Γραμμή 4 (Μετρό Αθήνας)
 |
Αυτό το λήμμα περιέχει πληροφορίες σχετικά με ένα τεχνικό έργο υπό εξέλιξη ή υπό μελέτη. Το περιεχόμενό του ενδέχεται να αλλάξει σημαντικά έως την ολοκλήρωση του έργου αυτού. |
  Άλσος Βεΐκου – Γουδή | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Εργασίες στην Πλατεία Kολωνακίου το Νοέμβριο του 2024 για την κατασκευή του σταθμού Κολωνάκι. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Πληροφορίες | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ιδιοκτησία | Ελληνικό Μετρό Α.Ε. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Περιοχή | Αθήνα | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Είδος | Μετρό | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Δίκτυο | Ταχεία διέλευση | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Κατάσταση | Υπό κατασκευή | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Τερματικοί | Άλσος Βεΐκου Γουδή | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Σταθμοί | 15 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Καθημερινή εξυπηρέτηση | 340.000 (εκτίμαται) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ιστότοπος | https://emetro.gr | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Λειτουργία | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Έναρξη λειτουργίας | 2029[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Τεχνικά χαρακτηριστικά | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Μήκος γραμμής | 12,8 χλμ. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Εύρος γραμμής | 1.435 χιλιοστά (κανονικό εύρος) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ηλεκτροκίνηση | 750 V DC από 3η ράγα | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Σχετικά πολυμέσα | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Η Γραμμή 4 του Μετρό της Αθήνας είναι υπό κατασκευή γραμμή του δικτύου, το μεγαλύτερο δημόσιο έργο που υλοποιείται σήμερα στην Ελλάδα.
Στην πρώτη φάση της ανάπτυξής της, η Γραμμή 4 θα συνδέει το Άλσος Βεΐκου με το Γουδή και θα έχει μήκος 12,8 χιλιόμετρα με 15 νέους σταθμούς και συνολικό προϋπολογισμό 1,8 δισ. ευρώ.[2] Θα είναι η πρώτη γραμμή Μετρό στην Αθήνα με αυτόματους συρμούς και αυτόματες θύρες επί των αποβαθρών.[3] Η εκτιμώμενη ημερήσια επιβατική κίνηση στο αρχικό τμήμα Άλσος Βεΐκου – Γουδή έχει υπολογιστεί στους 340.000 επιβάτες.[4]
Για την πλήρη περάτωση του έργου ορίστηκε συνολική προθεσμία 2.920 ημερολογιακών ημερών (8 έτη) από την ημέρα υπογραφής της σύμβασης των κύριων εργασιών, επομένως η διάρκεια των εργασιών εκτείνεται από την 22η Ιουνίου 2021 έως την 20η Ιουνίου 2029.[5]
Η χρηματοδότηση έχει εξασφαλιστεί από την ΕΤΕπ και το ΕΣΠΑ 2014-2020.[3]
Ιστορικό
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η αρχική Μελέτη Ανάπτυξης Μετρό, που εκπονήθηκε μεταξύ του 1995 και του 1999, προέβλεπε την κατασκευή δύο νέων επεκτάσεων του δικτύου μετρό, οι οποίες θα είχαν την μορφή κλάδων των υφιστάμενων Γραμμών 2 και 3. Ο κλάδος της Γραμμής 2 θα ακολουθούσε τη διαδρομή Πανεπιστήμιο – Εξάρχεια – Αλεξάνδρας – Δικαστήρια – Κυψέλη – Γαλάτσι – Τράλλεων (Άλσος Βεΐκου) (σημερινό δυτικό τμήμα γραμμής 4, με χρόνο κατασκευής τα 5 χρόνια)[6][7] ενώ αυτός της Γραμμής 3, τη διαδρομή: Πανόρμου – Γηροκομείο – Φάρος – Σίδερα – Ο.Α.Κ.Α. – Παράδεισος – Ο.Τ.Ε. – Μαρούσι. Αρχικά μάλιστα προτάθηκε ο κλάδος κατά μήκος της λεωφόρου Κηφισίας να είναι υπέργειος, τύπου γέφυρας.[8][9] Στα αρχικά όμως στάδια μελέτης των παραπάνω έργων, η Αττικό Μετρό Μ.Α.Ε.(τον Μάιο του 2023 μετονομάστηκε σε Ελληνικό Μετρό Μ.Α.Ε.) διαπίστωσε πως οι εν λόγω επεκτάσεις δεν ήταν τεχνικά εφικτό να κατασκευαστούν, λόγω κατασκευαστικών και λειτουργικών αδυναμιών.[9]
