Γιαντβίγκα της Πολωνίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Εδβίγη της Πολωνίας
Jadwiga by Bacciarelli.jpg
Η Γιαντβίγκα από τον Μαρτσέλο Μπατσιαρέλι (1768-1771)
Βασίλισσα της Πολωνίας
Περίοδος 16 Οκτωβρίου 1384 - 17 Ιουλίου 1399
Στέψη 16 Οκτωβρίου 1384
Καθεδρικός Βάβελ, Κρακοβία
Προκάτοχος Λουδοβίκου Α΄
Διάδοχος Λαδίσλαος Β΄
Σύζυγος Λαδίσλαος Β΄ Γιαγκελόν
Επίγονοι Ελισάβετ Μπονιφάτσια
Οίκος Οίκος των Καπέτων-Ανζού
Πατέρας Λουδοβίκος Α΄ της Ουγγαρίας
Μητέρα Ελισάβετ της Βοσνίας
Γέννηση Ανάμεσα στις 3 Οκτωβρίου 1373 και 18 Φεβρουαρίου 1374[1]
Βούδα, Βασίλειο της Ουγγαρίας
Θάνατος 17 Ιουλίου 1399 (25 ετών)
Κρακοβία, Βασίλειο της Πολωνίας
Τόπος ταφής Καθεδρικός Βάβελ, Κρακοβία
Θρησκεία Ρωμαιοκαθολική
Commons page Πολυμέσα σχετικά με το θέμα
δεδομέναπ  σ  ε )

Η Γιαντβίγκα (Hedvig lengyel királynő, Βούδα, 18 Φεβρουαρίου 1374Κρακοβία, 17 Ιουλίου 1399), γνωστή και ως Χέντβιχ΄, ήταν η πρώτη γυναίκα μονάρχης του βασιλείου της Πολωνίας, από το 1384 έως το θάνατό της. Ήταν η νεότερη κόρη του Λουδοβίκου Α΄, βασιλιά της Ουγγαρίας και της Πολωνίας, και της Ελισάβετ της Βοσνίας. Ήταν μέλος του οίκου των Καπέτων-Ανζού, αλλά είχε στενότερη συγγένεια με την δυναστεία των Πιαστ της Πολωνίας μέσω των προγόνων της. Αγιοποιήθηκε το 1997, από τον πάπα Ιωάννη Παύλο Β΄, και εορτάζει στις 28 Φεβρουαρίου.[2]

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ακριβής ημερομηνία γέννησης της Γιαντβίγκα δεν είναι γνωστή.[3] Το 1375 κανονίστηκε ο γάμος με τον Γουιλιέλμο των Αψβούργων[4] και έζησε στην Αυστρία από το 1378 μέχρι το 1380.[5] Μετά το θάνατο της γηραιότερης αδελφής της, το 1379, η Εδβίγη και ο Γουλιέλμος θεωρήθηκαν οι διάδοχοι του θρόνου της Ουγγαρίας, ενώ η Μαρία και ο αρραβωνιαστικός της, Σιγισμούνδος του Λουξεμβούργου,[6] του θρόνου της Πολωνίας.[7] Όμως, ο βασιλιάς Λουδοβίκος πέθανε το 1382 και έτσι η Μαρία στέφθηκε μετά από αίτημα της μητέρας της, βασίλισσα της Ουγγαρίας.[8][9] Ο Σιγισμούνδος προσπάθησε να προσαρτήσει την Πολωνία, αλλά οι Πολωνοί ευγενείς ανακοίνωσαν ότι θα υπάκουαν την κόρη του Λουδοβίκου που θα έμενε στην Πολωνία.[10] Η βασίλισσα Ελισάβετ πρότεινε η Εδβίγη να γίνει βασίλισσα της Πολωνίας,[11] αλλά δεν την έστειλε να στεφθεί στην Κρακοβία, μέχρι που την έπεισαν οι ευγενείς της Ελάσσονας Πολωνίας.

Η Εδβίγη στέφθηκε βασιλιάς[12] στην Κρακοβία τις 16 Οκτωβρίου 1384.[13][14] Ο τίτλος της είτε ήταν αποτέλεσμα να εμποδίσει τον μελλοντικό της σύζυγο να λάβει τον ίδιο τίτλο,[15] ή απλά για να δείξει ότι ήταν η βασίλισσα.[12] Οι σύμβουλοί της, μετά από τη συναίνεση της μητέρας της, άρχισαν τις διαπραγματεύσεις με τον Γιογκάιλα, Μέγα Δούκα της Λιθουανίας, ο οποίος ήταν πάνω από 30 χρόνια γηραιότερος και παγανιστής, σχετικά με τον γάμο του με τη Γιαντβίγκα. Ο Γιογκάιλα υπέγραψε την Ένωση του Κρέβο, υποσχόμενος να προσχωρήσει τον Ρωμαιοκαθολικισμό, και να προωθήσει τον εκχριστιανισμό των υποτελών του.[16][17] Ο Γουλιέλμος έσπευσε στη Κρακοβία ώστε να ολοκληρώσει τον προκαθορισμένο γάμο του με την Γιαντβίγκα, αλλά οι Πολωνοί ευγενείς τον έδιωξαν στα τέλη του Αυγούστου του 1385.[18] Ο Γιογκάιλα, ο οποίος βαπτίστηκε Λαδίσλαος,[19][20] νυμφεύθηκε την τότε δωδεκάχρονη Γιαντβίγκα τις 15 Φεβρουαρίου 1386.[3][20] Ο Λαδίσλαος-Γιογκάιλα, στέφθηκε βασιλιάς στις 4 Μαρτίου.[21]

