Μετάβαση στο περιεχόμενο

ΓΑΙΑΟΣΕ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
ΓΑΙΑ ΟΣΕ Α.Ε.
Εμπορική επ.ΓΑΙΑΟΣΕ - ΓΑΙΑ ΟΣΕ Α.Ε.
Νομική μορφήΕταιρεία διαχείρισης δημόσιας ακίνητης περιουσίας
ΚλάδοςΔιαχείριση Ακίνητης περιουσίας των Σιδηροδρόμων Ελλάδος.
ΔιάδοχοςΣιδηρόδρομοι Ελλάδος (κατά την διαχείριση του τροχαίου υλικού)
Ίδρυση1 Ιανουαρίου 2001
ΈδραΣιώκου 2, Αθήνα 104 45, Ελλάδα
Περιοχές δραστηρ.Αττική, Στερεά Ελλάδα, Θεσσαλία, Δυτική Μακεδονία, Κεντρική Μακεδονία, Ανατολική Μακεδονία και Θράκη
Σημαντικά πρόσωπαΠρόεδρος: Κωνσταντίνος Κεσεντές
Διευθύνων Σύμβουλος: Παναγιώτης Μπαλωμένος
Κύκλος εργασιώνΑύξηση 20.997.896 (2023)
Καθαρά έσοδαΑύξηση 20.009.089 (2023)
Σύνολο ενεργητικούΑύξηση 295.332.586 (2023)
ΙδιοκτήτηςΕλληνικό Δημόσιο
Υπάλληλοι16 (2023)
ΜητρικήΟΣΕ 2001-2018
Υπερταμείο 2018 - σήμερα
Θυγατρικές3 (2011-2021)
Ιστότοποςhttps://www.gaiaose.com

Η ΓΑΙΑΟΣΕ (ΓΑΙΑ ΟΣΕ Α.Ε) αποτελεί μια επιχείρηση δημόσιας ωφέλειας με μοναδικό μέτοχο το Ελληνικό Δημόσιο, η οποία δραστηριοποιείται στη διαχείριση, αξιοποίηση και ανάπτυξη της σιδηροδρομικής ακίνητης περιουσίας.[1]

Η εταιρεία ιδρύθηκε το 2001 στα πλαίσια μετασχηματισμού του ΟΣΕ και αποτέλεσε θυγατρική εταιρεία του νεοσυσταθέντος ομίλου. Έκτοτε υπέστη ποικίλες μεταρρυθμίσεις με πρόβλεψη διαφορετικών αρμοδιοτήτων και υποχρεώσων την εκάστοτε φορά σε ότι αφορά την διαχείριση της ακίνητης και κινητής περιουσίας του ΟΣΕ.[2] Από την 1η Ιουλίου 2018 η ΓΑΙΑΟΣΕ πέρασε στην Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας.[3]

Το 2025, η ΓΑΙΑΟΣΕ μεταβίβασε την ιδιοκτησία και διαχείριση του δημόσιου σιδηροδρομικού τροχαίου υλικού στους Σιδηρόδρομους Ελλάδος (ΣΕ), τη νεοσυσταθείσα εταιρεία διαχείρισης της Εθνικής Σιδηροδρομικής Υποδομής.[4][5][6][7] Με αυτή την κίνησή της έπαψε να δραστηριοποιείται σε θέματα κινητής περιουσίας.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1990, ο ΟΣΕ, όντας ως ο μοναδικός διαχειριστής της εθνικής σιδηροδρομικής υποδομής, εισέρχεται έπειτα από μεταρρυθμίσεις σε αναδιοργάνωση των εργασιών του, διάσπαση των αρμοδιοτήτων του σε θυγατρικές εταιρείες και περικοπή των δαπανών, με σκοπό να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις της εποχής. Στο πλαίσιο αυτό, ετοιμάστηκε το έδαφος ώστε το 2001 η ιδιοκτησία και διαχείριση του συνόλου της ακίνητης και κινητής (τροχαίο υλικό) περιουσίας του ΟΣΕ, να περιέλθει στην αρμοδιότητα της ΓΑΙΑΟΣΕ, μιας νέας δημόσιας εταιρείας, η οποία αποτελεί θυγατρική του ανασυγκροτημένου ομίλου.[8]

