Γιαγκιμπασάν
| Γιαγκιμπασάν | |
|---|---|
| Γενικές πληροφορίες | |
| Θάνατος | 1164 Τσανκιρί |
| Οικογένεια | |
| Γονείς | Εμίρ Γκαζί |
._Nizam_al-Din_Yaghi_Basan._AH_536-559_(AD_1142-1164)_Sivas_mint.jpg)
Ο Νιζαμετίν Γιαγκιμπασάν, Nizamettin Yağıbasan, στις βυζαντινές πηγές: Ἰαγιπαζάνης, ή Νιζάμ αλ-Ντιν Γιαγκιμπασάν (που σημαίνει «επιδρομέας του εχθρού» ή «συντρίβοντας τον εχθρό») ήταν ο 6ος ηγεμόνας των Δανισμενδιδών και θείος του Μελίκ Ζιουνούν.
Η εποχή του
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Όταν ο Σελτζούκος σουλτάνος Αλπ Αρσλάν νίκησε τον Ρωμαϊκό στρατό στη μάχη του Μαντζικέρτ το 1071, μία σειρά από τουρκμενικά μπεϊλίκια (πριγκιπάτα) ιδρύθηκαν σε πρώην Ρωμαϊκά εδάφη στη Μ. Ασία πριν από την ενοποίησή τους υπό το σουλτανάτο του Ρουμ. Η δυναστεία των Δανισμενδιδών ήταν μία από τις σημαντικότερες οικογένειες αυτής της περιόδου, ιδρύοντας μία σειρά από μπεϊλίκια με επίκεντρο τη Σαμασότα (Σαμόσατα). Μετά την Α΄ Σταυροφορία, κυριάρχησαν, και για ένα σύντομο χρονικό διάστημα ήταν ισότιμοι, με τους αποδυναμωμένους Σελτζούκους.
Εμφύλιος
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Γιαγκιμπασάν ήταν εγγονός του Γκαζί Γκιουμουστιγκίν, και γιος του Eμίρ Γκαζί. Ο Εμίρ Γκαζί απεβίωσε το 1146 στο Καϊσερί (Καισάρεια). Τον διαδέχθηκε ο μεγαλύτερος γιος του Ζιουνούν στην Καισάρεια. Ωστόσο, καθαιρέθηκε από τον Γιαγκιμπασάν που διέμενε στο Σιβάς (Σεβάστεια). [1] Περίπου αυτή την εποχή, ο Γιαγκιμπασάν έγινε υπήκοος τού Ρωμαίου Αυτοκράτορα Μανουήλ Α΄ Κομνηνού, όπως μαρτυρείται από μία ελληνική σφραγίδα του Χριστού Εμμανουήλ που γράφει «Ὁ δούλος τοῦ βασιλέως ἀμυρᾶς Ἰαγιπαζάνης» (Yağıbasan, εμίρης και υπηρέτης του εμίρη).
Μετά από μία περαιτέρω διαίρεση από έναν τρίτο αδελφό στη Μαλάτεια, η δύναμη των Δανισμενδιδών άρχισε να παρακμάζει. Ο Μεσούτ Α΄ των Σελτζούκων είδε την ευκαιρία να τερματίσει την κυριαρχία των Δανισμενδιδών στη Μ. Ασία. Κατέλαβε τη Σεβάστεια, και το 1150 ο Γιαγιμπασάν συμφώνησε να γίνει υποτελής των Σελτζούκων.
Πόλεμοι εναντίον των Σελτζούκων και των Αρτουκιδών
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 1155 ο Μεσούτ Α΄ απεβίωσε, και τον διαδέχθηκε ο Κιλίτζ Αρσλάν Β΄. Ο Γιαγιμπασάν συμμάχησε με τους άλλους Δανισμενδίδες ηγεμόνες, και επιτέθηκε στον Κιλίτζ Αρσλάν Β΄, για να αποκτήσει το προηγούμενο καθεστώς του μπεϊλίκ. Αλλά στη μάχη του Ακσαράι, ηττήθηκε. Παρ' όλα αυτά, σύντομα με τη βοήθεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, κατάφερε να καταλάβει το Ελμπιστάν (Πλαστεντία) από τους Σελτζούκους. Συνέχισε τις εκστρατείες του και λεηλάτησε πολλά φρούρια των Αρτουκιδών. Με αυτή την πολιτική βρέθηκε παγιδευμένος ανάμεσα στους Σελτζούκους και τους Αρτουκίδες. Αλλά οι Σελτζούκοι της Συρίας τους συμφιλίωσαν.
Το τέλος
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Γιαγκιμπασάν απεβίωσε το 1164. Τον διαδέχθηκε ο Mελίκ Μουκαχίντ Γκαζί.
Μεντρεσέδες του Γιαγκιμπασάν
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στο Τοκάτ, υπάρχει ένα μεντρεσέ - τζαμί που ανατέθηκε από τον Γιαγκιμπασάν. Ο μεντρεσές με τετράγωνο σχέδιο είχε κατασκευαστεί το 1151. [2] Υπάρχει ένας άλλος μεντρεσές, που ανατέθηκε επίσης από τον Γιαγκιμπασάν στο Νικσάρ (Νεοκαισάρεια). [1]
Αναφορές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 History page (στην τουρκική)
- ↑ «Official Vaqf page» (στα Τουρκικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Ιουνίου 2017. Ανακτήθηκε στις 21 Απριλίου 2015.
Βιβλιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Οικονομίδης, Νικόλαος. «Les Danishmendides, entre Byzance, Bagdad et le sultanat d'Iconium», Revue Numismatique 25 (1983), σσ. 189-207.