Επίσης, το 2000 και το 2001, με αφορμή την διοργάνωση των Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας το 2004, εξετάστηκαν διάφορες εναλλακτικές, αλλά δεν προχώρησαν, λόγω ανεπαρκούς χρόνου. Για την ακρίβεια, υπήρξαν τότε έντονες πιέσεις από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή (Δ.Ο.Ε.) να κατασκευαστεί μία διακλάδωση της Γραμμής 3 (με διάφορες εναλλακτικές ιδέες για τον σταθμό ανταπόκρισης και την χάραξη, μεταξύ αυτών και μέσω της λεωφόρου Κηφισίας) που να φτάνει στο ΟΑΚΑ και με την προοπτική να είναι γραμμή εξπρές και αρχικά χωρίς ενδιάμεσους σταθμούς, οι οποίοι θα κατασκευάζονταν εκ των υστέρων, μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Τελικώς όμως, τον Φεβρουάριο του 2001 η τότε κυβέρνηση ματαίωσε τα σχέδια, καθώς έκρινε ότι δεν υπήρχε πλέον επαρκής χρόνος για την ολοκλήρωση της κατασκευής της πριν τη διοργάνωση.[8][10]
.png)
Με την εγκατάλειψη του αρχικού σχεδίου για δύο κλάδους, μελετήθηκε η δυνατότητα σύνδεσης των εν λόγω επεκτάσεων μεταξύ τους και της ανάπτυξής τους ως μίας νέας, αυτόνομης Γραμμής 4 σε χαρακτηριστικό σχήμα U. Η νέα γραμμή μετρό θα περιλαμβάνει δύο ακτινικού χαρακτήρα σκέλη (προς Γαλάτσι και προς Μαρούσι) και ένα κεντρικό τμήμα που θα συνδέει οκτώ νέους σταθμούς Μετρό: Πανεπιστήμιο, Κολωνάκι, Ευαγγελισμός, Καισαριανή, Άνω Ιλίσια, Ζωγράφου, Γουδή και Κατεχάκη (που τελικά δεν περιλαμβάνεται στους σταθμούς της βασικής γραμμής καθώς δεν προβλέφθηκε κατά την ωρίμανση του έργου, παρόλα αυτά θα μπορούσε να περιληφθεί με συμπληρωματικό διαγωνισμό[11]), με ανταπόκριση με τις υφιστάμενες Γραμμές 1, 2 και 3.[9] Αργότερα, τον Νοέμβριο του 2010 στη Γραμμή αυτή προστέθηκε ο κλάδος Ευαγγελισμός – Παγκράτι – Βύρωνας – Υμηττός – Άνω Ηλιούπολη ως το πρώτο τμήμα της μελλοντικής γραμμής 5 του μετρό, καθώς και οι επεκτάσεις Μαρούσι – Πεύκη – Λυκόβρυση – Εθνική Οδός προς τα βόρεια και Άλσος Βεΐκου – Πευκάκια προς τα δυτικά. Αρχικά, το τμήμα αυτό ήταν Άλσος Βεΐκου – Περισσός, αλλά στα τέλη του έτους 2020 διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν σημαντικοί λόγοι, τεχνικοί, κατασκευαστικοί και συγκοινωνιακής εξυπηρέτησης, για επιλογή διαφορετικού σταθμού ανταπόκρισης με τη Γραμμή 1 στα Πευκάκια, καθώς και επιλογής βορειότερης τοποθεσίας για τον μεταγενέστερο σταθμό Νέα Φιλαδέλφεια και το 2021 ξεκίνησαν οι σχετικές γεωτεχνικές και γεωλογικές μελέτες. Καθοριστικό ρόλο για την επαναχάραξη για τον δεύτερο σταθμό έπαιξε η εγγύτητα με το νέο γήπεδο της ΑΕΚ (το «Αγιά Σοφιά»), που εγκαινιάστηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2022, καθώς με την τελική χάραξη ο σταθμός Νέα Φιλαδέλφεια θα είναι σε απόσταση μόλις 150 μέτρων από αυτό, έναντι 800 μέτρων της προηγούμενης επιλογής.
Σύμφωνα με αρχικές μελέτες της Ελληνικό Μετρό, η Γραμμή 4 θα είχε 29 σταθμούς και θα εξυπηρετούσε καθημερινά περισσότερους από 500.000 επιβάτες.[12] Τον Σεπτέμβριο του 2014 έγινε γνωστό ότι προστέθηκε και ένας δεύτερος σταθμός στην Καισαριανή, με την ονομασία Νήαρ Ηστ, λόγω της ομώνυμης τοπικής ομάδας του Δημοσίου Προτύπου Γυμναστηρίου Καισαριανής (Near East Foundation - NEF), καθώς είχε επιλεγεί να κατασκευαστεί δίπλα στο αθλητικό συγκρότημα της ομάδας,[13] αλλά στα τέλη Δεκεμβρίου του 2017 προς αρχές Ιανουαρίου του 2018 η Αττικό Μετρό, σε συννενόηση με το Δημοτικό Συμβούλιο Καισαριανής, αποφάσισε να μεταφέρει τον σταθμό Νήαρ Ηστ στα όρια της Καισαριανής με την Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου[Σημ. 1] και τότε του προσέδωσε την ονομασία Πανεπιστημιούπολη. Ωστόσο, δεν «χάθηκε» στην κυριολεξία ο σταθμός, αλλά απλώς μετατοπίστηκε και έτσι θα εξυπηρετούνται καλύτερα οι εκατοντάδες φοιτητές και εργαζόμενοι που επισκέπτονται καθημερινά το ΕΚΠΑ.