Στη νέα χιλιετία, η νεοσυσταθείσα ΓΑΙΑΟΣΕ προχώρησε σε αρκετές δράσεις αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας του ΟΣΕ, ωστόσο ένα αρκετά μεγάλο τμήμα της περιουσίας παραμένει αχαρτογράφητο και αναξιοποίητο, ιδιαίτερα στα ακριτικά συγκροτήματα σταθμών. Ταυτόχρονα, η εταιρεία την περίοδο αυτή προχώρησε στην προμήθεια μεγάλου αριθμού μηχανών έλξης, αυτοκινηταμαξών και βαγονιών, με χαρακτηριστική την εξαγορά συρμών τύπου IC (Intercity), καθώς και των ντιζελάμαξων Σειράς 621. Κατά την διάρκεια των χρόνων της οικονομικής και υγειονομικής κρίσης και ύστερα, μεγάλο τμήμα του τροχαίου υλικού παραμένει παροπλισμένο, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της ακίνητης περιουσίας του ΟΣΕ, σε αναστολή λειτουργίας και χρήσης.[9]

Απόσχιση Τομέα ιδιοκτησίας και διαχείρισης Τροχαίου Υλικού

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 2024, στο πλαίσιο ανασυγκρότησης του ΟΣΕ, αποφασίστηκε η μεταρρυθμιστική αναδιοργάνωση του ομίλου, ο οποίος πλέον θα ενοποιηθεί, απορροφώντας την ΕΡΓΟΣΕ και το τμήμα ιδιοκτησίας και διαχείρισης του τροχαίου υλικού, υπό το πρίσμα του νέου φορέα διαχείρισης, τους Σιδηρόδρομους Ελλάδος (ΣΕ). Η μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων προβλέπεται εντός του 2025.[6][7]

Αντικείμενο Διαχείρισης

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ακίνητη Περιουσία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η ΓΑΙΑΟΣΕ είναι ένας από τους μεγαλύτερους διαχειριστές ακινήτων στη χώρα έχοντας υπό διαχείριση εκτάσεις άνω των 100.000 στρεμμάτων και πλήθος κτιρίων, άνω των 4.500 σε αριθμό, με εμβαδόν 540.000 τ.μ. Από τα 100.000 στρέμματα γεωτεμαχίων που ελέγχει η εταιρία, περίπου τα 5.000 είναι κατάλληλα για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών ισχύος 252 μεγαβάτ και από αυτά τα 2.500 στρέμματα θεωρείται ότι μπορούν να αξιοποιηθούν άμεσα.

Η ΓΑΙΑΟΣΕ διαχειρίζεται το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του Οργανισμού Σιδηροδρόμων Ελλάδος, σε ό,τι αφορά την συντήρηση, την διαφύλαξη και την ανάδειξη των υποδομών. Το αντικείμενο διαχείρισης αυτό περιλαμβάνει το σύνολο των κτιριακών εγκαταστάσεων συγκροτημάτων σταθμών (κεντρικά κτίρια επιβατών, αμαξοστάσια, σιδηροτροχιές, βοηθητικά κτήρια), καθώς και το σύνολο των ΑΣΙΔ, των γεφυρών, των γαλαριών και των ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων που υποστηρίζουν την κίνηση των συρμών.[10]

Σε ότι αφορά την κινητή περιουσία, η ΓΑΙΑΟΣΕ ήταν επιφορτισμένη με την συντήρηση και διαφύλαξη του συνόλου του τροχαίου υλικού, όπως των ελκτικών μηχανών, των επιβατικών και εμπορικών βαγονιών και των αυτοκινηταμαξών, οι οποίες είτε βρίσκονται υπό μίσθωση από σιδηροδρομικές επιχειρήσεις (π.χ. Hellenic Train), είτε παραμένουν παροπλισμένες σε αμαξοστάσια και κατάλληλους και ακατάλληλους χώρους αποθήκευσης του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου.[11]

Θυγατρικές Εταιρείες

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τα 100.000 στρέμματα γεωτεμαχίων που διαχειρίζεται η εταιρεία, περίπου τα 5.000 είναι κατάλληλα για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών ισχύος 252 μεγαβάτ και από αυτά τα 2.500 στρέμματα θεωρήθηκε ότι μπορούσαν να αξιοποιηθούν άμεσα.

