Μετάβαση στο περιεχόμενο

Γεωγραφία των Ηνωμένων Πολιτειών

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Γεωγραφία των Ηνωμένων Πολιτειών
Πολιτικός χάρτης των Ηνωμένων Πολιτειών στον οποίο απεικονίζονται οι 50 πολιτείες, η ομοσπονδιακή πρωτεύουσα Ουάσινγκτον και οι πέντε κύριες επικράτειες των Ηνωμένων Πολιτειών.[note 1]
ΉπειροςΒόρεια Αμερική (εξαιρουμένης της Χαβάης και των υπερπόντιων επικρατειών)
Συντεταγμένες40°N 100°W / 40°N 100°W / 40; -100
ΈκτασηΚατατάσσεται 3η ή 4ηη βάσει έκτασης
  • Ολική9.866.624 km2
Ακτογραμμή19.929 km
Σύνορα12.036 km
Καναδάς: 8.891 km
Μεξικό: 3.145 km
Υψηλότερο σημείοΝτέναλι/όρος ΜακΚίνλεϊ (6.190,5 m)
Χαμηλότερο σημείοΛεκάνη Μπαντγουότερ (Badwater Basin)
Μεγαλύτερος ποταμόςΜιζούρι (3.767 km)
Μεγαλύτερη λίμνηΛίμνη Σουπίριορ (Lake Superior, 53.348 km2)
δεδομένα (π • σ • ε )

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χερσαία σύνορα με τον Καναδά και το Μεξικό και θαλάσσια σύνορα με τη Ρωσία, την Κούβα, τις Μπαχάμες και ορισμένα ακόμη κράτη, κυρίως στην Καραϊβική,[note 2] πέραν του Καναδά και του Μεξικού. Τα βόρεια σύνορα των Ηνωμένων Πολιτειών με τον Καναδά αποτελούν το μακρύτερο χερσαίο σύνορο μεταξύ δύο κρατών στον κόσμο.

Η πολιτεία της Χαβάης αποτελεί, από φυσικογεωγραφική και εθνολογική άποψη, μέρος της υποπεριοχής της Πολυνησίας στην Ωκεανία.[6] Οι υπερπόντιες επικράτειες των Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονται στον Ειρηνικό Ωκεανό και την Καραϊβική.

Έκταση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1989 έως το 1996 η συνολική έκταση των Ηνωμένων Πολιτειών αναφερόταν ως 9.372.610 km2 περιλαμβάνοντας μόνο την ξηρά και τα εσωτερικά ύδατα. Η αναφερόμενη συνολική έκταση μεταβλήθηκε σε 9.629.091 km2 το 1997, με την προσθήκη της έκτασης των Μεγάλων Λιμνών και των παράκτιων υδάτων, σε 9.631.418 km2 το 2004, σε 9.631.420 km2 το 2006 και σε 9.826.630 km2 το 2007 με τον συνυπολογισμό των χωρικών υδάτων. Το 2026 το World Factbook της CIA αναφέρει 9.833.517 km2,[7] η Στατιστική Υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών 9.629.091 km2[8] και η Encyclopædia Britannica 9.525.067 km2 περιλαμβάνοντας την έκταση των Μεγάλων Λιμνών, αλλά όχι τα παράκτια και τα χωρικά ύδατα.[9] Οι πηγές αυτές λαμβάνουν υπόψη μόνο τις 50 πολιτείες και την Ομοσπονδιακή Περιφέρεια, εξαιρώντας τις υπερπόντιες επικράτειες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν τη δεύτερη μεγαλύτερη Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη στον κόσμο, έκτασης 11.351.000 km2.

Με βάση τη συνολική έκταση, η οποία περιλαμβάνει τόσο τα χωρικά ύδατα όσο και την ξηρά, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι είτε ελαφρώς μεγαλύτερες είτε ελαφρώς μικρότερες από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας καταλαμβάνοντας έτσι την τρίτη ή την τέταρτη θέση μεταξύ των μεγαλύτερων χωρών του κόσμου.[10] Και οι δύο χώρες έχουν μικρότερη συνολική έκταση από τη Ρωσία και τον Καναδά αλλά μεγαλύτερη από τη Βραζιλία. Βάσει αποκλειστικά της χερσαίας έκτασης, χωρίς να συνυπολογίζονται τα ύδατα, οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν την τρίτη μεγαλύτερη χώρα στον κόσμο, μετά τη Ρωσία και την Κίνα, ενώ ο Καναδάς καταλαμβάνει την τέταρτη θέση. Το αν οι Ηνωμένες Πολιτείες ή η Κίνα αποτελούν την τρίτη μεγαλύτερη χώρα βάσει συνολικής έκτασης εξαρτάται από δύο παράγοντες: πρώτον, από την εγκυρότητα της διεκδίκησης της Κίνας επί του Ακσάι Τσιν και της κοιλάδας Σακσγκάμ —αμφότερες διεκδικούνται επίσης από την Ινδία και ως εκ τούτου δεν συνυπολογίζονται— και, δεύτερον, από τον τρόπο με τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες υπολογίζουν την επιφάνειά τους. Από την αρχική έκδοση του World Factbook, η CIA έχει αναθεωρήσει αρκετές φορές τη συνολική έκταση των Ηνωμένων Πολιτειών.[11]

