασε στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών[4] στα εργαστήρια του Δημήτρη Μυταρά και της Ρένας Παπασπύρου. Είχε ήδη ξεκινήσει από τα 17 του χρόνια τη ζωγραφική έχοντας μαθητεύσει στο πλευρό του Γιάννη Τσαρούχη,[5] σύντομα όμως εξελίχθηκε σε σκιτσογράφο. Σκίτσα του δημοσιεύτηκαν στα περιοδικά Βαβέλ[6], Παραπέντε, Playboy, Max,[7]Ιστός, Πρόσωπα και το φανζίν περιοδικό Κοντροσόλ στο Χάος που δημιούργησε με τον Αλέξη Μπίστικα.[8]Το 1982 ο Δημήτρης Παπαϊωάννου παρακολούθησε μαθήματα χορού στο στούντιο της Μαίρης Τσούτη, ενώ το 1983 αποτέλεσε βασικό μέλος της ομάδας Ανάλια. Την ίδια χρονιά βρέθηκε στη Νέα Υόρκη για σπουδές χορού στο στούντιο του Έρικ Χόκινς[9] και το La Mamma Experimental Theatre Company όπου μελετά την ιαπωνική τεχνοτροπία σύγχρονου χορού Butoh.[10]

Ομάδα Εδάφους[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1986 ίδρυσε μαζί με την Αγγελική Στελλάτου την Ομάδα Εδάφους[11], ένα χορευτικό σχήμα του οποίου είχε την πλήρη επιμέλεια. Με ελάχιστα τεχνικά μέσα στην αρχή και επίκεντρο την χορογραφία, η ομάδα κατάφερε να προκαλέσει αίσθηση στο φιλότεχνο κοινό της εποχής. Παρά το περιορισμένο κοινό της, η ομάδα καταφέρνει να βρει οικονομική υποστήριξη από ιδιωτικά και δημόσια ιδρύματα γεγονός που επιτρέπει στον Παπαιωάννου να εξελίξει τις παραγωγές της ομάδας και να δημιουργήσει, δίνωντας έμφαση στον φωτισμό, τα σκηνικά και τον ήχο, παραστασεις υψηλής αισθητικής για τα δεδομένα της εποχής. Με την Ομάδα Εδάφους ανέβασε αρκετές παραστάσεις στην Ελλάδα, ορισμένες εκ των οποίων παρουσιάστηκαν στο εξωτερικό. Η Μήδεια, που προκάλεσε έκρηξη ενθουσιασμού στους καλλιτεχνικούς κύκλους, αποτελεί την παράσταση-σταθμό στην σταδιοδρομία του. Άλλες σημαντικές παραστάσεις της Ομάδας Εδάφους υπήρξαν:

  • Το βουνό - Αδιάβροχο (1987)[12] - Η πρώτη παράσταση της Ομάδας Εδάφους
  • Μήδεια (1993)[13]
  • Ενός λεπτού σιγή (1995)[14]
  • Δράκουλας (1997)[15]
  • Ανθρώπινη δίψα (1999)[16]
  • Για πάντα (2001)[17] - Τελευταία παράσταση της Ομάδας Εδάφους

.Ο Παπαϊωαννου ανέστειλε την λειτουργία της ομάδας λίγο πριν αναλάβει την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα.[18]

Σκηνοθεσία μουσικών θεαμάτων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μέγαρο Μουσικης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις αρχές της δεκαετίας του '90 Ο Παπαϊωάννου συνεργάζεται με το Μέγαρο Μουσικής για το οποίο σκηνοθετεί μουσικά έργα, όπως Η Ιφιγένεια στο Γεφύρι της Άρτας[19] και Καταιγίδα[20] και δύο έργα όπερας, την Επιστροφή της Ελένης[21] το 1999 και το La Sonnambula το 2000.