Ταυτόχρονα, επίσης, στα τέλη Δεκεμβρίου του 2017, η Αττικό Μετρό ανακοίνωσε την προσθήκη ενός νέου σταθμού στη συμβολή των οδών Πάρνηθος και Αγίας Γλυκερίας στο Γαλάτσι. Η αρχική ονομασία του σταθμού ήταν Πάρνηθος, αλλά στη συνέχεια άλλαξε σε Ελικώνος. Ο σταθμός Ελικώνος παίρνει το όνομα του από τον λόφο Ελικώνα που βρίσκεται δίπλα από τον σταθμό, ενώ θα είναι και ο βαθύτερος της γραμμής 4, σε βάθος 36,4 μέτρα, με δεύτερο βαθύτερο τον σταθμό Ιλίσια, στα 34,7 μέτρα.[14]
Αναφορικά με τον σταθμό «Εξάρχεια», εξετάστηκε εναλλακτική τοποθεσία στη συμβολή των οδών Τοσίτσα και Μπουμπουλίνας, ωστόσο δεν προχώρησε, καθώς κάτι τέτοιο θα συνεπαγόταν επαναχάραξη της γραμμής, άρα και της σήραγγας, απαιτώντας έτσι νέες γεωλογικές και γεωτεχνικές μελέτες.[15][16] Η κατασκευή του σταθμού ξεκίνησε κανονικά στην πλατεία Εξαρχείων τον Αύγουστο του 2022.[17]
Κατασκευή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Πρόδρομες Εργασίες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τον Ιούνιο του 2018 ξεκίνησε η διαγωνιστική μειοδοτική διαδικασία για την επιλογή αναδόχου για τις πρόδρομες εργασίες (μελέτες, αρχαιολογικές εργασίες, κυκλοφοριακές παρακάμψεις, εργοστασιακές καταλήψεις, μετατοπίσεις δικτύων ΩΚΩ και λοιπές εργασίες) προϋπολογισμού 39 εκατ. ευρώ για την νέα γραμμή του μετρό της Αθήνας. Τον Δεκέμβριο του 2020 το διοικητικό συμβούλιο της τότε Αττικό Μετρό κατακύρωσε τον διαγωνισμό στην εργοληπτική εταιρεία ΕΡΕΤΒΟ Α.Ε. και στις 29 Μαρτίου του 2021 υπογράφηκε μεταξύ τους η σύμβαση «Αρχαιολογικές Εργασίες και Μετατοπίσεις Δικτύων ΩΚΩ του Τμήματος Α' της Γραμμής 4 «Άλσος Βεΐκου - Γουδή» του Μετρό της Αθήνας» συνολικού τιμήματος 33.496.777,70 ευρώ το οποίο με την 2η τροποποίηση της σύμβασης στις 28/09/2023 αυξήθηκε στα 35.617.921,70 ευρώ.[18] Επίσης έχουν υπογραφεί 7 επιμέρους συμβάσεις εργασιών συνολικού ποσού αρχικά 24.077.427,12 ευρώ το οποίο σταδιακά αυξήθηκε σε 26.576.983,06 ευρώ.
Τον Αύγουστο του 2021 ξεκίνησε σταδιακά η ανάπτυξη των εργοταξίων στους μελλοντικούς 15 σταθμούς και φρέατα της νέας γραμμής, που συνολικά απαρτίζουν τις 26 θέσεις (ομάδες εργοταξιακών καταλήψεων) οι οποίες σταδιακά παραδώθηκαν στην ανάδοχο κοινοπραξία των κύριων εργασιών ώστε να ξεκινήσει η εκσκαφή τους.
Έως το τέλος του 2022, το συνολικό ποσοστό υλοποίησης φυσικού αντικειμένου της σύμβασης ανερχόταν περίπου στο 35%. Πιο συγκεκριμένα οι τοπογραφικές εργασίες και οι καταγραφές υφιστάμενης κατάστασης είχαν ολοκληρωθεί στο σύνολο των θέσεων του Έργου. Υλοποιήθηκαν οι εργοταξιακές καταλήψεις στους 14 από τους 15 σταθμούς (εξαίρεση ο σταθμός «Ευαγγελισμός») του έργου και στα Φρέατα εισόδου των 2 ΤΒΜ. Οι εργασίες των μετατοπίσεων δικτύων Ο.Κ.Ω. ολοκληρώθηκαν στο Φρέαρ ΤΒΜ Βεϊκου και στον σταθμό Κολωνάκι, ενώ βρίσκονταν σε πλήρη εξέλιξη στους σταθμούς Δικαστήρια, Ακαδημία και Γαλάτσι. Οι Αρχαιολογικές διερευνήσεις ολοκληρώθηκαν και στα 9 Φρέατα.
Στα τέλη του 2024 το συνολικό ποσοστό υλοποίησης του φυσικού αντικειμένου της σύμβασης άγγιζε το 74% και είχαν ολοκληρωθεί τόσο οι αρχαιολογικές εργασίες όσο και οι μετατοπίσεις δικτύων ΩΚΩ στα 9 φρέατα και στους δέκα σταθμούς Άλσος Βεϊκου, Γαλάτσι, Ελικώνος, Κυψέλη, Δικαστήρια, Αλεξάνδρας, Ακαδημία, Κολωνάκι, Καισαριανή και Ιλίσια.