Γενικά χαρακτηριστικά

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χερσαία σύνορα με τον Καναδά (8.891 km) στα βόρεια και με το Μεξικό (3.145 km) στα νότια, θαλάσσιο σύνορο με τη Ρωσία στα βορειοδυτικά, καθώς και δύο θαλάσσια σύνορα στα νοτιοανατολικά: ανάμεσα στη Φλόριντα και την Κούβα και την Φλόριντα και τις Μπαχάμες. Κατά τα λοιπά, οι 48 πολιτείες περιβάλλονται από τον Ειρηνικό Ωκεανό στα δυτικά, τον Ατλαντικό Ωκεανό στα ανατολικά και τον Κόλπο του Μεξικού στα νοτιοανατολικά. Η Αλάσκα βρέχεται από τον Ειρηνικό Ωκεανό στα νότια και νοτιοδυτικά, τον Βερίγγειο Πορθμό στα δυτικά και τον Αρκτικό Ωκεανό στα βόρεια, ενώ η Χαβάη βρίσκεται στον Ειρηνικό Ωκεανό, πολύ νοτιοδυτικά της ηπειρωτικής χώρας.

Σαράντα οκτώ από τις πολιτείες βρίσκονται στην ενιαία περιοχή μεταξύ του Καναδά και του Μεξικού. Το σύνολο αυτό αναφέρεται, με διαφορετικό βαθμό ακρίβειας και επισημότητας, ως οι «ηπειρωτικές Ηνωμένες Πολιτείες» και ως οι «Κάτω 48». Η Αλάσκα, η οποία περιλαμβάνεται στις «ηπειρωτικές Ηνωμένες Πολιτείες», βρίσκεται στο βορειοδυτικό άκρο της Βόρειας Αμερικής. Σύμφωνα με επίσημη μέτρηση της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (National Oceanic and Atmospheric Administration, NOAA), η ακτογραμμή των Ηνωμένων Πολιτειών —των 50 πολιτειών— έχει μήκος 151.475 km

Η Ουάσινγκτον έγινε πρωτεύουσα της χώρας το 1800, όταν η έδρα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης μεταφέρθηκε εκεί από τη Φιλαδέλφεια. Δημιουργήθηκε ως ομοσπονδιακή περιφέρεια σε εδάφη που παραχώρησε η πολιτεία του Μέριλαντ. Εδάφη παραχώρησε επίσης η Βιρτζίνια, αλλά της επιστράφηκαν το 1849. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επίσης υπερπόντιες επικράτειες με διαφορετικά επίπεδα αυτονομίας και διοικητικής οργάνωσης. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι επικράτειες της Καραϊβικής, δηλαδή το Πουέρτο Ρίκο και οι Αμερικανικές Παρθένοι Νήσοι, οι οποίες ήταν παλαιότερα γνωστές ως Δανικές Παρθένοι Νήσοι και αγοράστηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες στις αρχές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι επικράτειες του Ειρηνικού, δηλαδή η Αμερικανική Σαμόα, το Γκουάμ και οι Βόρειες Μαριάνες Νήσοι, καθώς και αρκετά ακατοίκητα νησιά. Ορισμένες από τις επικράτειες που αποκτήθηκαν αποτέλεσαν μέρος της εδαφικής εξάπλωσης των Ηνωμένων Πολιτειών προς δυσμάς ενώ άλλες πέρασαν στην κατοχή των ΗΠΑ στο πλαίσιο των προσπαθειών της χώρας να εξασφαλίσει πρόσβαση στην Ανατολή.

Σχεδόν ολόκληρη η επικράτεια των Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκεται στο Βόρειο ημισφαίριο, με εξαίρεση την Αμερικανική Σαμόα και τη Νήσο Τζάρβις.[12]

Ανάγλυφο και γεωμορφολογία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Φυσιογραφικές ενότητες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις ηπειρωτικές Ηνωμένες Πολιτείες διακρίνονται οκτώ φυσιογραφικές ενότητες,[13] οι οποίες είναι:

Ανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Ανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες παρουσιάζουν μεγάλη μορφολογική ποικιλία. Μια πλατιά και επίπεδη παράκτια πεδιάδα εκτείνεται κατά μήκος των ακτών του Ατλαντικού και του Κόλπου του Μεξικού, από τα σύνορα του Τέξας με το Μεξικό έως τη Νέα Υόρκη, συμπεριλαμβανομένης της χερσονήσου της Φλόριντα. Η εκτεταμένη αυτή πεδιάδα και το σύμπλεγμα νησιωτικών φραγμών σχηματίζουν μερικές από τις πλατύτερες και μακρύτερες παραλίες των Ηνωμένων Πολιτειών, μεγάλο μέρος των οποίων καλύπτεται από μαλακή λευκή άμμο. Τα Φλόριντα Κις είναι αλυσίδα κοραλλιογενών νησιών που καταλήγει στο Κι Γουέστ, στη Νότια Φλόριντα, τη νοτιότερη πόλη των ηπειρωτικών Ηνωμένων Πολιτειών.

