Γκουντομπάντ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Γκουντομπάντ
Gondebaud Statue.JPG
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση450 (περίπου)
Θάνατος516
ΘρησκείαΑρειανισμός[1]
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταπολιτικός
Ποινική κατάσταση
Κατηγορίες εγκλήματοςβασιλοκτονία
Οικογένεια
ΣύζυγοςCaretene
ΤέκναΓκοντομάρ B΄
Σιγισμόνδος της Βουργουνδίας
ΓονείςΓκουντέριχος
ΑδέλφιαΓκοντομάρ Α΄
Γοδεγίσελος
Χιλπέριχος Β΄ της Βουργουνδίας
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Γκουντομπάντ ή Φλάβιος Γκουντοβάδος (Λατινική γλώσσα : Flavius Gundobadus, περί το 452 - 516), Βασιλιάς των Βουργουνδών (473 - 516) ήταν τρίτος γιος του βασιλιά Γκουντέριχου. Κατείχε τον τίτλο του Πατρίκιου στην Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (472 - 473) τρία χρόνια πριν την κατάρρευση της, διαδέχθηκε στον τίτλο τον θείο του Ρικίμερο. Παρέμεινε διάσημος για την δημιουργία του "Βουργουνδιακού Νομικού Κώδικα" που συνδύασε το Ρωμαϊκό Δίκαιο με παλιά Γερμανικά έθιμα. Η σύζυγος του ήταν η Καριτηνή.

Ρωμαίος Πατρίκιος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Γκουντομπάντ κληρονόμησε τον τίτλο του Πατρίκιου όταν πέθανε ο θείος του Ρικίμερος (18 Αυγούστου 472), ήταν η πραγματική δύναμη εξουσίας πίσω από τον θρόνο στην Δυτική Αυτοκρατορία. Ο χρονογράφος Ιωάννης Αντιοχεύς γράφει ότι ο αυτοκράτορας Ανθέμιος εκτελέστηκε από τον Γκουντομπάντ με προτροπή του θείου του.[2] Ο Γκουντομπάντ σαν πραγματική δύναμη πίσω από τον θρόνο ανέβασε αυτοκράτορα τον κόμη των Δομέστικων Γλυκέριο. Σε λίγο καιρό ο Γκουντομπάντ αναχώρησε για το Βασίλειο της Βουργουνδίας προκειμένου να διαδεχτεί τον πατέρα του στον θρόνο που πέθανε, η ακριβής ημερομηνία δεν είναι γνωστή πιθανότατα την διετία 473-474. Στην Βουργουνδία o Γκουντομπάντ και οι τρεις αδελφοί του οι μεγαλύτεροι Χιλπέριχος Β΄ της Βουργουνδίας, Γοδεγίσελος και ο μικρότερος Γκοντομάρ μοίρασαν το βασίλειο. Ο ιστορικός Ίαν Γουντ σημειώνει ότι ο Γκουντομπάντ αναχώρησε επειδή την ίδια εποχή έφτασε ο Ιούλιος Νέπως, νέος διορισμένος αυτοκράτορας από την αυλή του Λέων Α΄ στην Κωνσταντινούπολη.[3] Ο Ιούλιος Νέπως αποβιβάστηκε τον Ιούνιο του 474 στο Πόρτους και εκθρόνισε τον Γλυκέριο που αποσύρθηκε σαν επίσκοπος στα Σαλώνα.[4]