Κύριες Εργασίες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η προετοιμασία για την κατασκευή της Γραμμής 4 άρχισε του Αύγουστο του 2017, με την υποβολή φακέλων εκδήλωσης ενδιαφέροντος από τέσσερις ενδιαφερόμενες κοινοπραξίες. Τον Μάιο του 2018 εγκρίθηκε από το Υπουργείο Περιβάλλοντος η αναθεωρημένη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Οι δεσμευτικές προσφορές από τις δύο κοινοπραξίες (Άκτωρ και Άβαξ) που είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον (μία εν τω μεταξύ απορρίφθηκε) κατατέθηκαν στις 15 Μαρτίου 2019, με την Άβαξ τον Ιούλιο του 2019 να έχει το προβάδισμα στην τεχνική αξιολόγηση για να ακολουθήσουν οι οικονομικές προσφορές, η τελική επιλογή του αναδόχου και η υπογραφή της σύμβασης.[19][20]
Τον Οκτώβριο του 2019 το ΣτΕ απέρριψε τις προσφυγές εναντίον του διαγωνισμού, και το έργο προχώρησε με την εξέταση των τεχνικών προσφορών, αν και λίγους μήνες μετά ο διαγωνισμός πάγωσε για ένα χρονικό διάστημα, λόγω της εισαγωγής στην Ελλάδα της πανδημίας COVID-19. Τελικώς, στις 19 Οκτωβρίου 2020 αποσφραγίστηκαν οι οικονομικές προσφορές και ο ανάδοχος των κύριων εργασιών κηρύχθηκε η κοινοπραξία Άβαξ.[21] Στις 29 Οκτωβρίου 2020 έληξε η προθεσμία για τυχόν ένσταση από την διεκδικήτρια εταιρεία.
Στις 22 Ιουνίου 2021, υπεγράφη μεταξύ της Ελληνικό Μετρό Μ.Α.Ε. και της κοινοπραξίας ΑΒΑΞ Α.Ε. – Ghella S.p.A. – Alstom Transports S.A. η σύμβαση για τις κύριες εργασίες, σε ειδική εκδήλωση στο Θέατρο Άλσος Βεΐκου στην οποία παρευρέθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.[22]
Το 2022 ξεκίνησαν οι κύριες εργασίες κατασκευής της γραμμής 4 και μέχρι το τέλος του 2022 υλοποιήθηκαν οι εγκαταστάσεις των εργοταξίων του έργου για την κατασκευή των Φρεάτων ΤΒΜ Κατεχάκη, ΤΒΜ Βεΐκου και ΓΝΑ. Στο πλαίσιο της Συμπληρωματικής Έρευνας Υπεδάφους ολοκληρώθηκαν οι Γεωτρήσεις σε όλες τις θέσεις του Έργου. Σε πλήρη εξέλιξη ήταν η εκπόνηση των Γεωτεχνικών Μελετών, των Γενικών Οριστικών Μελετών και Μελετών Εφαρμογής των σταθμών και των Φρεάτων, η εκσκαφή και οι εργασίες προσωρινής αντιστήριξης του Φρέατος ΤΒΜ Κατεχάκη, του Φρέατος ΤΒΜ Βεΐκου και του Φρέατος ΓΝΑ. Επίσης, ολοκληρώθηκαν στη Γερμανία οι εργοστασιακές δοκιμές για τα Μηχανήματα Διάνοιξης Σηράγγων Ολομέτωπης Κοπής (ΤΒΜ1 & ΤΒΜ2). Το ΤΒΜ 2 Κατεχάκη μεταφέρθηκε στην Ελλάδα και ξεκίνησε η μεταφορά τμημάτων του για να συναρμολογηθούν και συγκολληθούν στο εργοτάξιο του Φρέατος ΤΒΜ Κατεχάκη απ’ όπου θα εκκινήσει την διάνοιξη της σήραγγας στις αρχές του 2023. Το ΤΒΜ1 Βεΐκου θα ακολουθήσει σύντομα με τη μεταφορά του στην Ελλάδα.
Το καλοκαίρι του 2023 ξεκίνησε ο Μετροπόντικας (TBM2) «Αθηνά» από την Κατεχάκη με προορισμό τον Ευαγγελισμό, όπου και αφίχθη στις 12 Φεβρουαρίου 2026.
Το 2024 ξεκίνησε ο Μετροπόντικας (TBM1) «Νίκη» από το Άλσος Βεΐκου με προορισμό τον Ευαγγελισμό, όπου αναμαίνεται να φτάσει στο τέλος του 2026.
Στο τέλος του 2024 η πρόοδος υλοποίησης του φυσικού αντικειμένου της σύμβασης άγγιζε το 8,29% βάσει πιστοποιημένων εργασιών και είχαν παραδοθεί οι 21 από τους 26 χώρους στον ανάδοχο της κύριας σύμβασης κατασκευής, μεταξύ αυτών και οι χώροι στο Αμαξοστάσιο Σεπολίων για την κατασκευή του νέου κέντρου Ελέγχου Λειτουργίας (ΚΕΛ) και του νέου κτιρίου συντήρησης-επισκευών συρμών. Το ΤΒΜ2 Κατεχάκη είχε ήδη διανοίξει 2.644 μέτρα ολοκληρωμένης σήραγγας και βρισκόταν στο σταθμό Ιλίσια, ενώ το ΤΒΜ1 είχε διανοίξει περίπου 858 μέτρα και βρισκόταν στο μέσο της διαδρομής μεταξύ των σταθμών Άλσος Βεΐκου και Γαλάτσι.
