Γουσταύος Γ΄ της Σουηδίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Γουσταύος Γ'
Gustavo-III,-Rey-de-Suecia 1777-by-Roslin.JPG
Βασιλιάς της Σουηδίας
Περίοδος 1771 - 1792
Προκάτοχος Αδόλφος Χολστάιν-Γκότορπ
Διάδοχος Γουσταύος Δ' Αδόλφος Χολστάιν-Γκότορπ
Σύζυγος Σοφία-Μαγδαληνή Όλντενμπουργκ
Οίκος Οίκος του Χολστάιν-Γκότορπ
Πατέρας Αδόλφος Χολστάιν-Γκότορπ
Μητέρα Λουίζα-Ουλρίκα Χοεντσόλερν
Γέννηση 24 Ιανουαρίου 1746
Στοκχόλμη, Σουηδία
Θάνατος 29 Μαρτίου 1792
παλάτι Στόκχολμ, Σουηδία
Τόπος ταφής εκκλησία Ρινταχόλμεν, Στοκχόλμη
Commons page Πολυμέσα σχετικά με το θέμα
δεδομέναπ  σ  ε )

Ο Γουσταύος Γ΄ (Gustav III, 24 Ιανουαρίου 1746 - 29 Μαρτίου 1792) ήταν βασιλιάς της Σουηδίας (1771-1792) από τον Οίκο του Χολστάιν-Γκότορπ. Ήταν ο πρωτότοκος υιός του Αδόλφου-Φρειδερίκου βασιλιά της Σουηδίας και της Λουίζας-Ουλρίκας Χοεντσόλερν, αδελφής του Φρειδερίκου Β' βασιλιά της Πρωσίας.

Η ζωή του[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γουσταύος Γ' παρατηρούσε ότι από την εποχή του Καρόλου ΙΒ' το Κοινοβούλιο εκπονούσε νόμους που ήταν ανεκτικοί στις καταχρήσεις των ευγενών. Ένα έτος μετά την ανάρρησή του, με ένα πραξικόπημα, έληξε την περίοδο αυτή της ελευθερίας των ευγενών και επιχήρησε την αποκατάσταση της βασιλικής απολυταρχίας. Με την Πράξη Ένωσης και Ασφάλειας το 1789 εξάλειψε τις τελευταίες δικαιοδοσίες του Κοινοβουλίου. Από την άλλη μεριά, ως πεφωτισμένος δεσπότης, δαπάνησε σημαντικά κονδύλια για πολιτιστικά θέματα.

Προσπάθησε με τη βοήθεια της Ρωσίας να προσαρτήσει τη Νορβηγία και μετά να ανακτήσει τις Βαλτικές επαρχίες πολεμώντας τη Ρωσία, αλλά χωρίς επιτυχία. Ήταν θαυμαστής του Βολταίρου· νομιμοποίησε την παρουσία των Καθολικών και των Εβραίων στη χώρα και θέσπισε ευρείας κλίμακας μεταρρυθμίσεις με σκοπό τον οικονομικό φιλελευθερισμό και κοινωνικές διαρρυθμίσεις. Κατάργησε τα βασανιστήρια και τη θανατική ποινή. Με την Πράξη του 1766 έφερε την πολυπόθητη ελευθερία του Τύπου, όμως με τις τροπολογίες του 1774 και 1792 αυτή περιορίστηκε σημαντικά. Μετά τη Γαλλική Επανάσταση επεδίωξε μια συμμαχία των μοναρχών με σκοπό τη συντριβή της εξέγερσης και την επάνοδο του Λουδοβίκου ΙΣΤ' και πρόσφερε βοήθεια στη βασιλική μερίδα της Γαλλίας.

Το 1792 έγινε πραξικόπημα από Κοινοβουλευτικούς και ο Γουσταύος Γ' πυροβολήθηκε στο κάτω μέρος της πλάτης. Κατάφερε να καταστείλει την εξέγερση, αλλά απεβίωσε 13 ημέρες μετά από σηψαιμία. Ο αξιωματικός που τον πυροβόλησε, καταδικάστηκε. Ορίστηκε αντιβασιλιάς για τέσσερα έτη ο αδελφός του Κάρολος (ο μέλλων Κάρολος ΙΓ΄ της Σουηδίας), μια και ο διάδοχος Γουσταύος Δ' ήταν 14ετής. Η συγκέντρωση των εξουσιών συνεχίστηκε ως το 1809, όταν ένα άλλο πραξικόπημα εκτόπισε τον Γουσταύο Δ', περιόρισε την απολυταρχία και έκανε βασιλιά τον Κάρολο ΙΓ'.

Ο Γουσταύος Γ' ήταν προστάτης των Τεχνών και ευεργέτης των Γραμμάτων. Έκτισε τη Βασιλική Όπερα της Σουηδίας, ίδρυσε τη Σουηδική Ακαδημία και άλλες Ακαδημίες, δημιούργησε την εθνική ενδυμασία και θέσπισε το Βασιλικό Τάγμα των Βάσα ως αμοιβή για εκείνους που συμβάλλουν στους τομείς της Γεωργίας, του Εμπορίου και της Εξόρυξης Μεταλλεύματος. Το 1782 ήταν ο πρώτος μονάρχης που αναγνώρισε τις Η.Π.Α., όταν αυτές πολεμούσαν για την ανεξαρτησία τους από τη Βρετανία.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Νυμφεύτηκε τη Σοφία-Μαγδαληνή Όλντενμπουργκ, κόρη του Φρειδερίκου Ε' βασιλιά της Δανίας. Είχαν τέκνα:

  • Γουσταύος Δ' Αδόλφος 1778 - 1837, τον διαδέχθηκε στο θρόνο. Την πατρότητά του αμφισβήτησε η Λουίζα-Ουλρίκα, με αποτέλεσμα ο Γουσταύος Γ' να θυμώσει με τη μητέρα του. Η Λουίζα-Ουλρίκα απεβίωσε τον Ιούλιο του 1782. Τον επόμενο μήνα γεννήθηκε ο
  • Κάρολος-Γουσταύος, που όμως επέζησε επτά μήνες.

Ο Γουσταύος Γ' γέμισε θλίψη από τα δύο αυτά συμβάντα.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Bain, R. Nisbet (1894). Gustavus III and His Contemporaries, 2 vols.
  • Barton, H. Arnold (Autumn 1972). "Gustav III of Sweden and the Enlightenment". Eighteenth-Century Studies (American Society for Eighteenth Century Studies (ASECS)) 6 (1): 1. doi:10.2307/3031560. JSTOR 3031560.
  • Barton, H. Arnold (1986). Scandinavia in the Revolutionary Era, 1760–1815. Minneapolis: University of Minnesota Press. ISBN 0-8166-1392-3.
  • Cronholm, Neander N. (1902). A History of Sweden from the Earliest Times to the Present Day. ch 37 pp 203–19
  • Hennings, Beth (1957). Gustav III.
  • Lönnroth, Erik (1986). Den stora rollen. Stockholm: Norstedt. ISBN 91-1-863652-7.

8Stavenow, Ludvig (1925). Den gustavianska tiden 1772–1809.

Βασιλικοί τίτλοι
Προκάτοχος
Αδόλφος Φρειδερίκος
Βασιλιάς της Σουηδίας
Flag of Sweden.svg

1771-1792
Διάδοχος
Γουσταύος Δ΄ Αδόλφος