Άνοδος στον θρόνο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα γεγονότα σχετικά με τις πρώτες δεκαετίες της βασιλείας του Γκουντομπάντ δεν είναι γνωστά, η μοναδική διαθέσιμη πηγή είναι ο Γρηγόριος Τουρώνης που έγραψε περίπου έναν αιώνα αργότερα. Ο Γρηγόριος Τουρώνης γράφει ότι δολοφόνησε τους αδελφούς του, ο πρώτος που θανατώθηκε είναι ο Γκοντομάρ αλλά δεν υπάρχουν λεπτομέρειες σχετικά με αυτό.[5] Ο επόμενος αδελφός του που θανατώθηκε ήταν ο Χιλπέριχος Β΄, η γυναίκα του πνίγηκε με μία πέτρα που της έδεσε γύρω από τον λαιμό της και οι δύο κόρες του εξορίστηκαν. Η μεγαλύτερη κόρη του Χρόνα έγινε μοναχή και η μικρότερη Κλοτίλδη απήχθη από άντρες του Βασιλιά των Σαλίων Φράγκων Κλόβις Α΄, οι Φράγκοι μίλησαν με ενθουσιασμό στον βασιλιά τους για την ομορφιά και την εξυπνάδα της Κλοτίλδης. Ο Κλόβις Α΄ ζήτησε από τον Γκουντομπάντ το χέρι της ανεψιάς του, ο Βουργουνδός βασιλιάς του απάντησε ότι δεν μπορούσε να αρνηθεί την πρόταση.[6] Την εποχή που ο επίσκοπος της Βιέν Σέξτος Άλκιμος Έκδικος Άβιτος έστειλε επιστολή στον Γκουντομπάντ με την οποία τον παρηγορούσε για τον θάνατο κάποιας κόρης του έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες για αυτό. Ο ιστορικός Ίαν Γουντ αναφέρει ότι ο επίσκοπος σε μία δύσκολη Λατινική διάλεκτο έγραψε "Στο παρελθόν θρηνούσατε με βαριά καρδιά τους θανάτους των αδελφών σας".[7] Ο Σέξτος Άλκιμος Έκδικος Άβιτος τονίζει στην συνέχεια την πρόθεση του Γκουντομπάντ να παντρέψει την κόρη του δολοφονημένου του αδελφού με κάποιον ξένο μεγάλο ηγεμόνα τονίζοντας "Ο Κλόβις ήταν πραγματικά ο μόνος υποψήφιος γαμπρός για τον Γκουντομπάντ λίγο μετά το 501".[8] Άν η πληροφορία είναι αληθής σημαίνει ότι ο γάμος της Κλοτίλδης μετέπειτα Αγίας με τον Κλόβις Α΄ έγινε πιθανότατα για διπλωματικούς λόγους.

Οστρογότθοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Χρυσό νόμισμα των Βουργουνδών κομμένο στο όνομα του αυτοκράτορα Αναστάσιου Α΄ του Δίκορου με το Μονόγραμμα του Γκουντομπάντ

Η πρώτη επιβεβαιωμένη ημερομηνία της βασιλείας του Γκουντομπάντ καταγράφεται την χρονιά που ο Οδόακρος και ο Θεοδώριχος ο Μέγας πολεμούσαν για τον έλεγχο στην Παβία (490), οι Βουργουνδοί επιτέθηκαν στην βορειοδυτική Ιταλία. Οι Βουργουνδοί λεηλάτησαν την Λιγυρία και αιχμαλώτισαν έναν μεγάλο αριθμό από θύματα.[9] Ο Θεοδώριχος δολοφόνησε τελικά τον Οδόακρο εδραιώνοντας την εξουσία του στην Ιταλία (493), έστειλε κατόπιν τον επίσκοπο Επιφάνιους της Παβίας σε αποστολή με εντολή να ελευθερώσει όσο το δυνατό περισσότερους αιχμαλώτους. Τον Μάιο διέσχισε τις Άλπεις, τον συνόδευσε ο επίσκοπος Βίκτωρ του Τορίνο.[10] Ο Ίαν Γουντ πιστεύει ότι ο Επιφάνιους είχε συνδεθεί με μία αποστολή η οποία είχε στόχο τον γάμο του γιου του Γκουντομπάντ Σιγισμόνδου με την κόρη του Θεοδώριχου Οστρογότθα.[11] Ο Μάγκνους Φέλιξ Εννόδιους που συνόδευσε τον Επιφάνιους στην αποστολή καταγράφει τον Γοδεγίσελο σαν "αδελφό Γερμανού βασιλιά" και όχι βασιλιά όπως κάνει σε μετέπειτα λογαριασμό του ο Γρηγόριος Τουρώνης. [12] Ο Εννόδιους σημειώνει ότι ελευθερώθηκαν "περισσότερο από 6.000 ψυχές", από την Λυών μονάχα 400 άντρες. [13]