Προς το εσωτερικό υπάρχουν λόφοι, βουνά και μεγάλη ποικιλία υγρών και πολύ υγρών δασών της εύκρατης και της υποτροπικής ζώνης. Σε τμήματα της ενδοχώρας της Φλόριντα και της Νότιας Καρολίνας υπάρχουν επίσης περιοχές με ξηροφυτική βλάστηση σε αμμώδες υπόστρωμα (αγγλικά: sandhills‎‎). Τα Απαλάχια Όρη σχηματίζουν μια ζώνη χαμηλών βουνών που χωρίζει την ανατολική ακτή από τη λεκάνη των Μεγάλων Λιμνών και τη λεκάνη του Μισισιπή. Η Νέα Αγγλία χαρακτηρίζεται από βραχώδεις ακτές και απόκρημνα βουνά, με κορυφές που φθάνουν τα 6.200 πόδια, καθώς και από κοιλάδες τις οποίες διασχίζουν ποταμοί και ρέματα. Κατά μήκος των ακτών του Ατλαντικού και του Κόλπου του Μεξικού υπάρχουν επίσης πολυάριθμα παράκτια νησιά. Σύμφωνα με πρόσφατη παγκόσμια ανάλυση δεδομένων τηλεπισκόπησης, στις Ηνωμένες Πολιτείες οι λασπώδεις και αμμώδεις παλιρροϊκές εκτάσεις (αγγλικά: madflats‎‎) καλύπτουν έκταση 6.622 km2, γεγονός που κατατάσσει τη χώρα τέταρτη παγκοσμίως ως προς τη συνολική τους έκταση.[14]

Μεγάλες Λίμνες, Νοτιοανατολικές Πολιτείες και Μεσοδυτικές Πολιτείες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι πέντε Μεγάλες Λίμνες βρίσκονται στο βόρειο-κεντρικό τμήμα της χώρας. Τέσσερις από αυτές αποτελούν τμήμα των συνόρων με τον Καναδά, ενώ μόνο η Λίμνη Μίσιγκαν βρίσκεται εξ ολοκλήρου εντός των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι Νοτιοανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες εκτείνονται γενικά νότια του ποταμού Οχάιο, περιλαμβάνουν ποικιλία υγρών και πολύ υγρών δασών της θερμής εύκρατης και της υποτροπικής ζώνης. Προς τις Μεγάλες Πεδιάδες, στο δυτικό τμήμα της περιοχής, επικρατούν επίσης ξηρά δάση θερμού εύκρατου και υποτροπικού τύπου.

Δυτικά των Απαλαχίων βρίσκεται η πλούσια σε βλάστηση λεκάνη του Μισισιπή και δύο μεγάλοι ανατολικοί παραπόταμοί του, ο ποταμός Οχάιο και ο Τενεσί. Οι κοιλάδες του Οχάιο και του Τενεσί, καθώς και οι Μεσοδυτικές Ηνωμένες Πολιτείες, αποτελούνται κυρίως από κυματιστούς λόφους, εσωτερικά υψίπεδα και χαμηλά βουνά. Κοντά στον ποταμό Οχάιο υπάρχουν πυκνόφυτες ελώδεις εκτάσεις, ενώ εύφορη γεωργική γη εκτείνεται προς νότο έως τις ακτές του Κόλπου του Μεξικού. Στις Μεσοδυτικές Πολιτείες υπάρχουν επίσης πολυάριθμα και εκτεταμένα συστήματα σπηλαίων.

Μεγάλες Πεδιάδες και Εσωτερικά Υψίπεδα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Μεγάλες Πεδιάδες βρίσκονται δυτικά του Μισισιπή και ανατολικά των Βραχωδών Ορέων. Μεγάλο μέρος της γεωργικής παραγωγής της χώρας προέρχεται από την περιοχή αυτή. Πριν από την εκτεταμένη μετατροπή τους σε γεωργική γη, οι Μεγάλες Πεδιάδες ήταν γνωστές για τα απέραντα λιβάδια τους, από τα λιβάδια ψηλών αγρωστωδών στα ανατολικά έως τη στέπα χαμηλών αγρωστωδών στις δυτικές Υψηλές Πεδιάδες. Το υψόμετρο αυξάνεται σταδιακά, από μερικές εκατοντάδες πόδια ή λιγότερο κοντά στον Μισισιπή έως περισσότερο από ένα μίλι στις Υψηλές Πεδιάδες.

