Βραβείο Τούρινγκ

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Το Βραβείο Τούρινγκ είναι ένα ετήσιο επιστημονικό βραβείο που απονέμει ο διεθνής Σύλλογος Μηχανημάτων ΥπολογισμούAssociation for Computing Machinery», ACM), εδραζόμενος στις ΗΠΑ, σε ένα «άτομο επιλεγμένο για την τεχνικής φύσης συνεισφορά του στην κοινότητα του υπολογισμού». Το Βραβείο Τούρινγκ θεωρείται η πιο υψηλή διάκριση στους σχετικούς ακαδημαϊκούς χώρους[1], αποκαλείται «Βραβείο Νόμπελ της πληροφορικής» και απονέμεται κάθε έτος από το 1966 κι έπειτα. Έχει λάβει το όνομά του προς τιμήν του μαθηματικού Άλαν Τούρινγκ, του θεωρούμενου ως «πατέρα της πληροφορικής και της τεχνητής νοημοσύνης». Από το 2007 έως και το 2013, συνοδευόταν από χρηματικό έπαθλο 250.000 δολαρίων[2], ενώ από το 2014 το χρηματικό έπαθλο είναι 1.000.000 δολάρια[3]. Χορηγός του χρηματικού επάθλου είναι η εταιρεία Google[4].

Βραβευθέντες[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Έτος Αποδέκτης/-ες (γέννηση-θάνατος) Αιτία βράβευσης
1966 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Άλαν Πέρλις
(1922-1990)
Για τη συνεισφορά του στην ανάπτυξη προηγμένων μεθόδων προγραμματισμού υπολογιστών και κατασκευής μεταγλωττιστών.
1967 Ηνωμένο Βασίλειο Μόρις Γουάιλκς
(1913-2010)
Για τη συνεισφορά του στην κατασκευή του EDSAC το 1949, του πρώτου υπολογιστή με εσωτερικά αποθηκευόμενο στη μνήμη του λογισμικό, και στην επινόηση της έννοιας της βιβλιοθήκης το 1951.
1968 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Ρίτσαρντ Χάμινγκ
(1915-1998)
Για τη συνεισφορά του στην αριθμητική ανάλυση, ένα γνωστικό πεδίο τοποθετημένο στην τομή μεταξύ θεωρητικής πληροφορικής και εφαρμοσμένων μαθηματικών, και για την εργασία του σε κώδικες ανίχνευσης και διόρθωσης σφαλμάτων (απόσταση Hamming).
1969 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Μάρβιν Μίνσκυ
(1927-2016)
Για τη μεγάλη του συνεισφορά στη διαμόρφωση και εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης.
1970 Ηνωμένο Βασίλειο Τζέιμς Γουίλκινσον
(1919-1986)
Για τη συνεισφορά του στην αριθμητική ανάλυση και στην εφαρμοσμένη γραμμική άλγεβρα. Ο Γούιλκινσον ήταν παλιός συνεργάτης του Άλαν Τούρινγκ.
1971 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Τζον Μακάρθι
(1927-2011)
Για τη μεγάλη του συνεισφορά στη διαμόρφωση και εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης.
1972 Ολλανδία Έντσγκερ Ντάικστρα
(1930-2002)
Για τη μεγάλη του συνεισφορά στη θεωρία γλωσσών προγραμματισμού, στη θεωρία γράφων (ο αλγόριθμος του συντομότερου μονοπατιού) και στον σχεδιασμό της εξαιρετικά επηρεαστικής γλώσσας ALGOL.
1973 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Τσαρλς Μπάκμαν
(1924-2017)
Για τη σημαντική του συνεισφορά στο πεδίο των βάσεων δεδομένων.
1974 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Ντόναλντ Κένουθ
(1938-)
Για τη μεγάλη του συνεισφορά στην ανάλυση αλγορίθμων και στη θεωρία γλωσσών προγραμματισμού, όπως και για το πολύτομο βιβλίο αναφοράς του Η τέχνη του προγραμματισμού υπολογιστών.
1975 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Άλεν Νιούελ
(1927-1992) και

Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Χέρμπερτ Σάιμον
(1916-2001)