Μουσικές Σκηνές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Την ίδια δεκαετία στην Αθήνα ανθεί η νυχτερινή διασκέδαση. Ο Παπαϊωάννου θα σκηνοθετήσει μουσικές παραστάσεις όπως Νεφέλη (1995) και Δέντρο (1998) για τη Χάρι Αλεξίου, και Ηφαίστειο (1998) και Παραμύθι (2000) για την Άλκηστη Πρωτοψάλτη, και θα διακοσμήσει μεγάλα dance clubs όπως τα Εργοστάσιο, Αεροδρόμιο, Άτομο.[22] Θα επιστρέψει στην σκηνοθεσία μουσικών παραστάσεων το 2010 για την συναυλία της Λένας Πλάτωνος ΚΚ - 13 Ποιήματα του Καβάφη.[23]

Οι τελετές των Ολυμπιακών αγώνων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τον Μάιο του 2002 η Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής Ολυμπιακών Aγώνων Αθήνα 2004 Γιάννα Αγγελοπούλου Δασκαλάκη ανέθεσε[24] στον Δημήτρη Παπαϊωάννου να συνεργαστεί ως καλλιτεχνικός επιμελητής με την Jack Morton Worldwide[25], την εταιρία που ανέλαβε την οργάνωση και παραγωγή των τελετών έναρξης και λήξης των Ολυμπιακών αγώνων της Αθήνας.[26] Ο καλλιτέχνης, συστρατεύοντας τους γνωστότερους καλλιτέχνες της χώρας και έναν μεγάλο αριθμό εθελοντών, εργάστηκε για 18 μήνες[27] για την δημιουργία μιας οπτικοακουστικής υπερπαραγωγής που το 2004 παρακολούθησαν δισεκατομμύρια τηλεθεατών[28]. Το στάδιο εμφανίστηκε γεμάτο με νερό, το κύριο φυσικό χαρακτηριστικό της Ελλάδας, τεράστιες ιπτάμενες κατασκευες, μια κινούμενη σκηνή 370 μέτρων και άλλα εντυπωσιακά οπτικά εφέ.[29] Η παράσταση συγκεντρώθηκε στην οπτική διήγηση της οικουμενική ιστορίας του Ελληνιστικού πνεύματος και της Ελληνικής "χαράς για την ζωή", από την αρχαιότητα εώς τον σύγχρονο κόσμο.[30]

Η τελετή έναρξης, σε αντίθεση με προγενέστερες, παρουσιάστηκε ως μια εντυπωσιακή θεατρική παράσταση μέσα σε στάδιο[27], στοιχείο στο οποίο εστίασε ο διεθνής τύπος χαρακτηρίζοντας το ως καινοτόμο και επαινώντας τους Έλληνες για το κατόρθωμά τους. Η δουλειά του Παπαϊωάννου, που μέχρι τότε ήταν γνωστή στο περιορισμένο κοινό του εναλλακτικού χορού και θεάτρου στην Ελλάδα[31], έγινε γνωστή τόσο στην Ελλάδα όσο και στον υπόλοιπο κόσμο, κυριολεκτικά μέσα σε μια νύχτα, και στιγμάτισε την σταδιοδρομία του καλλιτέχνη.[4]

Σταδιοδρομία μετά τους Ολυμπιακούς αγώνες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εγκαίνια θεάτρου Παλλάς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 2006 ο Παπαϊωάννου εγκαινίασε το ανακαινισμένο ιστορικό κινηματοθέατρο Παλλάς με την παράσταση 2(Δύο)[32], ένα θέαμα χορού για την φύση και ταυτότητα του άντρα, σκηνοθετημένη σε ένα τεχνολογικά υπερσύγχρονο σκηνικό, με την συμμετοχή αποκλειστικά αντρών χορευτών και με σκηνές που χαρακτηρίστηκαν ανοιχτά ομοφυλοφυλικών αναφορών. Σε αντίθεση με τις παραστάσεις του πριν τους Ολυμπιακούς αγώνες και παρά την ιδιέταιρη θεματολογία της, την έντονη προώθηση της και τις μέτριες κριτικές[33], η παράσταση είχε μαζική προσέλευση και ξεπέρασε τα 100.000 εισιτήρια.Ο τύπος χαρακτήρισε τον Παπαϊωάνου ως "σταρ" και την παράσταση ως "φαινόμενο" λόγω της μαζικής αποδοχής της ακόμα και πριν την πρεμιέρα της.[34]