Η γενικά ήπια μορφολογία των πεδιάδων διακόπτεται σε ορισμένα σημεία, κυρίως στα Όζαρκ και στα Όρη Ουατσίτα, τα οποία σχηματίζουν τα Εσωτερικά Υψίπεδα των Ηνωμένων Πολιτειών. Πρόκειται για τη μοναδική μεγάλη ορεινή περιοχή ανάμεσα στα Βραχώδη Όρη και τα Απαλάχια Όρη.[15][16]

Βραχώδη Όρη

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Μεγάλες Πεδιάδες τερματίζονται απότομα στα Βραχώδη Όρη. Τα Βραχώδη Όρη καλύπτουν μεγάλο μέρος των δυτικών Ηνωμένων Πολιτειών, εισέρχονται στη χώρα από τον Καναδά και εκτείνονται σχεδόν έως το Μεξικό. Η περιοχή των Βραχωδών Ορέων έχει το μεγαλύτερο μέσο υψόμετρο στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σε σύγκριση με ορισμένες άλλες μεγάλες οροσειρές, τα Βραχώδη Όρη χαρακτηρίζονται γενικά από σχετικά ήπιες πλαγιές και πλατιές κορυφές. Εξαιρέσεις αποτελούν, μεταξύ άλλων, η Οροσειρά Τίτον στο Ουαϊόμινγκ και η Οροσειρά Σαγουάτς στο Κολοράντο. Οι υψηλότερες κορυφές των Βραχωδών Ορέων βρίσκονται στο Κολοράντο, με ψηλότερη το Όρος Έλμπερτ, το οποίο φθάνει τα 14,440 ft (4,400 m). Τα Βραχώδη Όρη δεν αποτελούν μία ενιαία και συνεχή οροσειρά, αλλά διασπώνται σε πολλές μικρότερες και ασυνεχείς οροσειρές, ανάμεσα στις οποίες σχηματίζεται ένα εκτεταμένο σύστημα λεκανών και κοιλάδων.

Περιοχή μεταξύ των Βραχωδών Ορέων και των δυτικών οροσειρών

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δυτικά των Βραχωδών Ορέων βρίσκεται η εκτεταμένη περιοχή οροπεδίων και λεκανών ανάμεσα στα Βραχώδη Όρη και τις οροσειρές Κασκέιντ και Σιέρα Νεβάδα, γνωστή επίσης ως Intermountain West. Πρόκειται για μια μεγάλη και άνυδρη περιοχή. Το εκτεταμένο νότιο τμήμα της, γνωστό ως Μεγάλη Λεκάνη, αποτελείται από αλυκές, λεκάνες απορροής και πολυάριθμες μικρές οροσειρές με διεύθυνση από βορρά προς νότο.

Οι Νοτιοδυτικές Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν κατά κύριο λόγο χαμηλή ερημική περιοχή. Το Οροπέδιο του Κολοράντο, το οποίο έχει ως επίκεντρο την περιοχή των Τεσσάρων Γωνιών, θεωρείται ότι διαθέτει ορισμένα από τα εντυπωσιακότερα τοπία στον κόσμο. Τα τοπία αυτά αναδεικνύονται σε εθνικά πάρκα όπως το Γκραν Κάνυον, το Άρτσες, το Μέσα Βέρντε και το Μπράις Κάνυον.

Άλλες μικρότερες περιοχές της ίδιας γεωγραφικής ζώνης είναι το Οροπέδιο Κολούμπια, το οποίο καλύπτει το ανατολικό τμήμα της πολιτείας της Ουάσινγκτον, το δυτικό Αϊντάχο και το βορειοανατολικό Όρεγκον, καθώς και η Πεδιάδα του ποταμού Σνέικ στο νότιο Αϊντάχο.

Οροσειρά Κασκέιντ, Σιέρα Νεβάδα και δυτική ακτή

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η περιοχή των οροπεδίων και των λεκανών τερματίζεται στην Οροσειρά Κασκέιντ και τη Σιέρα Νεβάδα. Η Οροσειρά Κασκέιντ αποτελείται κυρίως από ασυνεχή ηφαιστειακά όρη, πολλά από τα οποία υψώνονται απότομα πάνω από το γύρω τοπίο. Νοτιότερα, η Σιέρα Νεβάδα είναι μια υψηλή, απόκρημνη και συμπαγής οροσειρά.