Στις 12 Φεβρουαρίου 2026 έφτασε ο μετροπόντικας «Αθηνά» στον Ευαγγελισμό έχοντας διανοίξει και κατασκευάσει την σήραγγα μήκους περίπου 5.118 μέτρων από το Φρέαρ ΤΒΜ Κατεχάκη μέχρι το Φρεάρ Διακλάδωσης Ευαγγελισμού.
Πρόοδος έργου
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στον παρακάτω πίνακα περιγράφεται η εξέλιξη των εργασιών σε καθέναν από τους σταθμούς της γραμμής 4.[23] H πρόοδος έργου τον Μάιο του 2025 βρίσκεται στο 10%.
| Σταθμοί | Πρόδρομες Εργασίες | Κύριες Εργασίες | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Εργοταξιακή κατάληψη | Παράκαμψη δικτύων Ο.Κ.Ω. | Αρχαιολογικές εργασίες | Εκσκαφή σταθμού | Κατασκευή σταθμού | Διάνοιξη με τα ΤΒΜ Νίκη[24]/Αθηνά | |
| Άλσος Βεΐκου |  |
|
|
 |
|
|
| Γαλάτσι | |
|
|
|
| |
| Ελικώνος | |
|
|
| ||
| Κυψέλη | |
|
|
| ||
| Δικαστήρια | |
|
|
|
προβλέπεται είσοδος μετροπόντικα με breakthrough την άνοιξη του 2026 | |
| Αλεξάνδρας | |
|
|
|
2026 | |
| Εξάρχεια | |
|
|
2026 | ||
| Ακαδημία | |
|
|
|
προβλέπεται είσοδος μετροπόντικα με breakthrough 2026 | |
| Κολωνάκι | |
|
|
|
|
προβλέπεται είσοδος μετροπόντικα με breakthrough 2026 |
| Ευαγγελισμός | Εκκρεμεί προσφυγή του Νίκου Πατέρα για το πάρκο Ριζάρη | ΤΒΜ Νίκη: Τέλη 2026 - 2027 | ||||
| ΤΒΜ Αθηνά: | ||||||
| Καισαριανή | |
|
|
 |
| |
| Πανεπιστημιούπολη | |
|
|
| ||
| Ιλίσια | |
|
|
| ||
| Ζωγράφου | |
|
|
| ||
| Γουδή | |
|
|
| ||
- Παρατηρήσεις:
Ολοκληρώθηκε.
Σε εξέλιξη.
Στάδια ανάπτυξης της Γραμμής 4
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στην δημοπρατημένη μορφή της, η Γραμμή έχει σχήμα U και θα συνδέει το Άλσος Βεΐκου με τoυ Γουδή, διερχόμενη από το κέντρο της Αθήνας. Με την πλήρη ανάπτυξή της, θα ακολουθεί την διαδρομή Πετρούπολη – Περισσός – Γαλάτσι – Κυψέλη – Ακαδημία – Ευαγγελισμός – Καισαριανή – Ζωγράφου – Γουδή – Λεωφόρος Κηφισίας – Μαρούσι – Πεύκη – Λυκόβρυση, με τον κλάδο Ευαγγελισμός – Άνω Ηλιούπολη.[12] Το δημοπρατημένο έργο υπολογίζεται να ολοκληρωθεί το 2030. Οι συρμοί θα είναι Alstom Metropolis, τετράδυμοι, μήκους πιθανότατα 80 μέτρων.[25]. Ο μέσος χρόνος αναμονής στις αποβάθρες υπολογίζεται στο 1,5 λεπτό και ο χρόνος διάνυσης της διαδρομής Άλσος Βείκου – Γουδή θα είναι 17 λεπτά.[26] Ειδικότερα οι χρόνοι επιμέρους τοπικών διαδρομών θα είναι: Άλσος Βεΐκου – Ακαδημία 8,5 λεπτά, Άλσος Βεΐκου – Καισαριανή: 12,5 λεπτά, Άλσος Βείκου – Πανεπιστημιούπολη: 14 λεπτά, Δικαστήρια – Γουδή: 12 λεπτά και Ευαγγελισμός – Ζωγράφου: 5 λεπτά.[27]
Α' Φάση (Άλσος Βεΐκου – Γουδή)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η πρώτη φάση περιλαμβάνει τη διαδρομή Άλσος Βεΐκου – Γουδή, με μήκος 12,8 χλμ. και 15 σταθμούς.
Ο προϋπολογισμός κατασκευής του έργου ανέρχεται στα 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ, από τα οποία η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα διαθέσει τα 800 εκατομμύρια, ενώ το υπόλοιπο ποσό θα καταβληθεί από το νέο ΕΣΠΑ και εθνικούς πόρους. Το αμαξοστάσιο της Γραμμής 4 προβλέπεται αρχικά ως επέκταση του υπάρχοντος αμαξοστασίου στα Σεπόλια, καθώς το Άλσος Βείκου απερρίφθη λόγω της δασικής έκτασης. Μελλοντικά, μετά την τελική επέκταση, το αμαξοστάσιο θα μετεγκατασταθεί στην Λυκόβρυση (στο ύψος της Ιεράς Μονής Οσίας Ειρήνης Χρυσοβαλάντου).
