Μετάβαση στο περιεχόμενο

Γκιόρτσε Πέτροφ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Γκιόρτσε Πέτροφ
Γενικές πληροφορίες
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Гьорче Петров (Βουλγαρικά)
Γέννηση2  Απριλίου 1865
Πρίλεπ
Θάνατος28  Ιουνίου 1921
Σόφια
Συνθήκες θανάτουανθρωποκτονία
Τόπος ταφήςΚεντρικό Νεκροταφείο της Σόφιας
Χώρα πολιτογράφησηςΟθωμανική Αυτοκρατορία
Βουλγαρία
Εκπαίδευση και γλώσσες
Μητρική γλώσσαΒουλγαρικά
Ομιλούμενες γλώσσεςΒουλγαρικά
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταεπαναστάτης
πολιτικός
Στρατιωτική σταδιοδρομία
Πόλεμοι/μάχεςΑ΄ Βαλκανικός Πόλεμος και Β΄ Βαλκανικός Πόλεμος
Υπογραφή
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Γκιόρτσε Πέτροφ Νικόλοφ (βουλγαρικά: Гьорче Петров Николов, σλαβομακεδονικά: Ѓорче Петров Николов, όνομα γέννησης: Γκεόργκι Πέτροφ Νικόλοφ, 2 Απριλίου 1865 - 28 Ιουνίου 1921) ήταν Βούλγαρος Μακεδόνας δάσκαλος και επαναστάτης, ένας από τους ηγέτες της Εσωτερικής Μακεδονικής Επαναστατικής Οργάνωσης (ΕΜΕΟ).[1][2] Στα νιάτα του, ο Πέτροφ συμμετείχε στη Βουλγαρική ενοποίηση και τον επακόλουθο Σερβοβουλγαρικό Πόλεμο. Μετά την ίδρυση της ΕΜΕΟ, ήταν εκπρόσωπος της στη Σόφια, την πρωτεύουσα του Πριγκιπάτου της Βουλγαρίας.[3] Ως τέτοιος ήταν επίσης μέλος της Ανωτάτης Μακεδονο-Αδριανουπολικής Επιτροπής (ΑΜΑΕ), συμμετέχοντας στο έργο του διοικητικού οργάνου της.[4][5] Κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων, ο Πέτροφ ήταν εθελοντής του Βουλγαρικού Στρατού, και κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, συμμετείχε στην δραστηριότητα των βουλγαρικών αρχών κατοχής στη Σερβία και την Ελλάδα. Στη συνέχεια, συμμετείχε στην βουλγαρική πολιτική, αλλά τελικά σκοτώθηκε από την αντίπαλη δεξιά φατριά της ΕΜΕΟ.

Ο Πέτροφ γεννήθηκε στο Βαρός (Πρίλεπ) της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (σημερινή Βόρεια Μακεδονία), σπούδασε στο σχολείο της Βουλγαρικής Εξαρχίας στο Πρίλεπ και στο Βουλγαρικό Γυμνάσιο Αρρένων Θεσσαλονίκης. Αργότερα, παρακολουθούσε το Γυμνάσιο στην Πλόβντιφ, πρωτεύουσα της πρόσφατα δημιουργημένης Ανατολικής Ρωμυλίας. Εκεί, εντάχθηκε στη Βουλγαρική Μυστική Κεντρική Επαναστατική Επιτροπή που ιδρύθηκε το 1885. Ο αρχικός σκοπός της επιτροπής ήταν να αποκτήσει αυτονομία για την περιοχή της Μακεδονίας (τότε λεγόμενη Δυτική Ρωμυλία), αλλά έπαιξε σημαντικό ρόλο στην οργάνωση της ενοποίησης της Βουλγαρίας και της Ανατολικής Ρωμυλίας. Το ίδιο έτος, ήταν εθελοντής στο Βουλγαρικό Στρατό κατά τη διάρκεια του Σερβοβουλγαρικού Πολέμου.[6] Στη συνέχεια, ο Πέτροφ εργάστηκε ως δάσκαλος της Βουλγαρικής Εξαρχίας σε διάφορες πόλεις της Μακεδονίας.