Στη Σιέρα Νεβάδα βρίσκεται το υψηλότερο σημείο των 48 συνεχόμενων πολιτειών, το Όρος Γουίτνεϊ (14,505 ft or 4,421 m). Βρίσκεται στα όρια των κομητειών Ίνιο και Τουλέρι της Καλιφόρνια, μόλις 84,6 mi or 136,2 km δυτικά-βορειοδυτικά από το χαμηλότερο σημείο της Βόρειας Αμερικής, τη Λεκάνη Μπάντγουότερ στο Εθνικό Πάρκο Κοιλάδας του Θανάτου, η οποία βρίσκεται 279 ft or 85 m κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.[17]

Οι περιοχές αυτές διαθέτουν επίσης εντυπωσιακά τοπία, όπως φαίνεται στα εθνικά πάρκα Γιοσέμιτι και Όρους Ρενιέρ. Δυτικά της Οροσειράς Κασκέιντ και της Σιέρα Νεβάδα εκτείνεται μια σειρά κοιλάδων, όπως η Κεντρική Κοιλάδα στην Καλιφόρνια και η Κοιλάδα Γουιλάμετ στο Όρεγκον. Κατά μήκος της ακτής εκτείνεται μια σειρά χαμηλών οροσειρών, γνωστών ως Παράκτιες Οροσειρές του Ειρηνικού.

Αλάσκα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Αλάσκα διαθέτει ορισμένα από τα επιβλητικότερα τοπία της χώρας. Υψηλές και ευδιάκριτες οροσειρές υψώνονται απότομα πάνω από πλατιές και επίπεδες εκτάσεις τούνδρας. Στα νησιά που βρίσκονται ανοικτά των νότιων και νοτιοδυτικών ακτών υπάρχουν πολλά ηφαίστεια.

Χαβάη

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Χαβάη είναι αλυσίδα τροπικών ηφαιστειακών νησιών. Αποτελεί δημοφιλή τουριστικό προορισμό για πολλούς επισκέπτες από την Ανατολική Ασία και τις ηπειρωτικές Ηνωμένες Πολιτείες.

Υπερπόντιες επικράτειες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι επικράτειες του Πουέρτο Ρίκο και των Αμερικανικών Παρθένων Νήσων περιλαμβάνουν πολυάριθμα τροπικά νησιά στη βορειοανατολική Καραϊβική Θάλασσα. Στον Ειρηνικό Ωκεανό, το Γκουάμ και οι Βόρειες Μαριάνες Νήσοι καταλαμβάνουν τα ασβεστολιθικά και ηφαιστειακά νησιά του αρχιπελάγους των Μαριανών. Η Αμερικανική Σαμόα, η μοναδική κατοικημένη επικράτεια των Ηνωμένων Πολιτειών στο νότιο ημισφαίριο, περιλαμβάνει ηφαιστειακές κορυφές και κοραλλιογενείς ατόλες στο ανατολικό τμήμα της αλυσίδας των Νήσων Σαμόα.[note 3]

Ακτές του Ατλαντικού

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι ακτές του Ατλαντικού είναι, με λίγες εξαιρέσεις, χαμηλές. Η διεύθυνση από τα βορειοανατολικά στα νοτιοδυτικά των Υψιπέδων των Απαλαχίων οφείλεται σε παραμορφώσεις του γήινου φλοιού οι οποίες κατά τους πρώιμους γεωλογικούς χρόνους έθεσαν τις βάσεις για τη μετέπειτα δημιουργία του ορεινού συστήματος των Απαλαχίων.

Η κύρια φάση παραμόρφωσης του συστήματος σημειώθηκε πριν από τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα —πιθανότατα κατά την Πέρμια περίοδο— ώστε έκτοτε το ανάγλυφό του έχει περιοριστεί γενικά σε μέτριο ή χαμηλό. Το σημερινό του υψόμετρο οφείλεται είτε σε νεότερες ανυψώσεις κατά μήκος παλαιότερων γεωλογικών γραμμών είτε στη διατήρηση των ανθεκτικότερων πετρωμάτων ως υπολειμματικών ορεινών όγκων.

Η λοξή κατεύθυνση της ακτογραμμής θα ήταν ακόμη εντονότερη, αν δεν είχε μεσολαβήσει μια σχετικά πρόσφατη κίνηση του φλοιού. Η κίνηση αυτή προκάλεσε καθίζηση στα βορειοανατολικά, με αποτέλεσμα τη διείσδυση της θάλασσας στην ξηρά. Αντίθετα, το νοτιοανατολικό τμήμα ανυψώθηκε, με αποτέλεσμα την προέλαση της ξηράς προς τη θάλασσα.