Οι σταθμοί του υπό κατασκευή τμήματος της Γραμμής 4 είναι:[2][28]
| Σταθμοί Α' Φάσης Γραμμής 4 | |||
| Όνομα | Συνδέσεις | Περιοχή | |
|---|---|---|---|
| Δήμος | Περιφερειακή Ενότητα | ||
| Άλσος Βεΐκου | Καμία | Δήμος Γαλατσίου | Κεντρικός Τομέας Αθήνων |
| Γαλάτσι | |||
| Ελικώνος | |||
| Κυψέλη | Δήμος Αθηναίων | ||
| Δικαστήρια | |||
| Αλεξάνδρας | |||
| Εξάρχεια | |||
| Ακαδημία |  Πανεπιστήμιο | ||
| Κολωνάκι | Καμία | ||
| Ευαγγελισμός |  | ||
| Καισαριανή | Καμία | Δήμος Καισαριανής | |
| Πανεπιστημιούπολη | |||
| Ιλίσια | Δήμος Ζωγράφου | ||
| Ζωγράφου | |||
| Γουδή | |||
Ο σταθμός Ακαδημία θα είναι κομβικός με τον σταθμό Πανεπιστήμιο, προσφέροντας σύνδεση με τη Γραμμή 2 μέσω υπόγειας διάβασης μήκους 140 μέτρων, και οι αποβάθρες του θα βρίσκονται 26 μέτρα κάτω από την επιφάνεια.
Β' Φάση (Γουδή – Μαρούσι)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η δεύτερη φάση περιλαμβάνει την διαδρομή Γουδή – Μαρούσι, μήκους 9,6 χιλιομέτρων και με τους εξής 8 σταθμούς:[2][28] Σύμφωνα με προγραμματισμό της Ελληνικό Μετρό που ανακοινώθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2025, αναμένεται εξυπηρέτηση των Μελισσίων με πιθανή διακλάδωση της Γραμμής 4 από την Λεωφόρο Κηφισίας και τον Φάρο στο ίχνος της προτεινόμενης γραμμής 6 το 2009 με ενδιάμεσους σταθμούς Νέο Ψυχικό, Κάτω Χαλάνδρι, Πλατεία Δούρου Χαλανδρίου, Πολύδροσο, Άνω Χαλάνδρι, Προαστιακός Σταθμός Πεντέλης,Σισμανόγλειο και Άνω Βριλήσσια.[29]
| Σταθμοί Β' Φάσης Γραμμής 4 | |||
| Όνομα | Συνδέσεις | Περιοχή | |
|---|---|---|---|
| Δήμος | Περιφερειακή Ενότητα | ||
| Κατεχάκη | |
Δήμος Αθηναίων | Κεντρικός Τομέας Αθήνων |
| Φάρος | Καμία | Δήμος Φιλοθέης-Ψυχικού | Βόρειος Τομέας Αθηνών |
| Φιλοθέη | |||
| Σίδερα | Δήμος Χαλανδρίου | ||
| Δήμος Αμαρουσίου | |||
| Ολυμπιακό Στάδιο | |||
| Παράδεισος | Α1 Α2 Κηφισίας | ||
| ΟΤΕ | Καμία | ||
| Μαρούσι |  | ||
Γ' Φάση (Ευαγγελισμός – Νέο Πάρκο Κυβέρνησης)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η τρίτη φάση περιλαμβάνει την διακλάδωση Ευαγγελισμός – Νέο Πάρκο Κυβέρνησης, μήκους 4,1 χιλιομέτρων και με τους εξής 3 σταθμούς:[30]
| Σταθμοί Γ' Φάσης Γραμμής 4 | |||
| Όνομα | Συνδέσεις | Περιοχή | |
|---|---|---|---|
| Δήμος | Περιφερειακή Ενότητα | ||
| Παγκράτι | Καμία | Δήμος Αθηναίων | Κεντρικός Τομέας Αθήνων |
| Βύρωνας | Δήμος Βύρωνα | ||
| (Νέο) Πάρκο Κυβέρνησης | Δάφνη |
Δήμος Δάφνης-Υμηττού | |
Κανονικά, ο τερματικός σταθμός θα ήταν η Άνω Ηλιούπολη χωρίς τον σταθμό στο (Νέο) Πάρκο Κυβέρνησης[2], αλλά η Ελληνικό Μετρό άλλαξε το σχέδιο και η διακλάδωση θα αποτελέσει μέρος της νέας μελλοντικής Γραμμής 5 και χωρίς να γίνει σταθμός στην Άνω Ηλιούπολη, αλλά θα κατευθυνθεί προς τη Δάφνη, με στόχο τη μητροπολιτική σύνδεση του νέου κυβερνητικού πάρκου στο πρώην εργοστάσιο της ΠΥΡΚΑΛ.[31] Στην επόμενη φάση της η γραμμή 5 θα φθάσει στο Χαϊδάρι από το Πανεπιστήμιο μέσω σταθμού και στην πλατεία Κουμουνδούρου, καθώς θα έχει κοινό τμήμα με την Γραμμή 4 στο τμήμα Ακαδημία-Κολωνάκι-Ευαγγελισμός.[32]
Δ' Φάση (Άλσος Βεΐκου – Πετρούπολη)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η τέταρτη φάση περιλαμβάνει την διαδρομή Άλσος Βεΐκου – Πετρούπολη, μήκους 7,5 χιλιομέτρων και με τους εξής 6 σταθμούς:[2][28]
| Σταθμοί Δ' Φάσης Γραμμής 4 | |||
