Γκιουμρί

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Γκιουμρί
Gyumri new mix 2014.jpg
Gyumri flag.svg
Σημαία
Coat of Arms of Gyumri.gif
Έμβλημα
Τοποθεσία στο χάρτη
Τοποθεσία στο χάρτη
Γκιουμρί
Χώρα Αρμενία
Διοικητική υπαγωγή Σιράκ, Aleksandropol County, Αρμενία και Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Αρμενίας
Ίδρυση 1837
Διοίκηση
 • Δήμαρχος Samvel Balasanyan
Έκταση 46,2 km²
Υψόμετρο 1 509 μ.
Ταχ. κωδ. 3101–3126
Ζώνη ώρας UTC+04:00
Ιστότοπος Επίσημος ιστότοπος
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Συντεταγμένες: 40°47′22″N 43°50′51″E / 40.78944°N 43.84750°E / 40.78944; 43.84750

Το Γκιουμρί (αρμενικά: Գյումրի) είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Αρμενίας, αποτελώντας παράλληλα δήμο και διοικητικό κέντρο της επαρχίας Σιράκ στο βορειοδυτικό τμήμα της χώρας. Μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα ήταν γνωστή ως Αλεξανδρούπολη (ρωσικά: Александрополь‎· αρμενικά: Ալեքսանդրապոլ‎) και ήταν μια από τις μεγαλύτερες πόλεις της ρωσικής Αρμενίας με πληθυσμό ανάλογο με εκείνον του Γερεβάν.

Κατά τη σοβιετική περίοδο μετονομάστηκε σε Λενινακάν (αρμενικά: Լենինական‎· ρωσικά: Ленинакан‎) προς τιμήν του Β. Ι. Λένιν. Ο πληθυσμός της πόλης αυξήθηκε πάνω από 200.000 κατοίκους πριν από τον σεισμό στο Σπιτάκ του 1988, όταν καταστράφηκε. Κατά την απογραφή του 2011, ο πληθυσμός του Γκιουμρί ανερχόταν στους 121.976 κατοίκους. Παράλληλα, η πόλη είναι η έδρα της Επισκοπής του Σιράκ της Αρμενικής Αποστολικής Εκκλησίας.

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις αρχές του 19ου αιώνα επρόκειτο για μικρό χωριό που ήταν γνωστό ως Κουμαϊρί. Το 1813 προσαρτήθηκε στη Ρωσική Αυτοκρατορία βάσει της συνθήκης του Γκουλιστάν[1], ενώ το 1837 μετονομάστηκε από τον τσάρο Νικόλαο σε Αλεξαντροπόλ προς τιμήν της συζύγου του, Αλεξάνδρας[2]. To 1905, στα πλαίσια της Ρωσικής επανάστασης του ιδίου έτους, στην πόλη πραγματοποιήθηκαν συγκρούσεις ανάμεσα στα τσαρικά στρατεύματα και τους ντόπιους επαναστάτες[3]. Λίγα χρόνια αργότερα, στις αρχές του 1916 κατέφυγαν στο Αλεξαντροπόλ περίπου 30.000 Αρμένιοι πρόσφυγες από τα εδάφη Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ως συνέπεια της εφαρμοζόμενης γενοκτονίας από πλευράς των Νεότουρκων[4].

Το 1924 μετονομάστηκε από Αλεξαντροπόλ σε Λενινακάν προς τιμήν του Σοβιετικού ηγέτη Λένιν, που απεβίωσε νωρίτερα το ίδιο έτος. Τον Οκτώβριο του 1926 η πόλη υπέστη μεγάλες καταστροφές εξαιτίας ισχυρού σεισμού[5], ενώ τις επόμενες δεκαετίες αναδείχτηκε στη δεύτερη μεγαλύτερη βιομηχανική περιοχή της Αρμενίας μετά το Γερεβάν, με ιδιαίτερα ανεπτυγμένους τους τομείς της υφαντουργίας και της βιομηχανίας τροφίμων[6].

Στις 7 Δεκεμβρίου του 1988 η πόλη χτυπήθηκε από νέο καταστροφικό σεισμό που οδήγησε στην ισοπέδωσή της και τον θάνατο χιλιάδων κατοίκων. Το 1990 ανέκτησε την αρχική του ονομασία (Κουμαϊρί) και από το 1992 είναι γνωστό ως Γκιουμρί.