Διδάσκαλοι και μαθητές από το βουλγαρικό σχολείο αρρένων στη Μπίτολα. Ο Πέτροφ είναι ο τέταρτος στην πρώτη σειρά από αριστερά προς τα δεξιά.

Ο Πέτροφ εντάχθηκε στο επαναστατικό κίνημα στη Μακεδονία και στο Συνέδριο της Εσωτερικής Μακεδονικής Επαναστατικής Οργάνωσης στη Θεσσαλονίκη το 1896 και ήταν μεταξύ των συγγραφέων του νέου καταστατικού και κανόνων του οργανισμού, το οποίο συνέγραψε με τον Γκότσε Ντέλτσεφ.[7] Ο Πέτροφ δημοσίευσε επίσης μια εθνογραφική μελέτη του πληθυσμού της Μακεδονίας, την οποία περιέγραψε ως αποτελούμενη από Βούλγαρους, Τούρκους, Αλβανούς, Βλάχους (Αρμάνους και Βλαχομογλενίτες), Εβραίους και Ρομά.[8][1] Ο Γκιόρτσε Πέτροφ ήταν εκπρόσωπος της εξωτερικής επιτροπής της ΕΜΕΟ στη Σόφια το 1897-1901. Στο άρθρο «Ο σκοπός της απελευθέρωσης της Μακεδονίας στο Βουλγαρικό έδαφος», που δημοσιεύθηκε το 1902 στη Σόφια, ο Πέτροφ αποκάλυψε τις διαφορές στις επαναστατικές τακτικές της ΕΜΕΟ και της ΑΜΑΕ και τους λόγους για τις κακές σχέσεις τους. Επίκρινε σοβαρά τις προκλητικές δραστηριότητες των ηγετών της ΑΜΑΕ Ιβάν Τσόντσεφ και Στόγιαν Μιχαϊλόφσκι, οι οποίοι ακολούθησαν το καταστροφικό μονοπάτι της έναρξης μιας χωρίς προετοιμασία εξέγερσης στη Μακεδονία. Παρά τις προειδοποιήσεις του Πέτροφ, το φθινόπωρο του 1902, η ΑΜΑΕ οργάνωσε την Εξέγερση της Γκόρνα Τζουμάγια, η οποία ήταν μια πλήρης αποτυχία. Ο Πέτροφ δεν ενέκρινε το πρόωρο ξέσπασμα της Εξέγερσης του Ίλιντεν, στις 2 Αυγούστου 1903.[2] Ωστόσο, συμμετείχε σε αυτή ως ηγέτης μιας ένοπλης ομάδας,[7] στην οποία ήταν μέρος ο Αρμάνος επαναστάτης Γιώργη Μουτσιτάνο.[9] Μετά την αποτυχημένη εξέγερση, ο Πέτροφ συνέχισε τη συμμετοχή του στην ΕΜΕΟ.

Η αποτυχία της εξέγερσης αναζωπύρωσε την αντιπαλότητα μεταξύ των διαφόρων φατριών του μακεδονικού επαναστατικού κινήματος. Η αριστερή φατριά, συμπεριλαμβανομένου του Πέτροφ, αντιτάχθηκε στον βουλγαρικό εθνικισμό, αλλά η δεξιά φατριά της ΕΜΕΟ, έκλεινε όλο και περισσότερο προς αυτόν. Ο Πέτροφ συμπεριλήφθηκε ξανά στην εκπροσώπηση των αποίκων στη Σόφια το 1905-1908. Μετά την Επανάσταση των Νεότουρκων του 1908, ο Πέτροφ, μαζί με τον συγγραφέα Αντόν Στρασιμίροφ και τον Πέρε Τόσεφ, επιμελήθηκαν το περιοδικό Kulturno Edinstvo («Πολιτιστική Ενότητα»), που εκδόθηκε στη Θεσσαλονίκη κατά τη διάρκεια του 1908-1909. Το 1911, σχηματίστηκε μια νέα Κεντρική Επιτροπή της ΕΜΕΟ και η δεξιά φατριά απέκτησε τον πλήρη έλεγχο του οργανισμού.

Κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων, ο Γκιόρτσε Πέτροφ ήταν εθελοντής στον 5η λόχο του Σώματος Μακεδονο-Αδριανουπολιτών Εθελοντών. Ήταν πρόεδρος της τακτικής περιφερειακής επιτροπής στη Μπίτολα για κάποιο χρονικό διάστημα κατά τη διάρκεια της βουλγαρικής κατοχή της νότιας Σερβίας, δηλαδή της Μακεδονίας του Βαρδάρη, αλλά μετά τη βουλγαρική κατοχή της Βόρειας Ελλάδας, έγινε δήμαρχος της Δράμας. Στο τέλος του πολέμου ήταν ένας από τους πρωτοπόρους της δημιουργίας μιας νέας αριστερής οργάνωσης που ονομάστηκε Προσωρινή εκπροσώπηση της πρώην Ενωμένης Εσωτερικής Επαναστατικής Οργάνωσης, και αυτή η κυβέρνηση έθεσε ως στόχο της υπεράσπισης των θέσεων των Βούλγαρων Μακεδόνων, με την εκστρατεία για τη δημιουργία ανεξάρτητης Μακεδονίας στη Σύνοδο Ειρήνης του Παρισιού (1919-1920).

Διατηρούσε στενούς δεσμούς με τη νέα κυβέρνηση της Βουλγαρικής Αγροτικής Εθνικής Ένωσης (ΒΑΕΕ), ειδικά με τον υπουργό Πολέμου Αλεξάντερ Ντιμίτροφ και μερικούς άλλους εξέχοντες αγροτικούς ηγέτες, με τους οποίους ίδρυσε την αριστερή Μακεδονική Ομοσπονδιακή Οργάνωση.[10] Η ΒΑΕΕ απέρριψε την εδαφική επέκταση και είχε ως στόχο τη δημιουργία μιας Βαλκανικής Ομοσπονδίας αγροτικών κρατών, μια πολιτική που ξεκίνησε με την πολιτική ύφεση με τη Γιουγκοσλαβία. Ως αποτέλεσμα, ο Πέτροφ έγινε επικεφαλής του Οργανισμού Βούλγαρων Προσφύγων από το Υπουργείο Εσωτερικών. Στη συνέχεια, ο Πέτροφ έπρεπε να αντιμετωπίσει το πρόβλημα των Βούλγαρων προσφύγων που έπρεπε να εγκαταλείψουν τη Γιουγκοσλαβία και την Ελλάδα, προκαλώντας έτσι το μίσος των ηγετών της δεξιάς φατριάς της ΕΜΕΟ εναντίον του. Ένας από τους λόγους για αυτό ήταν ο ανοιχτός αγώνας της ΕΜΕΟ με την κυβέρνηση της ΒΑΕΕ, και από την άλλη πλευρά, η αλληλεπίδραση μεταξύ των διαφόρων οργανώσεων προσφύγων και η προσπάθεια της ΕΜΕΟ να τους αποκτήσει.

Ως αποτέλεσμα των διαφορών σχετικά με το αν μια πιθανή αυτόνομη Μακεδονία θα έπρεπε να κατευθυνθεί προς τη Μεγάλη Γιουγκοσλαβία μαζί με τη Βουλγαρία,[11] ή όπως επέμειναν οι δεξιοί ηγέτες της ΕΜΕΟ, προς τη Μεγάλη Βουλγαρία,[12][13][14] σκοτώθηκε τελικά από δολοφόνο τηε ΕΜΕΟ τον Ιούνιο του 1921 στη Σόφια, με εντολή του Τόντορ Αλεξάντρωφ.[6][15] Η δολοφονία του Πέτροφ περίπλεξε τις σχέσεις μεταξύ της ΕΜΕΟ και της βουλγαρικής κυβέρνησης και προκάλεσε σημαντικές διαφωνίες στο μακεδονικό κίνημα.

Σήμερα, δρόμοι στη Σόφια και στο Μπλαγκόεβγκραντ της Βουλγαρίας φέρουν το όνομα Πέτροφ. Σύμφωνα με την σλαβομακεδονική ιστοριογραφία, θεωρείται εθνικά Σλαβομακεδόνας.[16] Για να τιμήσει το όνομά του, ένα προάστιο των Σκοπίων ονομάστηκε Γκιόρτσε Πέτροφ, ή συνήθως αναφέρεται σύντομα μόνο ως Γκιόρτσε. Το προάστιο είναι ένα από τους δέκα δήμους των Σκοπίων, πρωτεύουσας της Βόρειας Μακεδονίας.

