Γιούζεφ Ολέκσι
Ο Γιούζεφ Ολέκσι (πολωνικά: Józef Oleksy, 22 Ιουνίου 1946 - 9 Ιανουαρίου 2015) ήταν Πολωνός αριστερός πολιτικός και οικονομολόγος, ο οποίος υπηρέτησε ως Πρωθυπουργός της Πολωνίας από τις 7 Μαρτίου 1995 έως τις 7 Φεβρουαρίου 1996, όταν παραιτήθηκε λόγω κατηγοριών κατασκοπείας. Ήταν πρόεδρος της Δημοκρατικής Αριστερής Συμμαχίας (Sojusz Lewicy Demokratycznej, SLD).
Πρώτα χρόνια και εκπαίδευση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στα νιάτα του έζησε στο Νόβι Σοντς, όπου ήταν παπαδοπαίδι στην εκκλησία της Αγίας Μαργαρίτας.[10] Αποφοίτησε από το Λύκειο Καζίμιες Μπροντζίνσκι στο Τάρνουφ. Αργότερα, αποφοίτησε από την Σχολή Εξωτερικού Εμπορίου της Σχολής Σχεδιασμού και Στατιστικής της Βαρσοβίας (τώρα Σχολή Οικονομικών Επιστημών της Βαρσοβίας). Πήρε διδακτορικό πτυχίο στα οικονομικά. Ήταν κοσμήτορας και καθηγητής στην Σχολή Διεθνών Σχέσεων της Σχολής Οικονομικών της Βαρσοβίας και της Ακαδημίας Διοίκησης Επιχειρήσεων και Οικονομικών του Βιστούλα στη Βαρσοβία.[11]
Καριέρα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Από το 1968 έως το 1990 ήταν μέλος του κομμουνιστικού Ενιαίου Εργατικού Κόμματος Πολωνίας (ΕΕΚΠ).[12] Ήταν μέλος του διοικητικού συμβουλίου της κύριας Σοσιαλιστικής Ένωσης Πολωνών Φοιτητών. Προήδρευσε στο Εθνικό Συμβούλιο Νέων Επιστημόνων. Ήταν γραμματέας της Πανεπιστημιακής Επιτροπής του ΕΕΚΠ στην Σχολή Σχεδιασμού και Στατιστικής της Βαρσοβίας. Το 1977, εργάστηκε για το κόμμα στο Τμήμα Ιδεολογικής και Εκπαιδευτικής Δράσης της Κεντρικής Επιτροπής του Ενιαίου Εργατικού Κόμματος Πολωνία. Από το 1981 έως το 10ο Συνέδριο του Κόμματος, ηγήθηκε του γραφείου της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος. Το 1987-1989 ήταν ο πρώτος γραμματέας της επαρχιακής επιτροπής του κόμματος στη Μπιάουα Ποντλάσκα. Το 1989 υπηρέτησε ως μέλος του Υπουργικού Συμβουλίου για τη συνεργασία με τα συνδικάτα. Το ίδιο έτος συμμετείχε στις συνομιλίες του κυβερνητικού τομέα. Ο Ολέκσι εκπροσωπούσε την κομμουνιστική ηγεσία σε συνομιλίες στρογγυλής τραπέζης με το κίνημα της αντιπολίτευσης Αλληλεγγύη στις αρχές του 1989.[13]
Το 1990, ήταν ένας από τους ιδρυτές του κόμματος Σοσιαλδημοκρατία της Δημοκρατίας της Πολωνίας, ήταν πρόεδρος του κόμματος αυτού από τις 28 Ιανουαρίου 1996 έως τις 6 Δεκεμβρίου 1997 και συνίδρυσε το 1999 την Δημοκρατική Αριστερή Συμμαχία. Τα έτη 1989-2005, ήταν μέλος του Σέιμ.[14]
Κατά τα έτη 1993-1995, ήταν ο Διευθύνων του Σέιμ. Από τις 7 Μαρτίου 1995 έως τις 7 Φεβρουαρίου 1996, υπηρέτησε ως Πρωθυπουργός της Πολωνίας. Αποχώρησε μετά την κατηγορία του υπουργού Εσωτερικών Άντζεϊ Μιλτσανόφσκι για κατασκοπεία για τη Ρωσία με το ψευδώνυμο «Όλιν»".[15] Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν επιβεβαιώθηκαν ποτέ.[16]