Ως συγκυβερνήτης, η Γιαντβίγκα συνεργαζόταν στενά με το σύζυγό τής. Αφότου επαναστατημένοι άρχοντες φυλάκισαν τη μητέρα και την αδελφή της,[22] επιτέθηκε στη Ρουθηνία, η οποία ήταν υπό ουγγρική εξουσία, και έπεισε τους περισσότερους κατοίκους να γίνουν υποτελείς της Πολωνίας χωρίς αντίσταση.[23][24] Έδρα ως διαπραγματεύτρια ανάμεσα στους συγγενείς του συζύγου της ή ανάμεσα στην Πολωνία και τους Τεύτονες Ιππότες.[25] Μετά το θάνατο της αδελφής της, Μαρίας, το 1395, η Εδβίγη και ο Λαδίσλαος διεκδίκησαν την Ουγγαρία από τον χήρο Σιγισμούνδο, αλλά οι Ούγγροι ευγενείς δεν τους υποστήριξαν.[26][27]

Η Γιατβίγκα πέθανε στις 17 Ιουλίου 1399, ένα περίπου μήνα μετά τη γέννηση της κόρης της Ελισάβετ (η οποία απεβίωσε στις 13 Ιουλίου 1399). Τάφηκε στον καθεδρικό ναό της Κρακοβίας.[28][29]

Η Εδβίγη συμμετείχε σε πολιτιστικές δραστηριότητες και εράνους και ίδρυσε νέα νοσοκομεία, σχολεία και εκκλησίες, ενώ επιδιόρθωσε τα παλιά.[30] Επίσης, επανασύστασε το Πανεπιστήμιο της Κρακοβίας, το οποίο είχε ιδρυθεί το 1364,[31] ζητώντας από τον Πάπα να ιδρυθεί θεολογική σχολή στην Κρακοβία. Το αίτημά τους εγκρίθηκε τις 11 Ιανουαρίου 1397,[32][33] αλλά το τμήμα ολοκληρώθηκε ένα χρόνο μετά το θάνατο της Εδβίγης, τις 26 Ιουλίου 1400.[31][32][33]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Sroka, S. A. Genealogia Andegawenów, Kraków
  2. «Jadwiga». Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/biography/Jadwiga. Ανακτήθηκε στις 21 Μαΐου 2016. 
  3. 3,0 3,1 Jackson 1999, σελ. 190.
  4. Halecki 1991, σελ. 58.
  5. Halecki 1991, σελ. 93.
  6. Engel 2001, σελ. 170.
  7. Halecki 1991, σελ. 73.
  8. Halecki 1991, σελ. 75.
  9. Engel 2001, σελ. 195.
  10. Halecki 1991, σελ. 99.
  11. Halecki 1991, σελ. 101.
  12. 12,0 12,1 Frost 2015, σελ. 17 (note 38).
  13. Halecki 1991, σελ. 109.
  14. Davies 2005, σελ. 91.
  15. Knoll 2011, σελ. 37.
  16. Frost 2015, σελίδες 47, 50.
  17. Gromada 1999, σελίδες 434-435.
  18. Halecki 1991, σελ. 135.
  19. Davies 2005, σελ. 95.
  20. 20,0 20,1 Halecki 1991, σελ. 152.
  21. Frost 2015, σελ. 4.
  22. Engel 2001, σελ. 198.
  23. Halecki 1991, σελίδες 165-166.
  24. Gromada 1999, σελ. 435.
  25. Halecki 1991, σελ. 233.
  26. Engel 2001, σελ. 201.
  27. Halecki 1991, σελ. 222.
  28. Frost 2015, σελ. 91.
  29. Halecki 1991, σελ. 257.
  30. Gromada 1999, σελ. 436.
  31. 31,0 31,1 Davies 2005, σελ. 80.
  32. 32,0 32,1 Halecki 1991, σελίδες 261-262.
  33. 33,0 33,1 Gromada 1999, σελ. 437.

Βιβλιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Davies, Norman (2005). God's Playground: A History of Poland, Volume I: The Origins to 1795 (Revised Edition). Columbia University Press. ISBN 978-0-231-12817-9. 
  • Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3. 
  • Frost, Robert I. (2015). The Oxford History of Poland-Lithuania, Volume I: The Making of the Polish-Lithuanian Union, 1385-1567. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-820869-3. 
  • Gromada, Thaddeus V. (1999). «Oscar Halecki's Vision of Saint Jadwiga of Anjou». The Polish Review (The Polish Institute of Arts and Sciences of America) XLIV (4): 433–437. 
  • Halecki, Oscar (1991). Jadwiga of Anjou and the Rise of East Central Europe. Polish Institute of Arts and Sciences of America. ISBN 0-88033-206-9. 
  • Jackson, Guida M. (1999). Women Rulers Throughout the Ages: An Illustrated Guide. ABC-CLIO. ISBN 1-57607-091-3. 
  • Knoll, Paul W. (2011). «Religious Toleration in Sixteenth-Century Poland: Political Realities and Social Constraints». Στο: Louthan, Howard. Cohen, Gary B.. Szabo, Franz A. J., επιμ. Diversity and Dissent: Negotiating Religious Difference in Central Europe, 1500-1800. Berghahn Books, σελ. 30–52. ISBN 978-0-85745-108-8.