Η δολοφονία του Γοδεγίσελου[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι εκστρατείες των Φράγκων στην Ακουιτανία (507 - 509)

Ο Γρηγόριος Τουρώνης γράφει ότι η μάχη του Γκουντομπάντ με τον τρίτο αδελφό του Γοδεγίσελο κράτησε πολύ, ο Κλόβις Α΄ δεν ήταν πρόθυμος να συμμετέχει στον εμφύλιο πόλεμο αν και πιέστηκε και από τους δύο αδελφούς να πολεμήσει εναντίον του άλλου. Ο Κλόβις Α΄ υποστήριξε τελικά τον Γοδεγίσελο που του πρόσφερε φόρο υποτέλειας. Ο Ίαν Γουντ σημειώνει ότι η σύζυγος του Κλόβις Κλοτίλδη που ο πατέρας της είχε θανατωθεί από τον Γκουντομπάντ "δεν ήθελε με κανέναν τρόπο καλές σχέσεις ανάμεσα στους Βουργουνδούς και τους Φράγκους".[14] Ο Κλόβις Α΄ και ο Γοδεγίσελος έσπασαν τις δυνάμεις του Γκουντομπάντ που δραπέτευσε και καταδιώχθηκε στην Αβινιόν. Ο Γκουντομπάντ τρομοκρατήθηκε βλέποντας τον Κλόβις Α΄ στις πύλες του, έστειλε απεσταλμένο και του ζήτησε να του χαρίσει την ζωή και να του πληρώσει σαν αντάλλαγμα ετήσιο φόρο.[15] Ο χρονικογράφος Μάριος του Αβάνς καταγράφει την σύγκρουση αυτή το 500. Ο Γκουντομπάντ ακύρωσε σύντομα όλες τις υποσχέσεις του ανασύνταξε τις δυνάμεις του και πολιόρκησε τον Γοδεγίσελο που παγιδεύτηκε στην πόλη Βιέν. Η πείνα θέριζε την Βιέν και ο Γοδεγίσελος έδιωξε από την πόλη όλο τον λαό της από φόβο για την επιβίωση του, ένας εξόριστος εξοργισμένος τεχνίτης πλησίασε τον Γκουντομπάντ, τον βοήθησε να εισέλθει στην πόλη πλοηγώντας το υδραγωγείο. Ο Γκουντομπάντ δολοφόνησε τον Γοδεγίσελο σε μία εκκλησία Αρειανιστών μαζί με τον επίσκοπο της (501).[16]