Έτσι η ΓΑΙΑΟΣΕ ίδρυσε και διατήρησε για περίπου μια δεκαετία τρεις θυγατρικές εταιρείες στον τομέα της παραγωγής και πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Η πρώτη με ονομασία «ΓΑΙΑΟΣΕ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΛΑΡΙΣΑΣ Α.Ε.» συστάθηκε στις 6 Ιουνίου 2011, ενώ οι υπολοιπές δύο «ΓΑΙΑΟΣΕ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΑΤΤΙΚΗΣ & ΒΟΙΩΤΙΑΣ Α.Ε.» και «ΓΑΙΑΟΣΕ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Α.Ε.» στις 12 Ιουλίου 2011. Οι τρεις αυτες θυγατρικές είχαν λάβει από τη ΡΑΕ άδειες για ανάπτυξη 9 μονάδων με ισχύ περίπου 20 μεγαβάτ. Οι άδειες αφορούσαν 1 μονάδα με ισχύ 1,99 μεγαβάτ στη Βοιωτία, 5 μονάδες με ισχύ περίπου 12 μεγαβάτ στην Καρδίτσα και 3 μονάδες με ισχύ περίπου 6 μεγαβάτ στη Λάρισα, προς εγκατάσταση σε ακίνητα της ΓΑΙΑΟΣΕ. Να σημειωθεί ότι η μητρική εταιρεία διαθέτει 2 φωτοβολταϊκούς σταθμούς σε στέγες ακινήτων στο Θριάσιο Πεδίο.[12]

Από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας των τριών αυτών θυγατρικών ανώνυμων βιομηχανικών εμπορικών εταιρειών (ΑΒΕΕ) είχαν διεξαχθεί ενέργειες για την πώλησή τους, χωρίς αποτέλεσμα. Τελικώς, στις 24 Ιουνίου 2021 ολοκληρώθηκε η συγχώνευση με απορρόφηση και των τριών από την μητρική τους ΓΑΙΑΟΣΕ Α.Ε.

  1. Sleed (4 Μαρτίου 2023). «Η μεθόδευση της εκποίησης του ΟΣΕ - Documento». www.documentonews.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2025.
  2. «Άρθρο 45 – Ρύθμιση θεμάτων ακινήτων ΟΣΕ και σιδηροδρομικών λειτουργιών | Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών». www.opengov.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2025.
  3. «Από 1η Ιουλίου η ΓΑΙΑΟΣΕ στο υπερταμείο».
  4. Αργύρης (10 Ιανουαρίου 2024). «Συγχώνευση ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ, ΓΑΙΑΟΣΕ και δημιουργία «Νέου ΟΣΕ»». ECOPRESS. Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2025.
  5. Τζάννε, Μαριάννα· newmoney, Ειδήσεις για την Οικονομία | (19 Δεκεμβρίου 2023). «Τι αλλάζει σε ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ, ΓΑΙΑΟΣΕ - Στα σκαριά ο νέος ενιαίος σιδηροδρομικός φορέας». Ειδήσεις για την Οικονομία | newmoney (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2025.
  6. 1 2 «Αυτός είναι ο Νέος ΟΣΕ: Συγχωνεύονται στη νέα εταιρεία ΕΡΓΟΣΕ-ΓΑΙΟΣΕ – με ορίζοντα το 2025 το project». Protagon.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2025.
  7. 1 2 Group), Radiotileoptiki S. A. (OPEN Digital (9 Ιανουαρίου 2024). «ΟΣΕ: Αλλάζει όνομα και ενσωματώνει ΕΡΓΟΣΕ και ΓΑΙΑΟΣΕ - Η ιδιωτική εταιρεία συμβούλων και οι αλλαγές». ΕΘΝΟΣ. Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2025.
  8. Χεκιμογλου*, Αχιλλεας (6 Μαρτίου 2023). «Τα φαντάσματα του ΟΣΕ». Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (στα greek). Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2025.CS1 maint: Μη αναγνωρίσιμη γλώσσα (link)
  9. Capital.gr. «Ο ΟΣΕ αγοράζει τρένα 1,1 δισ. ευρώ!». Capital.gr. Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2025.
  10. Καλούδη, Μαρία (20 Σεπτεμβρίου 2024). «To τριετές πλάνο αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας της ΓΑΙΑΟΣΕ». PowerGame. Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2025.
  11. gaiaose (5 Νοεμβρίου 2017). «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΡΟΧΑΙΟΥ ΥΛΙΚΟΥ». ΓΑΙΑ ΟΣΕ. Ανακτήθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2025.
  12. «ΓΑΙΑΟΣΕ:"Πωλητήριο" στις θυγατρικές φωτοβολταϊκών».