Γαστρίδιο
- * Αυτό το λήμμα αναφέρεται στο στάδιο της εμβρυϊκής αναπτύξεως. Για το ομώνυμο γένος φυτού δείτε γαστρίδιο (φυτό).
Με την ονομασία γαστρίδιο αναφέρεται τόσο το τρίτο στάδιο της εμβρυϊκής αναπτύξεως των πολυκύτταρων ζωικών οργανισμών, όσο και το έμβρυο που βρίσκεται στο συγκεκριμένο στάδιο. Σε αυτό, που διαδέχεται το στάδιο του βλαστιδίου (όπου το έμβρυο είναι ένα απλό σφαιρίδιο από κύτταρα), ή τη βλαστοκύστη (στα θηλαστικά ζώα), αναμορφώνεται σε ένα σύστημα με δύο ή τρεις στρώσεις κυττάρων.[1] Ο όρος επινοήθηκε από τον Ερνστ Χέκελ ως gastrula και πρωτοαναφέρθηκε το 1872 στο έργο του Βιολογία των ασβεστοσπόγγων.[2] Ετυμολογικώς προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη γαστήρ = κοιλιά και την υποκοριστική κατάληξη.
Προς το τέλος του σταδίου του γαστριδίου, τα κύτταρα του εμβρύου έχουν αρχίσει ήδη να διαφοροποιούνται. Επίσης διαμορφώνονται οι βασικοί άξονες του σώματος, διαχωρίζοντας τη ραχιαία από την κοιλιακή πλευρά και την πλευρά της κεφαλής από εκείνη της ουράς. Το έμβρυο σχηματίζει μια νέα κοιλότητα, το αρχέντερο ή βλαστική κοιλότητα, η οποία επικοινωνεί με το εξωτερικό περιβάλλον με ένα άνοιγμα που λέγεται βλαστόπορος. Αρχίζει έτσι να δημιουργείται ο μελλοντικός γαστρεντερικός σωλήνας.[3]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Urry, Lisa (2016). Campbell Biology (11η έκδοση). Pearson. σελ. 1047. ISBN 978-0-13-409341-3.
- ↑ Ereskovsky 2010: p. 236
- ↑ Gilbert, Scott F.· Michael J.F. Barresi (2016). Developmental biology (11η έκδοση). Sunderland, Massachusetts: Sinauer. ISBN 978-1-60535-470-5. OCLC 945169933.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Το λήμμα «γαστρίδιον» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 9, σελ. 345