Μάχη του Βουιγιέ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η επόμενη σοβαρή πληροφορία που σχετίζεται με τον Γκουντομπάντ αφορά τον ρόλο του στην Μάχη του Βουιγιέ ανάμεσα στον Κλόβις Α΄ και τον Αλάριχο Β΄, ήταν ένας από τους βασιλείς που του ζήτησε ο Θεοδώριχος να μεσολαβήσει για να κλείσει ειρήνη ανάμεσα στους δύο ηγέτες.[17] Παρά τις φιλότιμες προσπάθειες του Θεοδώριχου η σύγκρουση έγινε, οι Φράγκοι νίκησαν και ο Κλόβις Α΄ σκότωσε τον Αλάριχο, ο Γκουντομπάντ υποστήριξε τον Κλόβις Α΄. Ο Γκουντομάντ εκμεταλεύτηκε την συντριβή των Βησιγότθων και λεηλάτησε την Ναρμπόν.[18] Οι Οστρογότθοι εκμεταλλεύτηκαν την καθυστέρηση της βοήθειας του Βυζαντινού ναυτικού που βρισκόταν στις Ιταλικές ακτές, έφτασαν στην Αρλ για να βοηθήσουν την πόλη που την πολιορκούσαν οι Βουργουνδοί.[19] Ο ιστορικός Χέργουιγκ Βόλφραμ (γεν. 1934) γράφει ότι οι Βουργουνδοί ήταν "τα μεγάλα θύματα της Οστρογοτθικής αντεπίθεσης" αμέσως μετά την ήττα των συγγενών τους Βησιγότθων στο Βουιγιέ. Ο Χέργουιγκ Βόλφραμ συνεχίζει "δεν έχασαν μόνο όλες τις κατακτήσεις τους αφού είχαν την ελπίδα να καταλάβουν την Αρλ και την Αβινιόν αλλά ολόκληρη η χώρα τους μέχρι το Οράνζ λεηλατήθηκε".[20] Με τον θάνατο του Κλόβις Α΄ (511) και την διάσπαση του βασιλείου του οι Βουργουνδοί έγιναν ο ισχυρότερος λαός στην Γαλατία, ο Γκουντομπάντ ήταν ευνοούμενος της αυτοκρατορικής αυλής στην Κωνσταντινούπολη, πήρε τον τίτλο του "Στρατιωτικού Μαγίστρου".[21] Ο Γκουντομπάντ πέθανε ειρηνικά από φυσικά αίτια (516), τον διαδέχθηκε ο μεγαλύτερος γιος του Σιγισμόνδος της Βουργουνδίας, είχε άλλον έναν γιο τον Γκοντομάρ B΄ που θα διαδεχθεί τον μεγαλύτερο αδελφό του μετά την εκτέλεση του (524).

Νομοθεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε μερικά έγγραφα του "Βουργουνδιακού Νομικού Κώδικα" φαίνεται ότι ο Γκουντομπάντ τον δημοσιοποίησε στις 29 Μαρτίου τον δεύτερο χρόνο της βασιλείας του (474 ή 475). Ένας μεγάλος αριθμός από ασυνέπειες σχετικά με αυτά τα έγγραφα οδήγησαν τον μεταφραστή του κώδικα στο συμπέρασμα ότι η δημοσιοποίηση έγινε την εποχή που ήταν βασιλιάς ο γιος του Σιγισμόνδος. Η Κατερίνε Φίσερ Ντρου (γεν. 1923) χωρίς να αποκλείει το συμπέρασμα αυτό τονίζει ότι ο βασικός πυρήνας του Κώδικα συντάχθηκε από τον ίδιο τον Γκουντομπάντ ή από ανθρώπους της αυλής του.[22] Οι επιστολές του επισκόπου Σέξτου Άλκιμου Έκδικου Άβιτου και ο Κασσιόδωρος παρέχουν πολλές πληροφορίες σχετικά με την πνευματική δραστηριότητα του Γκουντομπάντ. Ο Άβιτος σαν Καθολικός επίσκοπος απαντά σε ερωτήσεις ενός Αρειανιστή, από τις απαντήσεις φαίνεται ότι ο Γκουντομπάντ έδειξε μεγάλη θρησκευτική ανοχή, ίσως είχε προσηλυτιστεί μυστικά στην Καθολική Εκκλησία.[23] Ο Κασσιόδωρος στο έργο του "Τα επίσημα έγγραφα του κράτους του Θευδέριχου" παρουσιάζει μία σειρά από επιστολές τις οποίες έστειλαν στην αυλή του Γκουντομπάντ σαν διπλωματικό δώρο.[24]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. 020776.
  2. C.D. Gordon, The Age of Attila: Fifth-Century Byzantium and the Barbarians (Ann Arbor: University of Michigan, 1966), σ. 122
  3. Ian Wood, "Οι Μεροβίγγειοι Βασιλείς" (London: Longman, 1994), σ. 15
  4. Anonymus Valesianus, 7.36. Translated in J.C. Rolfe, Ammianus Marcellinus (Harvard: Loeb Classical Library, 1972), Τόμος. 3, σ. 531
  5. Γρηγόριος Τουρώνης, "Ιστορία των Φράγκων", Βιβλίο 2, σ. 28
  6. Γρηγόριος Τουρώνης, "Ιστορία των Φράγκων", Βιβλίο 2, σ. 28
  7. Shanzer and Wood, Avitus of Vienne, letters and selected prose (Liverpool: University Press, 2002), σ. 210
  8. Shanzer and Wood, Avitus of Vienne, letters and selected prose (Liverpool: University Press, 2002), σ. 208
  9. Herwig Wolfram, History of the Goths, translated by Thomas J. Dunlap (Berkeley: University of California, 1988), σ. 281
  10. Ennodius, Vita Epifani, 136-147; translated in Sr. Genevieve Marie Cook, The Life of Saint Epiphanius by Ennodius: A translation with an introduction and commentary (Washington: Catholic University of America, 1942), σσ. 87-91
  11. Shanzer and Wood, Avitus of Vienne, letters and selected prose (Liverpool: University Press, 2002), σ. 17
  12. Ennodius, Vita Epifani, 174, μετάφραση από το βιβλίο του Cook "Η Ζωή του Αγίου Επιφάνιου", σ. 103
  13. Ennodius, Vita Epifani, 174, μετάφραση από το βιβλίο του Cook "Η Ζωή του Αγίου Επιφάνιου", σ. 101
  14. Ian Wood, "Οι Μεροβίγγειοι Βασιλείς", σ. 43
  15. Γρηγόριος Τουρώνης, "Ιστορία των Φράγκων", Βιβλίο 2, σ. 32
  16. Γρηγόριος Τουρώνης, "Ιστορία των Φράγκων", Βιβλίο 2, σ. 33
  17. Κασσιόδωρος, "Τα επίσημα έγγραφα του κράτους του Θευδέριχου", Βιβλίο 2, σ. 3
  18. Guido Donini and Gordon B. Ford, Isidore of Seville's History of the Goths, Vandals, and Suevi, second revised edition (Leiden: E.J. Brill, 1970), σ. 18
  19. Peter Heather, The Goths (Oxford: Blackwell, 1996), σ. 232
  20. Wolfram, "Ιστορία των Γότθων", σ. 312
  21. Ian Wood, "Οι Μεροβίγγειοι Βασιλείς" (London: Longman, 1994), σ. 51
  22. Κατερίνε Φίσερ Ντρου, The Burgundian code: book of constitutions or law of Gundobad (Philadelphia: University of Pennsylvania, 1972), σσ. 5-8, 17
  23. Γρηγόριος Τουρώνης, "Ιστορία των Φράγκων", Βιβλίο 2, σ. 33
  24. Κασσιόδωρος, "Τα επίσημα έγγραφα του κράτους του Θευδέριχου", Βιβλίο 1, σ. 45-46