Ενώ οι ακτές του Ατλαντικού είναι σχετικά χαμηλές, οι ακτές του Ειρηνικού είναι, με λίγες εξαιρέσεις, λοφώδεις ή ορεινές. Διαμορφώθηκαν κυρίως από γεωλογικά πρόσφατες παραμορφώσεις του φλοιού και, ως εκ τούτου, διατηρούν εντονότερο ανάγλυφο από τις ακτές του Ατλαντικού. Η αντίθεση ανάμεσα στις χαμηλές ακτές του Ατλαντικού και τις λοφώδεις ή ορεινές ακτές του Ειρηνικού αντανακλά τα βασικά χαρακτηριστικά της κατανομής των ορεινών όγκων στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Κύρια ορεινά συστήματα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το σύστημα των Απαλαχίων στην ανατολική ακτή, το οποίο αρχικά καλυπτόταν από δάση, είναι σχετικά χαμηλό και στενό. Στα νοτιοανατολικά και τα νότια συνορεύει με μια εκτεταμένη παράκτια πεδιάδα. Το σύστημα της Αμερικανικής Κορδιλιέρας στη δυτική πλευρά της ηπείρου είναι υψηλό, πλατύ και σύνθετο και διακρίνεται σε δύο κύριους κλάδους: το σύστημα των Βραχωδών Ορέων και το ορεινό σύστημα του Ειρηνικού. Ανάμεσα στα δύο αυτά ορεινά συστήματα βρίσκονται εκτεταμένα οροπέδια, κοιλάδες και λεκάνες.

Τόσο ο Ποταμός Κολούμπια όσο και ο Ποταμός Κολοράντο πηγάζουν βαθιά στην ενδοχώρα, κοντά στους ανατολικότερους ορεινούς όγκους της Κορδιλιέρας, και διασχίζουν οροπέδια και λεκάνες ανάμεσα στις οροσειρές πριν εκβάλουν στον ωκεανό. Πυκνά δάση καλύπτουν τη βορειοδυτική ακτή, ενώ στις υπόλοιπες περιοχές τα δέντρα περιορίζονται κυρίως στις υψηλότερες οροσειρές, κάτω από την αλπική ζώνη. Οι κοιλάδες, τα οροπέδια και οι λεκάνες ανάμεσα στις οροσειρές ποικίλλουν από άδενδρες εκτάσεις έως ερήμους, με την πλέον άνυδρη περιοχή να βρίσκεται στα νοτιοδυτικά.

Κλίμα

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξαιτίας της μεγάλης έκτασης και της γεωγραφικής ποικιλομορφίας των Ηνωμένων Πολιτειών, στην αμερικανική επικράτεια υπάρχει ολόκληρο σχεδόν το φάσμα των κλιματικών τύπων. Το κλίμα είναι υποτροπικό στις νότιες Ηνωμένες Πολιτείες, ηπειρωτικό στα βόρεια, τροπικό στη Χαβάη και τη νότια Φλόριντα, πολικό στην Αλάσκα, ημίξηρο στις Μεγάλες Πεδιάδες δυτικά του 100ού δυτικού μεσημβρινού, μεσογειακό στις παράκτιες περιοχές της Καλιφόρνια και ξηρό στη Μεγάλη Λεκάνη και τις νοτιοδυτικές Ηνωμένες Πολιτείες. Οι σχετικά ευνοϊκές κλιματικές συνθήκες για τη γεωργία συνέβαλαν εν μέρει στην ανάδειξη της χώρας σε παγκόσμια δύναμη. Στις κυριότερες γεωργικές περιοχές οι σοβαρές ξηρασίες είναι σχετικά σπάνιες, οι εκτεταμένες πλημμύρες δεν αποτελούν συχνό φαινόμενο και επικρατεί κυρίως εύκρατο κλίμα με επαρκείς βροχοπτώσεις.

Καθοριστική επίδραση στις καιρικές συνθήκες ασκεί ο πολικός αεροχείμαρρος ο οποίος το καλοκαίρι μετατοπίζεται βόρεια προς τον Καναδά και τον χειμώνα κατέρχεται προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μεταφέρει μεγάλα συστήματα χαμηλής πίεσης τα οποία εισέρχονται στην ηπειρωτική χώρα από τον Βορειοδυτικό Ειρηνικό. Καθώς τα συστήματα αυτά κινούνται προς τα ανατολικά, η Οροσειρά Κασκέιντ, η Σιέρα Νεβάδα και τα Βραχώδη Όρη συγκρατούν, λόγω του ορογραφικού φαινομένου, το μεγαλύτερο μέρος της υγρασίας τους. Έτσι, όταν φθάνουν στις Υψηλές Πεδιάδες, έχουν εξασθενήσει σημαντικά.