Τα έτη 2001-2005, ήταν πρόεδρος της Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Σέιμ, η οποία ήταν υπεύθυνη για την ευθυγράμμιση όλων των πολωνικών νομοθεσιών και κανονισμών πριν από την προσχώρηση της Πολωνίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004. Το 2004, ήταν μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Συνέλευσης για το Μέλλον της Ευρώπης, η οποία ήταν υπεύθυνη για την κατάρτιση ενός σχεδίου συντάγματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την οριστικοποίηση και την έγκριση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Στις αρχές του 2004, ανέλαβε το αξίωμα του Υπουργού Εσωτερικών. Μεταξύ 21 Απριλίου 2004 και 5 Ιανουαρίου 2005 ήταν ο Διευθύνων του Σέιμ.[17]
Ένα αρχείο μιας ιδιωτικής συζήτησης που είχε ο Γιούζεφ Ολέκσι με έναν από τους πλουσιότερους επιχειρηματίες της Πολωνίας, τον Αλεξάντερ Γκουντζοβάτι, «διέρρευσε» στα μέσα ενημέρωσης στις 22 Μαρτίου 2007. Οι κασέτες υποδεικνύουν διαφθορά στο κόμμα της ΔΑΣ. Ο Ολέκσι κατηγορούσε τον πρώην πρόεδρο Αλεξάντερ Κφασνιέφσκι για παράνομες χρηματοοικονομικές διαδικασίες και μίλησε πολύ σκληρά για τον τότε ηγέτη της ΔΑΣ, Βόιτσεχ Ολεϊνίτσακ και πολλά άλλα μέλη του κόμματος.[18] Σύντομα εγκατέλειψε τη ΔΑΣ.[19] Επανεντάχθηκε στη ΔΑΣ την 1 Φεβρουαρίου 2010 και στις 12 Μαΐου 2012 έγινε αντιπρόεδρος του κόμματος.
Προσωπική ζωή
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Γιούζεφ Ολέκσι ήταν παντρεμένος με τη Μάρια Ολέκσι. Είχαν δύο παιδιά.[20]
Από το 2005 αγωνιζόταν με τον καρκίνο. Πέθανε στις 9 Ιανουαρίου 2015. Οι κηδεία με εκπροσώπους των κρατικών αρχών, μεταξύ των οποίων ο Πρόεδρος Μπρονίσουαφ Κομορόφσκι, η Πρωθυπουργός Εύα Κόπατς και ο Διευθύνων του Σέιμ, Ραντόσουαφ Σικόρσκι, πραγματοποιήθηκε στις 16 Ιανουαρίου 2015 στον Καθεδρικό Ναό του Πολωνικού Στρατού στη Βαρσοβία. Ενταφιάστηκε στο Στρατιωτικό Κοιμητήριο Ποβόνσκι.[21]
Τιμές και βραβεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Πολωνία:
- Μεγαλόσταυρος του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας (2015, μετά θάνατον)
- Σταυρός του Αξιωματικού του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
- Σταυρός του Ιππότη του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας (1984)
- Αργυρός Σταυρός της Αξίας (1972)
- Μετάλλιο της Αξίας για την Εθνική Άμυνα
Γερμανία: Μεγαλόσταυρος 1ης Τάξης του Τάγματος της Αξίας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας
Λιθουανία: Μεγαλόσταυρος του Διοικητή του Τάγματος των Αξιών της Λιθουανίας (2004)
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 orka
.sejm ..gov .pl /ArchAll2 .nsf /4RP /276 - 1 2 Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) 11955013X. Ανακτήθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2015.