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Γρηγόριος Τουρώνης, "Ιστορία των Φράγκων", Βιβλίο 2
  • Κασσιόδωρος, "Τα επίσημα έγγραφα του κράτους του Θευδέριχου"
  • Κατερίνε Φίσερ Ντρου, The Burgundian code: book of constitutions or law of Gundobad (Philadelphia: University of Pennsylvania, 1972)
  • Ennodius, Vita Epifani, 174, μετάφραση από το βιβλίο του Cook "Η Ζωή του Αγίου Επιφάνειου"
  • Anonymus Valesianus, 7.36. Translated in J.C. Rolfe, Ammianus Marcellinus (Harvard: Loeb Classical Library, 1972), Τόμος. 3
  • C.D. Gordon, The Age of Attila: Fifth-Century Byzantium and the Barbarians (Ann Arbor: University of Michigan, 1966)
  • Herwig Wolfram, History of the Goths, translated by Thomas J. Dunlap (Berkeley: University of California, 1988)
  • Ian Wood, "Οι Μεροβίγγειοι Βασιλείς" (London: Longman, 1994)
  • Guido Donini and Gordon B. Ford, Isidore of Seville's History of the Goths, Vandals, and Suevi, second revised edition (Leiden: E.J. Brill, 1970)
  • Peter Heather, The Goths (Oxford: Blackwell, 1996)
  • Shanzer and Wood, Avitus of Vienne, letters and selected prose (Liverpool: University Press, 2002)
  • Wolfram, "Ιστορία των Γότθων"
Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Gundobad της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).