  1. 1 2 Region, Regional Identity and Regionalism in Southeastern Europe, Klaus Roth, Ulf Brunnbauer, LIT Verlag Münster, 2009, (ISBN 3-8258-1387-8), σελ. 135.
  2. 1 2 Alexis Heraclides (2021). The Macedonian Question and the Macedonians: A History. Routledge. σελίδες 41–43. ISBN 9780429266362.
  3. Angelos Chotzidis, Anna Panagiōtopoulou, Vasilis Gounaris, The events of 1903 in Macedonia as presented in European diplomatic correspondence. Volume 3 of Museum of the Macedonian Struggle, 1993; (ISBN 9608530334), σελ. 60.
  4. From 1899 to 1901, the supreme committee provided subsidies to IMRO's central committee, allowances for Delchev and Petrov in Sofia, and weapons for bands sent to the interior. Delchev and Petrov were elected full members of the supreme committee. For more see: Laura Beth Sherman, Fires on the Mountain: The Macedonian Revolutionary Movement and the Kidnapping of Ellen Stone, East European monographs, 1980, (ISBN 0914710559), σελ. 18.
  5. Duncan M. Perry, The Politics of Terror: The Macedonian Liberation Movements, 1893-1903; Duke University Press, 1988, (ISBN 0822308134), σελ. 82-83.
  6. 1 2 Dimitar Bechev (2009). Historical Dictionary of the Republic of Macedonia. Scarecrow Press. σελ. 173. ISBN 9780810862951.
  7. 1 2 Detrez, Raymond (1997). Historical Dictionary of Bulgaria. Scarecrow Press. σελ. 106. ISBN 0-8108-3177-5.
  8. Gyorche Petrov (1896). Материали по изучванието на Македония (Materials on the study of Macedonia) (στα Βουλγαρικά). Печатница Вълков. σελίδες 724–725; 731.
  9. Minov, Nikola (2018). «"Романските" чети на Македонската револуционерна организација 1906-1908» (στα mk). Istorija / Journal of history 53 (2): 38. https://repository.ukim.mk/bitstream/20.500.12188/6787/1/03%20MINOV.pdf.
  10. Марков, Георги. Покушения, насилие и политика в България 1878 – 1947. София, Военно издателство, 2003. (ISBN 954-509-239-4). с. 158.
  11. Цочо Билярски, БЗНС, Александър Стамболийски и ВМРО. Непознатата война. 2009, Анико, (ISBN 9789548247078), предговор.
  12. Wojciech Roszkowski, Jan Kofman (2016) Biographical Dictionary of Central and Eastern Europe in the Twentieth Century. Taylor & Francis, (ISBN 9781317475941), σελ. 883.
  13. Dmitar Tasić (2020) Paramilitarism in the Balkans Yugoslavia, Bulgaria, and Albania, 1917-1924, OUP Oxford, (ISBN 9780191899218), σελ. 165.
  14. Robert Gerwarth, John Horne, War in Peace. Paramilitary Violence in Europe After the Great War. (2013) OUP Oxford, (ISBN 9780199686056), σελ. 150.
  15. Ivo Banac (1984). The National Question in Yugoslavia: Origins, History, Politics. Cornell University Press. σελ. 324. ISBN 9780801494932.
  16. Ǵurčinov, Milan (1996). Нова македонска книжевност 1945-1980. Студентски збор. σελ. 163.
  17. «Тодор Александров от Ново село, Щип, Вардарска Македония - "Писмо до Владимир Карамфилов от 6 юли 1919 г.", публикувано в "Сè за Македонија: Документи: 1919-1924", Скопје, 2005 година» (PDF). Онлайн Библиотека Струмски. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2022.
  18. «ИСТИНАТА ЗА АВТОНОМИЯТА НА МАКЕДОНИЯ ВЪВ ВИЖДАНИЯТА НА ВМОРО И НА ТОДОР АЛЕКСАНДРОВ». www.sitebulgarizaedno.com. Ανακτήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2022.