Γεωγραφία και κλίμα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το Γκιουμρί, με το Όρος Αραγκάτς στο υπόβαθρο

Το Γκιουμρί βρίσκεται 126 χιλιόμετρα βόρεια της πρωτεύουσας Γερεβάν στο κεντρικό τμήμα του οροπεδίου Σιράκ. Έχει κατά προσέγγιση ύψος 1.550 μέτρων πάνω από τη στάθμη της θάλασσας, ενώ η γραμμή υψηλού υψομέτρου είναι 1.500 μέτρα. Ο ποταμός Αχουριάν περνάει από τα δυτικά προάστια. Το οροπέδιο Σιράκ περιβάλλεται από τα όρη Παμπάκ από τα ανατολικά και την ηφαιστειακή οροσειρά Αραγκάτς από το νότο. Η πόλη Γκιουμρί απέχει 196 χιλιόμετρα από τη Μαύρη Θάλασσα. Οι γύρω περιοχές κοντά στην πόλη είναι πλούσιες σε πωρόλιθο, βασάλτη και άργιλο.

Το Γκιουμρί έχει υγρό ηπειρωτικό κλίμα (Κέππεν Dfb), το οποίο χαρακτηρίζεται από κρύους χειμώνες με χιονοπτώσεις όπου η ελάχιστη θερμοκρασία σε ακραίες περιόδους μπορεί να πέσει στους -41 °C. Από την άλλη πλευρά, το καλοκαίρι στο Γκιουμρί είναι σχετικά ζεστό, με θερμοκρασίες μέχρι 36 °C. Η ετήσια βροχόπτωση είναι κατά μέσο όρο 486 χιλιοστά.

Κλιματικά δεδομένα Gyumri
Μήνας Ιαν Φεβ Μαρ Απρ Μαι Ιουν Ιουλ Αυγ Σεπ Οκτ Νοε Δεκ Έτος
Μέγιστη Υψηλότερη °C (°F) 9.2 13.9 20.6 26.2 29.1 33.1 38.0 36.2 34.0 27.9 20.6 14.0 38
Μέση Υψηλότερη° C (°F) −3.7 −1.7 4.1 13.1 18.3 22.4 26.3 26.8 23.1 16.1 8.0 0.0 12,8
Μέση Ημερήσια °C (°F) −9.5 −7.5 −1.5 6.5 11.7 15.6 19.5 19.5 15.0 8.5 1.8 −5.3 6,2
Μέση Χαμηλότερη °C (°F) −14.8 −12.9 −6.8 0.4 5.3 8.6 12.7 12.6 7.6 1.5 −3.5 −9.9 0,0
Ελάχιστη Χαμηλότερη °C (°F) −41 −35 −30.1 −16 −7.6 −3.6 1.4 −1.1 −4.1 −14.6 −23.8 −31.2 −41
Κατακρημνίσεις mm (ίντσες) 23,7 26,7 28,2 54,5 84,6 73,9 43,2 35,7 26 38,5 28,2 22,8 486
Πηγή: Climatebase.ru[7]

Επιφανείς κάτοικοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Payaslian, Simon (2011). The Political Economy of Human Rights in Armenia. Authoritarianism and Democracy in a Former Soviet Republic. London/New York: I.B. Tauris, σελ. 69. https://books.google.gr/books?id=r9Slkgk8GosC&pg=PA75&dq=Armenia+and+Imperial+Decline&hl=el&sa=X&ved=0ahUKEwjYu87NisPeAhXoxoUKHSJoA2gQ6AEINzAC#v=onepage&q=Gyumri&f=false. 
  2. Αποστολίδης, Αρά. «Αύρα του 19ου αιώνα στο Γκιουμρί». armenika.gr. Αρμενικά. Ανακτήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2018. 
  3. Payaslian, Simon (2007). The History of Armenia. From the Origins to the Present. New York: Palgrave McMillan, σελ. 122. 
  4. Payaslian (2007). σελ. 145.
  5. Σύγχρονος Εγκυκλοπαιδεία Ελευθερουδάκη. 2ος (πέμπτη έκδοση). Αθήναι: Εγκυκλοπαιδικαί Εκδόσεις Ν. Νίκας και ΣΙΑ Ε.Ε. 1964, σελ. 763. 
  6. Σύγχρονος Εγκυκλοπαιδεία Ελευθερουδάκη. 14ος (πέμπτη έκδοση). 1964, σελ. 918.
  7. «Climatebase: Gyumri, Armenia». Climatebase. 2014. Ανακτήθηκε στις Δεκέμβριος 2014.  Ελέγξτε τις τιμές ημερομηνίας στο: |accessdate= (βοήθεια)