Γιαντβίγκα Γιάνους
| Γιαντβίγκα Γιάνους | |
|---|---|
| Γενικές πληροφορίες | |
| Όνομα στη μητρική γλώσσα | Jadwiga Janus (Πολωνικά) |
| Γέννηση | 21 Οκτωβρίου 1931 Stadnicka Wola |
| Θάνατος | 9 Μαρτίου 2019 |
| Τόπος ταφής | Παλαιό Κοιμητήριο του Λοτζ |
| Χώρα πολιτογράφησης | Πολωνία |
| Εκπαίδευση και γλώσσες | |
| Ομιλούμενες γλώσσες | Πολωνικά |
| Σπουδές | Ακαδημία Καλών Τεχνών «Γιαν Ματέικο» |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | γλύπτρια |
| Οικογένεια | |
| Σύζυγος | Άλμπιν Γουμπνιέβιτς |
| Αξιώματα και βραβεύσεις | |
| Βραβεύσεις | Αργυρό Μετάλλιο για Αξία στον Πολιτισμό - Gloria Artis |



Η Γιαντβίγκα Γιάνους Γουμπνιέβιτς (πολωνικά: Jadwiga Janus Łubniewicz, 21 Οκτωβρίου 1931 - 8 Μαρτίου 2019[1][2]) ήταν Πολωνή γλύπτρια και δημιουργός καλλιτεχνικών εγκαταστάσεων.
Ήταν σύζυγος του αείμνηστου ζωγράφου, Άλμπιν Γουμπνιέβιτς.
Βιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 1957, απέκτησε τον τίτλο του μάστερ Καλών Τεχνών στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Κρακοβίας, στο Τμήμα Γλυπτικής, στην εργαστηριακή τάξη του Ξαβέρι Ντουνικόφσκι. .
Για περισσότερα από μισό αιώνα, η καλλιτέχνης έζησε και δημιούργησε στο Λοτζ. Δημιούργησε γλυπτά από μπρούντζο, αλουμίνιο, ξύλο, πέτρα, κεραμικά και άλλα υλικά. Είναι η δημιουργός Μνημείου του Μαρτυρίου των Παιδιών (γνωστού και ως «Ραγισμένη Καρδιά») στο Πάρκο Γκρι Παρατάξεων του Λοτζ. Το μνημείο αποκαλύφθηκε στις 9 Μαΐου 1971, στη 26η επέτειο της νίκης κατά του φασισμού. Το 2002, αποκαλύφθηκε η προτομή του Νικόλαου Κοπέρνικου, η οποία κοσμεί το μεγαλύτερο νοσοκομείο του Λοτζ. Είναι επίσης η δημιουργός θρησκευτικών γλυπτών στην εκκλησία της Αγίας Τερέζας στο Λοτζ, στην οδό Κοπτσίνσκι, καθώς και στην εκκλησία των Αγίων Πέτρου και Παύλου στην οδό Νάβροτ στη Λοτζ. Εκτός από τη γλυπτική, ασχολήθηκε επίσης με τη ζωγραφική και το σχέδιο.
Έχει εκθέσει έργα της στην Πολωνία και στο εξωτερικό, μεταξύ άλλων στην Oldenburg Galerie στο Όλντενμπουργκ, στην Zollner Gallery στη Βρέμη, στην La Petite Galerie στη Βρέμη, στην Ignis Gallery στην Κολωνία, στο Πολωνικό Πολιτιστικό Κέντρο στη Βουδαπέστη, στο Ντόρτμουντ, στην Εθνική Πινακοθήκη στην Πράγα και στο Αρχαιολογικό Μουσείο στο Μιλάνο. Τον Οκτώβριο του 2007, η Γιαντβίγκα Γιάνους εόρτασε την 50ή επέτειο της καλλιτεχνικής της πορείας στην Δημοτική Πινακοθήκη – Κέντρο Προώθησης Τέχνης του Λοτζ. Τον Μάιο του 2009, η τιμήθηκε με τη σημαντικότερη κρατική διάκριση στον τομέα της τέχνης, το Αργυρό Μετάλλιο για Αξία στον Πολιτισμό - Gloria Artis, που απένειμε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Πολωνίας.
Το 2018, η Γιάνους παρέδωσε μια συλλογή γλυπτών που δημιούργησε κατά τα έτη 2006–2007 στο Πολιτιστικό Κέντρο Μπαλούτσκι. Η συλλογή ανήκει στην Πινακοθήκη. Μερικά από τα έργα είχαν εκτεθεί, μεταξύ άλλων, στο Μουσείο Πολωνικής Γλυπτικής στο Ορόνσκο. Η συλλογή περιλαμβάνει 16 τρισδιάστατα έργα, όπως τα «Απρόσμενη Γέννηση», «Ταξιδιώτης», «Από τη Μνήμη», «Διακοσμητικό», «Παρατηρητής», «Σχιστό Σχήμα» και «Στύλος». Τα έργα είναι κυρίως κατασκευασμένα από ακατέργαστο ξύλο, σε συνδυασμό με φυσικά υφάσματα από λινάρι και γκρι καμβά. Χρησιμοποιήθηκαν ποικίλα σχήματα και χρώματα κλαδιών, κορμών και τμημάτων κορμού, καθώς και μέρη κιβωτίου από κόντρα πλακέ, ενώ περιλαμβάνονται κεραμικά στοιχεία και ένα κρανίο ζώου. Τα επιμέρους στοιχεία συνδέονται με σκοινιά, ενώ τα δομικά μέρη στερεώνονται με καρφιά. Τα περισσότερα υλικά διατηρούν το φυσικό τους χρώμα, με εξαίρεση ένα έργο, όπου το κυρίαρχο υλικό είναι υφάσματα σε μαύρο και διάφορες αποχρώσεις του κόκκινου.
Στις 18 Μαρτίου 2019, η Γιάνους ενταφιάστηκε στο Παλαιό Κοιμητήριο του Λοτζ. Στην τελευταία της πορεία την συνόδευσαν η οικογένεια, φίλοι και συνάδελφοι γλύπτες, όπως οι Βόιτσεχ Γκρινιέβιτς και Άντζεϊ Γιοτς, ο ζωγράφος Άντζεϊ Γκιεράγκα, εκπρόσωποι των αρχών της πόλης του Λοτζ, της Ακαδημίας Καλών Τεχνών του Λοτζ και τα τοπικά μέσα ενημέρωσης. Η τέφρα της καλλιτέχνιδας εναποτέθηκε στον τάφο των γονέων της (Σεβερίνα και Καζίμιες), καθώς και του συζύγου της, του ζωγράφου Άλμπιν Γουμπνιέβιτς.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Βιβλιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Katalog Rzeźba Jadwigi Janus, Miejska Galeria Sztuki w Łodzi, Λοτζ 2007, (ISBN 83-89216-46-9).
- Katalog Rzeźba Jadwigi Janus, Centrum Polskiej Rzeźby w Orońsku, Ορόνσκο 2004, (ISBN 83-85901-50-7).
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Γιαντβίγκα Γιάνους στο Wikimedia Commons- «Wystawa Centrum Polskiej Rzeźby w Orońsku 2009 zdjęcia». rzezba-oronsko.pl. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαρτίου 2016. Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2026.
- Wrenisaż Jadwigi Janus, Galeria Rogatka -zdjęcia Αρχειοθετήθηκε 2009-06-14 στο Wayback Machine.