Γιοβάν Όλιβερ Γκρτσκιτς

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Ο Γιοβάν Όλιβερ σε τοιχογραφία της μονής Λέσνοβο

Ο Γιοβάν Όλιβερ ο Έλληνας (σερβικά : Јован Оливер Грчинић) (περ. 1310-1356) ήταν άρχοντας του Μεσαιωνικού Βασιλείου της Σερβίας και του βασιλιά Ντούσαν, κατείχε τους τίτλους του «σεβαστοκράτορα», του «δεσπότη», και του «μεγάλου βοεβόδα», κατείχε εξέχουσα θέση στο βασίλειο και ήταν ένας από τους σημαντικότερους άρχοντες του Δουσάν. Ο Όλιβερ υποστήριξε τον Δουσάν στον πόλεμο διαδοχής εναντίον του πατέρα του, και ήταν ένας από τους στρατηγούς που πήραν μέρος στις μάχες. Τα φέουδα του Όλιβερ περιλαμβάνουν το σημερινό Όβτσε πόλο και την αριστερή όχθη του Βαρδάρη. Μετά το θάνατο του αυτοκράτορα Ντούσαν, δεν υπάρχουν πλέον αναφορές για τον Όλιβερ.

Ήταν ο γιος ενός έλληνα εμπόρου, του Αστερίων, που είχε εγκατασταθεί σε κάποιο μέρος του σερβικού βασιλείου. Αναφέρεται σε μεσαιωνική πηγή σαν «Oliver Grčinić», από τις γνώσεις του της ελληνικής γλώσσας που μιλούσε κι επιβεβαιώνει την ιδέα της ελληνικής καταγωγής[1]. Απέκτησε πολλά εδάφη και ήταν ως ένας ημι-ανεξάρτητος πρίγκιπας, αναγνωρίζοντας την επικυριαρχία του Δουσάν αλλά όχι την υπαγωγή σ ε αυτόν[1]. Είχε υποστηρίξει την ανατροπή του πατέρα του, βασιλιά Ούρος Γ΄, το 1331, και μετά το θάνατο της πρώτης του συζύγου, λεγόταν «Καραβίδα» πιθανός επώνυμο, το 1336 παντρεύτηκε την Μαρία Παλαιολογίνα μητριά του Δουσάν. Υπάρχει μία σημαντική επιστημονική συζήτηση ως προς το πότε ο Όλιβερ απέκτησε τα εδάφη του, δηλαδή αν αυτό πραγματοποιήθηκε πριν από την προσχώρηση στο στρατόπεδο του Δουσάν ή τα είχε αποκτήσει από τον Δουσάν ως ανταμοιβή για την υποστήριξή του, ή είχαν αποκτηθεί ως αποτέλεσμα του γάμου του με Μαρία[2].

Γεγονός είναι ότι απέκτησε μεγάλη δύναμη και ήταν ένας από τους πιο ισχυρούς ευγενείς υπό Δουσάν, άσκησε σημαντική επιρροή πάνω του, όπως αποδεικνύεται στις διαπραγματεύσεις Ιούλιο του 1342 η οποία οδήγησε στην απόφαση να στηρίξει τον Ιωάννη Καντακουζηνό στον Βυζαντινό εμφύλιο πόλεμο του 1341-1347, σε αντάλλαγμα ήλπιζε να παντρευτεί την κόρη του Μανουήλ[3]. Πήρε μέρος και στον πόλεμο του 1334 με την Βυζαντινή Αυτοκρατορία, και ήταν παρών κατά τη διάρκεια των επόμενων ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων μαζί με τον Βράτκο Νεμάνια μάλλον όταν ονομάστηκε δεσπότης από τον Ανδρόνικο Παλαιολόγο.

Το 1341 μιμούμενος τις σέρβους βασιλείς έκτισε την ανατολική ορθόδοξη μονή της Λέσνοβο ως εκπλήρωση ενός τάματος[4]. Μετά τον θάνατο του Δουσάν οι γιοι του δεν ήταν σε θέση να επιβληθούν και τα περισσότερα από τα εδάφη του πατέρα τους ανακαταλήφθηκαν από τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία[5]. Αναφέρεται ότι είχε επτά παιδιά.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα
  1. 1,0 1,1 Fine 1994, p. 298
  2. Fine 1994, p. 299
  3. Fine 1994, pp. 297–298
  4. Fine 1994, p. 300
  5. Fine 1994, p. 358

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Jovan Oliver της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).