Όταν περάσουν πάνω από τις Μεγάλες Πεδιάδες, το εκτεταμένο και ομαλό ανάγλυφο τους επιτρέπει να αναδιοργανωθούν, προκαλώντας ενίοτε έντονες συγκρούσεις μεταξύ διαφορετικών αερίων μαζών. Παράλληλα, υγρός αέρας από τον Κόλπο του Μεξικού συχνά μετακινείται προς τα βόρεια. Ο συνδυασμός του με ισχυρό αεροχείμαρρο μπορεί να προκαλέσει σφοδρές καταιγίδες, ιδιαίτερα την άνοιξη και το καλοκαίρι. Τον χειμώνα τα συστήματα αυτά ενδέχεται να συνδυαστούν με άλλα βαρομετρικά χαμηλά καθώς κινούνται κατά μήκος της Ανατολικής Ακτής και εισέρχονται στον Ατλαντικό Ωκεανό όπου ενισχύονται γρήγορα. Οι καταιγίδες αυτές χαρακτηρίζονται από εκτεταμένες ισχυρές βροχοπτώσεις, θυελλώδεις ανέμους και έντονες χιονοπτώσεις στη Νέα Αγγλία. Οι αχανείς και επίπεδες εκτάσεις των Μεγάλων Πεδιάδων ευνοούν επίσης ορισμένες από τις εντονότερες μεταβολές του καιρού παγκοσμίως. Η θερμοκρασία μπορεί να αυξηθεί ή να μειωθεί απότομα, οι άνεμοι να γίνουν εξαιρετικά ισχυροί ενώ κύματα καύσωνα και αρκτικές αέριες μάζες μπορούν να διασχίσουν ανεμπόδιστα την περιοχή.

Η Μεγάλη Λεκάνη και το Οροπέδιο Κολούμπια είναι ξηρές ή ημίξηρες περιοχές που βρίσκονται στη σκιά βροχής της Οροσειράς Κασκέιντ και της Σιέρα Νεβάδα. Η μέση ετήσια βροχόπτωση είναι μικρότερη από 15 inches (38 cm). Στις Νοτιοδυτικές Ηνωμένες Πολιτείες επικρατεί θερμό ερημικό κλίμα και το καλοκαίρι η θερμοκρασία μπορεί να ξεπερνά τους 100 °F (37,8 °C) επί αρκετές συνεχόμενες εβδομάδες. Η περιοχή αυτή και η Μεγάλη Λεκάνη επηρεάζονται επίσης από τον μουσώνα του Κόλπου της Καλιφόρνιας από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο, ο οποίος προκαλεί τοπικές αλλά συχνά ισχυρές καταιγίδες.

Στο μεγαλύτερο μέρος της Καλιφόρνιας επικρατεί μεσογειακό κλίμα με βροχοπτώσεις, ενίοτε ιδιαίτερα έντονες, από τον Οκτώβριο έως τον Απρίλιο και σχεδόν πλήρη ανομβρία κατά το υπόλοιπο έτος. Στον Βορειοδυτικό Ειρηνικό βρέχει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, αλλά οι βροχοπτώσεις είναι πολύ εντονότερες τον χειμώνα και την άνοιξη. Οι ορεινές περιοχές της δυτικής χώρας δέχονται άφθονες βροχές και πολύ ισχυρές χιονοπτώσεις. Η Οροσειρά Κασκέιντ συγκαταλέγεται στις περιοχές με τις περισσότερες χιονοπτώσεις στον κόσμο, καθώς σε ορισμένα σημεία το μέσο ετήσιο ύψος χιονιού υπερβαίνει το 1,5 m. Αντίθετα, στα χαμηλότερα υψόμετρα κοντά στις ακτές οι χιονοπτώσεις είναι περιορισμένες.

Στο βόρειο τμήμα της Φλόριντα επικρατεί υποτροπικό κλίμα ενώ στο νότιο τροπικό. Τα καλοκαίρια είναι υγρά και οι χειμώνες ξηροί. Μεγάλο μέρος της Φλόριντα και των πολιτειών του Βαθέος Νότου παραμένει χωρίς παγετό καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Οι ήπιοι χειμώνες της Φλόριντα ευνοούν την εκτεταμένη καλλιέργεια τροπικών φρούτων στο κεντρικό τμήμα της πολιτείας, με αποτέλεσμα οι Ηνωμένες Πολιτείες να καταλαμβάνουν τη δεύτερη θέση παγκοσμίως, μετά τη Βραζιλία, στην παραγωγή εσπεριδοειδών.

Σημειώσεις

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ Περιοχές που δεν απεικονίζονται στον χάρτη: Αλεούτιες νήσοι (Αλάσκα), Βορειοδυτικές Νήσοι της Χαβάης (Χαβάη), Νήσος Μόνα (Πουέρτο Ρίκο), Ρότα και Δήμος Βόρειων Νήσων (Βόρειες Μαριάνες Νήσοι), Νήσοι Μανούα, Ατόλη Ρόουζ και Νήσος Σουέινς (Αμερικανική Σαμόα), καθώς και οι Απομακρυσμένες Νησίδες των Ηνωμένων Πολιτειών.
  2. ↑ Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν θαλάσσια σύνορα με το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς οι Αμερικανικές Παρθένοι Νήσοι συνορεύουν με τις Βρετανικές Παρθένες Νήσους.[1] Το Πουέρτο Ρίκο έχει θαλάσσια σύνορα με τη Δομινικανή Δημοκρατία.[2] Η Αμερικανική Σαμόα έχει θαλάσσια σύνορα με τις Νήσους Κουκ (βλ. Συνθήκη θαλάσσιων συνόρων Νήσων Κουκ–Ηνωμένων Πολιτειών).[3][4] Η Αμερικανική Σαμόα έχει επίσης θαλάσσια σύνορα με το ανεξάρτητο κράτος της Σαμόα και το Νιούε.[5]
  3. ↑ Ένα νησί της Αμερικανικής Σαμόα, η Νήσος Σουέινς, δεν ανήκει στις Νήσους Σαμόα, αλλά στην αλυσίδα των νησιών Τοκελάου.