| Όνομα | Συνδέσεις | Περιοχή | |
|---|---|---|---|
| Δήμος | Περιφερειακή Ενότητα | ||
| Νέα Ιωνία | Καμία | Δήμος Νέας Ιωνίας | Βόρειος Τομέας Αθήνων |
| Πευκάκια | | ||
| Νέα Φιλαδέλφεια | Καμία | Δήμος Νέας Φιλαδέλφειας - Νέας Χαλκηδόνας | Κεντρικός Τομέας Αθηνών |
| Πύργος Βασιλίσσης | Α1 Α4 | Δήμος Αγίων Αναργύρων-Καματερού | Δυτικός Τομέας Αθηνών |
| Ίλιον | |
Δήμος Ιλίου | |
| Πετρούπολη | Καμία | Δήμος Πετρούπολης | |
Μετά την Νέα Φιλαδέλφεια ίσως προστεθεί σταθμός στο ύψος της Εθνικής Οδού στην Βρυούλων, όπως προβλεπόταν στην ΜΑΜ του 2000.
Ε' Φάση (Μαρούσι – Λυκόβρυση)
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η πέμπτη και τελευταία φάση περιλαμβάνει τη διαδρομή Μαρούσι – Λυκόβρυση, με τους εξής 2 σταθμούς:[2][28]
| Σταθμοί Ε' Φάσης Γραμμής 4 | |||
| Όνομα | Συνδέσεις | Περιοχή | |
|---|---|---|---|
| Δήμος | Περιφερειακή Ενότητα | ||
| Πεύκη | Καμία | Δήμος Λυκόβρυσης - Πεύκης | Βόρειος Τομέας Αθηνών |
| Λυκόβρυση | |||
Χάρτες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Σημειώσεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Ο λόγος ήταν ότι το Δημοτικό Συμβούλιο της Καισαριανής σε ειδική ανοιχτή συνεδρίαση με θέμα «συζήτηση-ενημέρωση που αφορά τη διέλευση του ΜΕΤΡΟ στον Δήμο Καισαριανής» στις 10 Απριλίου του 2017, με τότε δήμαρχο τον Ηλία Σταμέλο, υπερψήφισε και ζήτησε την απομάκρυνση του σταθμού Νήαρ Ηστ από το κέντρο της πόλης (αρχικά επρόκειτο να κατασκευαστεί δίπλα στο Δημόσιο Πρότυπο Γυμναστήριο Καισαριανής Νήαρ Ηστ) και την επιλογή ενός σημείου δίπλα στην Πανεπιστημιούπολη για την κατασκευή του, ώστε να μην προκληθεί, όπως ισχυρίστηκε, κυκλοφοριακή επιβάρυνση στην κεντρική λεωφόρο της Καισαριανής Εθνικής Αντιστάσεως (ισχυρίστηκε τότε ότι ένας δεύτερος σταθμός επί της ίδιας λεωφόρου θα επέφερε τέτοια επιβάρυνση που δεν θα την άντεχε άλλο η ήδη επιβαρυμένη λεωφόρος) και να μην χαθούν θέσεις στάθμευσης κατά τη διάρκεια της κατασκευής, και επίσης για να μην απαλλοτριωθεί η έκταση του γηπέδου τένις της Νήαρ Ηστ και ενός τμήματος της αυλής του απέναντι σχολικού συγκροτήματος Βενιζέλου. Η απόφαση αυτή θεωρήθηκε σκανδαλώδης και είναι χαρακτηριστικό ότι η τότε αντιπολίτευση του δήμου ζήτησε να γίνει δημοψήφισμα των πολιτών του δήμου για την επιλογή του σημείου κατασκευής του σταθμού, αίτημα όμως που δεν έγινε δεκτό από την δημοτική αρχή.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Γραμμή 4 - Τμήμα Α` - Άλσος Βεΐκου – Γουδί
- 1 2 3 4 5 6 «Γενική περιγραφή της Γραμμής 4 – ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ Α.Ε». Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2022.
- 1 2 «Δημοπράτηση – ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ Α.Ε». Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2022.
- ↑ «Μετρό – Πώς η Γραμμή 4 αλλάζει την Αθήνα». ΤΟ ΒΗΜΑ. 21 Νοεμβρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 30 Ιουλίου 2022.
- ↑ ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ - ΕΡΓΟΛΑΒΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ - CON-005/21 «ΓΡΑΜΜΗ 4 – ΤΜΗΜΑ Α΄, ΑΛΣΟΣ ΒΕΪΚΟΥ - ΓΟΥΔΗ» με ΑΔΑΜ: 21SYMV008809402
- ↑ Η Siemens παγώνει το Μετρό
- ↑ «Μετρό στο Γαλάτσι το...2015». NewsIT. 19 Αυγούστου 2014. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2022.