Η συνεργασία του με το Παλλάς συνεχίστηκε με παρόμοια εμπορική επιτυχία το 2008 με την αναπροσαρμοσμένη επανάληψη της παράστασης Μήδεια του 1993.[35] Στο ίδιο θέατρο ο Παπαϊωάννου σκηνοθέτησε το 2010 την παράσταση Μέσα, ή οποια, χαρακτηρίστηκε από τον καλλιτέχνη ως εγκατάσταση[36] είχε διάρκεια 6 ωρών και έδινε στους θεατές την ελευθερία να την παρακολουθήσουν αποσπασματικά.[37] Ενώ η παράσταση προβλήθηκε έντονα από τα μ.μ.ε., η προσέλευση του κοινού ήταν τελικά πολύ μικρή.[38]

Φεστιβάλ Αθηνών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πουθενά (2009)

Εθνικό Θέατρο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Διεθνής Δραστηριότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τελετή έναρξης Ευρωπαϊκών Αγώνων στο Μπακού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Περιοδεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Καλλιτεχνικές επιρροές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μία από τις σημαντικότερες επιρροές που είχε ο καλλιτέχνης είναι, κατά τα λεγόμενα του, το έργο του σκηνοθέτη Ρόμπερτ Ουίλσον.[39]

Αντίληψη του έργου του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κριτική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βραβεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Του απονεμήθηκε ο Χρυσός Σταυρός του Τάγματος της Τιμής από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Στεφανόπουλο για την σκηνοθεσία των τελετών των Ολυμπιακών αγώνων της Αθήνας

Ο φωτισμός της Ελευθερίας Ντεκώ για την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών αγώνων το 2004 στην Αθήνα βραβεύτηκε ως καλύτερος της χρονιάς στα αμερικάνικα τηλεοπτικά βραβεία ΕΜΜΥ[40]

Κρατικό βραβείο χορού έχουν λαβει οι παραστάσεις της ομάδας εδάφους Μήδεια (1993), Ανθρώπινη Δίψα (1999) και Για πάντα (2001)

Βραβεύτηκε για τα σκίτσα του στη Biennale νέων καλλιτεχνών της Μασσαλίας το 1990.

Προσωπική ζωή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στην Αθήνα και κατάγεται από τα Ψαρά. Ο Παπαϊωάννου είναι ανοιχτά ομοφυλόφιλος από την εφηβεία του.[41]

Εργογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. www.ntng.gr/default.aspx?lang=en-GB&page=2&production=4986.
  2. www.cityweekend.com.cn/beijing/blog/interview-with-dimitris-papaioannou-director-of-medea-ii-by-omega-dance-company/.
  3. www.qv-web.eu. «Σχετικά με το Σύλλογο - O ΕΡΜΗΣ - Σύλλογος Αποφοίτων Κολλεγίου Αθηνών». www.saka.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Σεπτεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  4. 4,0 4,1 «tovima.gr - Τα δύο πρόσωπα του Δημήτρη Παπαϊωάννου». TO BHMA. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  5. «tovima.gr - Τα δύο πρόσωπα του Δημήτρη Παπαϊωάννου». TO BHMA. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  6. «Κόμιξ, ομοφυλοφυλία και αναρχία στα 80s: οι προβοκάτσιες του Σπάιντερμαν και οι ερωτικές προκηρύξεις του Δημήτρη Παπαιωάννου [Παπαδόπουλος Αλέξανδρος, www.lifo.gr, 20/11/2011] - ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ εκτός GC». GreekComics. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  7. «tovima.gr - Τα δύο πρόσωπα του Δημήτρη Παπαϊωάννου». TO BHMA. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  8. «Κόμιξ, ομοφυλοφυλία και αναρχία στα 80s: οι προβοκάτσιες του Σπάιντερμαν και οι ερωτικές προκηρύξεις του Δημήτρη Παπαιωάννου». LiFO. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  9. «The influence of Martha graham: My opinion of Martha». yixinj7.blogspot.de. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  10. «Δημήτρης Παπαϊωάννου». www.oneman.gr. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  11. «Συναντήσαμε την Αγγελική Στελλάτου | VICE | Greece». VICE. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  12. «Δύο - Παπαϊωάννου Δημήτρης». www.dancetheater.gr. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  13. «Πρεμιέρα για τη νέα Μήδεια του Παπαϊωάννου | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  14. «Ενός λεπτού σιγή | openarchives.gr». www.openarchives.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 26 Απριλίου 2013. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  15. «Δύο απελευθερωμένες έξοχες παραστάσεις: \"Ρομαντισμός\" του\nΜ. Μαρμαρινού, \"Δράκουλας\" του Δ. Παπαϊωάννου | openarchives.gr». www.openarchives.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 28 Οκτωβρίου 2017. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  16. «tovima.gr - Δημήτρης Παπαϊωάννου». TO BHMA. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  17. Epochi, rizospastis.gr | Synchroni. «rizospastis.gr - «Για πάντα» με την «Ομάδα Εδάφους»». ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  18. «Δημήτρης Παπαϊωάννου». www.oneman.gr. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  19. «Composers - Γιώργος Κουμεντάκης». composers.musicportal.gr. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Μαΐου 2016. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  20. «Χαρτογράφηση Ομάδων Χορού» (PDF). Theatronet. 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (PDF) στις 15 Απριλίου 2017. 
  21. «tovima.gr - Η «Ελένη» επιστρέφει στο Μέγαρο». TO BHMA. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  22. «Δημήτρης Παπαϊωάννου». www.oneman.gr. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  23. «Εικόνες Google». images.google.de. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  24. Epochi, rizospastis.gr | Synchroni. «rizospastis.gr - Ανατέθηκε ο σχεδιασμός της τελετής έναρξης». ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  25. «World's Most Ambitious Opening Ceremony Heralds Start of Athens Olympics». FinanzNachrichten.de. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  26. Worldwide, Jack Morton. «Jack Morton Worldwide Wins 2004 Olympic Ceremonies». www.prnewswire.com. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. [νεκρός σύνδεσμος]
  27. 27,0 27,1 Worldwide, Jack Morton. «World's Most Ambitious Opening Ceremony Heralds Start of Athens Olympics». www.prnewswire.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Ιουνίου 2012. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  28. «Athens Olympics Watched by 4 Billion People | Fox News». Fox News (στα Αγγλικά). 12 Οκτωβρίου 2004. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  29. Worldwide, Jack Morton. «World's Most Ambitious Opening Ceremony Heralds Start of Athens Olympics». www.prnewswire.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Ιουνίου 2012. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  30. Worldwide, Jack Morton. «World's Most Ambitious Opening Ceremony Heralds Start of Athens Olympics». www.prnewswire.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Ιουνίου 2012. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  31. «Δημήτρης Παπαϊωάννου: Still Αlive». popaganda.gr. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  32. Interactive, Pegasus. «40 παραστάσεις για το». tff.gr. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. [νεκρός σύνδεσμος]
  33. «tovima.gr - Τα δύο πρόσωπα του Δημήτρη Παπαϊωάννου». TO BHMA. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  34. «tovima.gr - 2 χ δύο». TO BHMA. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  35. «Πρεμιέρα για τη νέα Μήδεια του Παπαϊωάννου | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  36. «Συνέντευξη: Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου μιλάει στο www.tospirto.net». toSpirto.net. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  37. ««Παλλάς», το νέο έργο Δημήτρη Παπαϊωάννου: ΜΕΣΑ - Από σήμερα, κι εμείς..., Της Ελενης Μπιστικα | Kathimerini». www.kathimerini.gr. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  38. «Συνέντευξη: Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου μιλάει στο www.tospirto.net». toSpirto.net. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  39. «Δημήτρης Παπαϊωάννου: Still Αlive». popaganda.gr. Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  40. «Ελευθερία ΝτεκώAristotle University of Thessaloniki – Faculty of Fine Arts – School of Drama». Aristotle University of Thessaloniki - Faculty of Fine Arts - School of Drama (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2016. 
  41. Ντίνα Δασκαλοπούλου; Λύο Καλοβυρνάς (Οκτώβριος / Νοέμβριος 2004). «Δημήτρης Παπαϊωάννου». 10%. http://www.10percent.gr/old/issues/200410/01.html. 

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]