- 1 2 3 bs
.sejm ..gov .pl /F?func=find-acc&acc _sequence=000055041&find _code=SYS&local _base=ARS10 - 1 2 3 4 5 6 7 8 Ανακτήθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου 2020.
- 1 2 3 Ανακτήθηκε στις 24 Μαρτίου 2024.
- ↑ (Αγγλικά) pace.coe.int. 3878. Ανακτήθηκε στις 20 Απριλίου 2022.
- ↑ www
.assembly ..coe .int /nw /xml /AssemblyList /MP-Details-EN .asp?MemberID=3878 - ↑ orka
.sejm . Ανακτήθηκε στις 24 Αυγούστου 2024..gov .pl /ArchAll2 .nsf /Glowny?OpenFrameset&kad=1 - ↑ Ανακτήθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2022.
- ↑ «Józef Oleksy». tarnow.gosc.pl (στα Πολωνικά). Ανακτήθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2023.
- ↑ «dr Józef Oleksy». nauka-polska.pl. Ανακτήθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2023.
- ↑ «Byłem zwykłym chłopakiem». magiel.waw.pl (στα Πολωνικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 6 Νοεμβρίου 2013. Ανακτήθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2023.
- ↑ «Polish post-Communist premier Oleksy dies aged 68». Reuters. 9 January 2015. https://www.reuters.com/article/us-poland-oleksy/polish-post-communist-premier-oleksy-dies-aged-68-idUSKBN0KI0MB20150109.
- ↑ «Józef Oleksy - polityk wielowymiarowy». dzieje.pl (στα Πολωνικά). 9 Ιανουαρίου 2015. Ανακτήθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2023.
- ↑ Perlez, Jane (25 January 1996). «Polish Premier, Ex-Communist Accused of Spying, Resigns». The New York Times. https://www.nytimes.com/1996/01/25/world/polish-premier-ex-communist-accused-of-spying-resigns.html.
- ↑ «Archives». Los Angeles Times. 23 Απριλίου 1996.
- ↑ Jeanette Minns (15 Ιανουαρίου 2015). «Jósef Oleksy 1946-2015». politico.eu. Ανακτήθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2023.
- ↑ «Zapis rozmowy Oleksego z Gudzowatym». 12 Οκτωβρίου 2007.
- ↑ «Wiadomości z kraju i ze świata – wszystko co ważne – WP».
- ↑ «Józef Oleksy». onet.pl (στα Πολωνικά). 12 Νοεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2023.
- ↑ «Funeral held for former PM Józef Oleksy».
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Józef Oleksy στο Wikimedia Commons- Επίσημος ιστότοπος
- Πρωθυπουργοί της Πολωνίας
- Αναπληρωτές πρωθυπουργοί της Πολωνίας
- Πολωνοί οικονομολόγοι
- Πολωνοί πολιτικοί
- Απόφοιτοι της Σχολής Οικονομικών Επιστημών της Βαρσοβίας
- Μέλη του Ενιαίου Εργατικού Κόμματος Πολωνίας
- Πολιτικοί της Δημοκρατικής Αριστερής Συμμαχίας (Πολωνία)
- Μέλη του Σέιμ της Πολωνίας (1991-1993)
- Μέλη του Σέιμ της Πολωνίας (1993-1997)
- Μέλη του Σέιμ της Πολωνίας (1997-2001)
- Μέλη του Σέιμ της Πολωνίας (2001-2005)
- Αποδέκτες του Αργυρού Σταυρού της Αξίας (Πολωνία)
- Ιππότες του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
- Αξιωματικοί του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
- Μεγαλόσταυροι του Τάγματος της Αναγέννησης της Πολωνίας
- Αποδέκτες του Τάγματος της Αξίας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας
- Ενταφιασμοί στο Στρατιωτικό Κοιμητήριο Ποβόνσκι