Παραπομπές

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
  1. ↑ https://www.britannica.com/place/United-States-Virgin-Islands. Britannica.com. United States Virgin Islands. Retrieved July 3, 2020. Αρχειοθετήθηκε April 29, 2020, στο Wayback Machine.
  2. ↑ https://www.britannica.com/place/Puerto-RicoBritannica.com. Puerto Rico. Retrieved July 3, 2020. Αρχειοθετήθηκε July 2, 2020, στο Wayback Machine.
  3. ↑ Anderson, Ewan W. (2003). International Boundaries: A Geopolitical Atlas. Routledge: New York. (ISBN 9781579583750); OCLC 54061586
  4. ↑ Charney, Jonathan I., David A. Colson, Robert W. Smith. (2005). International Maritime Boundaries, 5 vols. Hotei Publishing: Leiden.
  5. ↑ http://www.pacgeo.org/static/maritimeboundaries/Pacgeo.org. Maritime Boundaries. Retrieved July 3, 2020. Αρχειοθετήθηκε July 31, 2020, στο Wayback Machine.
  6. ↑ «Is Hawaii a Part of Oceania or North America?». WorldAtlas. 12 Ιανουαρίου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 11 Ιουλίου 2019. Ανακτήθηκε στις 24 Ιουνίου 2019.
  7. ↑ «United States». The World Factbook. CIA. 30 Σεπτεμβρίου 2009. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Ιανουαρίου 2021. Ανακτήθηκε στις 5 Ιανουαρίου 2010.
  8. ↑ «Population by Sex, Rate of Population Increase, Surface Area and Density» (PDF). Demographic Yearbook 2005. UN Statistics Division. Ανακτήθηκε στις 25 Μαρτίου 2008.
  9. ↑ «United States». Encyclopædia Britannica. https://www.britannica.com/EBchecked/topic/616563/United-States. Ανακτήθηκε στις 2026-02-20.
  10. ↑ «Largest Countries in the World by Area». Worldometer (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 28 Μαρτίου 2025.
  11. ↑ Countries of the World: 21 Years of World Facts, geographic.org, http://www.theodora.com/wfb/abc_world_fact_book.html, ανακτήθηκε στις 2008-08-17
  12. ↑ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/graphics/ref_maps/physical/pdf/standard_time_zones_of_the_world.pdfΑρχειοθετήθηκε January 8, 2018, στο Wayback Machine. CIA World Factbook – Standard Time Zones of the World, May 2018. (Map of the world showing the location of the contiguous U.S., Alaska, Hawaii, and the U.S. territories. Territories south of the "0" horizontal line (the equator) are in the southern hemisphere). Retrieved September 1, 2019.
  13. ↑ «Physiographic Regions». United States Geological Survey. 17 Απριλίου 2003. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Μαΐου 2006. Ανακτήθηκε στις 30 Ιανουαρίου 2008.
  14. ↑ Murray, N.J.; Phinn, S.R.; DeWitt, M.; Ferrari, R.; Johnston, R.; Lyons, M.B.; Clinton, N.; Thau, D. και άλλοι. (2019). «The global distribution and trajectory of tidal flats». Nature 565 (7738): 222–225. doi:10.1038/s41586-018-0805-8. PMID 30568300. https://www.nature.com/articles/s41586-018-0805-8.
  15. ↑ «Managing Upland Forests of the Midsouth». United States Forestry Service. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Οκτωβρίου 2007. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2007.
  16. ↑ «A Tapestry of Time and Terrain: The Union of Two Maps – Geology and Topography». United States Geological Survey. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 15 Μαΐου 2006. Ανακτήθηκε στις 13 Οκτωβρίου 2007.
  17. ↑ «USGS National Elevation Dataset (NED) 1 meter Downloadable Data Collection from The National Map 3D Elevation Program (3DEP) – National Geospatial Data Asset (NGDA) National Elevation Data Set (NED)». United States Geological Survey. 21 Σεπτεμβρίου 2015. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 25 Μαρτίου 2019. Ανακτήθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2015.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Γεωγραφία_των_Ηνωμένων_Πολιτειών&oldid=11760818"