- 1 2 Χαραλαμπιδου, Βασω (24 Νοεμβρίου 2008). «Το μετρό δεν πάει στο Ολυμπιακό Στάδιο». Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2022.
- 1 2 3 «Γραμμή 4». Αττικό Μετρό. 3 Ιουνίου 2006. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 2 Νοεμβρίου 2008.
- ↑ «Νέα γραμμή για το Μετρό». ΤΑ ΝΕΑ. 9 Φεβρουαρίου 2001. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2022.
- ↑ Τα μεγάλα έργα στην Αττική που υπόσχονται να καταπολεμήσουν το κυκλοφοριακό – Από Μετρό μέχρι επεκτάσεις Αττικής Οδού
- 1 2 Γραμμή 4 Αρχειοθετήθηκε 2008-11-02 στο Wayback Machine., Αττικό Μετρό Α.Ε.
- ↑ Μετρό Αθήνας - Γραμμή 4 (τμήμα Άλσος Βεΐκου - Γουδή) ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ Α.Ε. Παρουσίαση στις 25 Σεπτεμβρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 2014.
- ↑ Και επισήμως δεύτερος σταθμός του Μετρό στην Κυψέλη – Αλλάζει θέση ο σταθμός Νήαρ Ηστ.
- ↑ «Η Ανάπλαση κάνει... κατάληψη στα Εξάρχεια». Η Εφημερίδα των Συντακτών. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2022.
- ↑ Group), Radiotileoptiki S. A. (OPEN Digital (1 Ιανουαρίου 1980). «Αλλάζει όψη η Αθήνα - Το αναλυτικό σχέδιο για το κέντρο της πόλης». ΕΘΝΟΣ. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2022.
- ↑ Εξάρχεια: Ξεκίνησαν οι εργασίες για το Μετρό παρουσία της αστυνομίας.
- ↑ «e-galatsi - Έπεσαν οι υπογραφές, για τις πρόδρομες εργασίες της γραμμής 4 του Μετρό». www.e-galatsi.gr. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2022.
- ↑ «Η AVAX προηγείται της ΑΚΤΩΡ για την γραμμή 4 του Μετρό. Ωστόσο, όλα θα κριθούν στις οικονομικές προσφορές». Metaforespress. 31 Ιουλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2022.
- ↑ «Στη Νίκαια θα φτάνει τον Ιούνιο το μετρό». www.amna.gr. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2022.
- ↑ Καραγιάννης, Νίκος (19 Οκτωβρίου 2020). «Η κοινοπραξία ΑΒΑΞ – Ghella – Alstom μειοδότησε για το "χρυσό" συμβόλαιο της νέας Γραμμής 4 του Μετρό». Ypodomes.com. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2022.
- ↑ Καραγιάννης, Νίκος (18 Ιουνίου 2021). «Την Τρίτη 22 Ιουνίου υπογραφές για τη Γραμμή 4 του Μετρό της Αθήνας». Ypodomes.com. Ανακτήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 2022.
- ↑ Μπιτσικώκος, Κώστας (14 Ιανουαρίου 2025). «Πού βρίσκονται σήμερα οι δύο μετροπόντικες της Γραμμής 4 του μετρό». Reader. Ανακτήθηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2025.
- ↑ Έναρξη 19/2/2024
- ↑ Alstom consortium selected for first section of Athens Metro Line 4
- ↑ «ΓΓ Υποδομών: Σε 17 λεπτά Άλσος Βεΐκου - Γουδή με την Γραμμή 4 του Μετρό». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 27 Ιουνίου 2021.
- ↑ «Επιτέλους: Ζωγράφου – Κέντρο… σε 5 λεπτά! Δείτε τις περιοχές που θα εξυπηρετεί η νέα Γραμμή 4 του Μετρό!». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 24 Ιουνίου 2021. Ανακτήθηκε στις 22 Ιουνίου 2021.
- 1 2 3 4 «Σχέδιο Ανάπτυξης Γραμμών Μετρό» (PDF). Αττικό Μετρό. Αττικό Μετρό Α.Ε. Οκτώβριος 2022. Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2022.
- ↑ Αυτοκινητόδρομοι ή μέσα σταθερής τροχιάς; Τι ζήτησαν οι θεσμοί και η αγορά στο ITC 2025
- ↑ Νέα γραμμή 5 Μετρό: από Ευαγγελισμό μέχρι Νότια Προάστια – Πρόβλεψη για σταθμό στην ΠΥΡΚΑΛ
- ↑ Karagiannis, Nikos (22 Νοεμβρίου 2021). «Νέα Γραμμή Μετρό 5: Συνδέει τον Ευαγγελισμό με Βύρωνα, Υμηττό και φτάνει Καλαμάκι». ypodomes.com. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 4 Οκτωβρίου 2022. Ανακτήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 2022.
- ↑ Μετρό: Όλος ο σχεδιασμός για τις επεκτάσεις – Οι νέοι σταθμοί και οι περιοχές που ωφελούνται