Για τη σημαντική, από κοινού συνεισφορά τους στη διαμόρφωση και εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης και της γνωσιακής επιστήμης.
1976 Ισραήλ Μάικλ Ράμπιν
(1931-)
και

Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Ντέινα Σκοτ
(1932-)

Για τη μεγάλη τους συνεισφορά στη θεωρία υπολογισμού, εφόσον πρόκειται για τους εισηγητές της έννοιας του μη πεπερασμένου αυτομάτου.
1977 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Τζον Μπάκους
(1924-2007)
Για τη σημαντική συνεισφορά του στις γλώσσες προγραμματισμού (κυρίως μέσω της Fortran) και στη θεωρία τους (Μορφή Μπάκους-Νάουρ).
1978 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Ρόμπερτ Φλόιντ
(1936-2001)
Για τη συνεισφορά του στη θεωρία γράφων, στην έρευνα περί μεταγλωττιστών και στην τυπική επαλήθευση λογισμικού.
1979 Καναδάς Κένεθ Άιβερσον
(1920-2004)
Για τη σημαντική συνεισφορά του στις γλώσσες προγραμματισμού (μέσω της APL) και στη θεωρία τους.
1980 Ηνωμένο Βασίλειο Τόνυ Χόαρ
(1934-)
Για τη σημαντική συνεισφορά του στον σχεδιασμό των γλωσσών προγραμματισμού. Ο Χόαρ είναι ο εφευρέτης του αλγορίθμου γρήγορης ταξινόμησης (QuickSort) και περιέγραψε πρώτος τις Επικοινωνούσες Ακολουθιακές Διεργασίες.
1981 Ηνωμένο Βασίλειο Έντγκαρ Κοντ
(1923-2003)
Για τη μεγάλη του συνεισφορά του στον σχεδιασμό των βάσεων δεδομένων και ιδιαίτερα στην εξέλιξη του σχεσιακού μοντέλου.
1982 Καναδάς Στίβεν Κουκ
(1939-)
Για τη σημαντική συνεισφορά του στη θεωρία υπολογισμού.
1983 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Κεν Τόμσον
(1943-)
και

Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Ντένις Ρίτσι
(1941-2011)

Για τη μεγάλη τους συνεισφορά στη θεωρία των λειτουργικών συστημάτων και στην αρχική ανάπτυξη του συστήματος Unix.
1984 Ελβετία Νικλάους Βιρτ
(1934-)
Για τη σχεδίαση και ανάπτυξη εκ μέρους του μίας σειράς καινοτόμων γλωσσών προγραμματισμού, όπως η Pascal.
1985 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Ρίτσαρντ Καρπ
(1935-)
Για τη συνεισφορά του στην ανάλυση αλγορίθμων και στη μελέτη προβλημάτων συνδυαστικής βελτιστοποίησης.
1986 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Τζον Χόπκροφτ
(1939-)
και

Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Ρόμπερτ Τάρτζαν
(1948-)

Για τη σημαντική, από κοινού συνεισφορά τους στην ανάλυση αλγορίθμων και στη μελέτη των δομών δεδομένων.
1987 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Τζον Κοκ
(1925-2002)
Για τη σημαντική συνεισφορά του στη σχεδίαση και θεωρία των μεταγλωττιστών, καθώς και για τη συμβολή του στην ανάπτυξη των αρχιτεκτονικών RISC στη μηχανική υπολογιστών.
1988 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Άιβαν Σάδερλαντ
(1938-)
Για την καινοτόμο και εξαιρετικά επηρεαστική συνεισφορά του στα γραφικά υπολογιστών.
1989 Καναδάς Ουίλιαμ Κάαν
(1933-)
Για τη συνεισφορά του στην αριθμητική ανάλυση και στην αριθμητική κινητής υποδιαστολής.
1990 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Φερνάντο Κορμπατό
(1926-2019)
Για τη συνεισφορά του στην εξέλιξη των πολυχρηστικών, πολυδιεργασιακών λειτουργικών συστημάτων και στην ανάπτυξη του Multics, πρόδρομο του Unix.
1991 Ηνωμένο Βασίλειο Ρόμπιν Μίλνερ
(1934-2010)
Για τρεις διακριτές συνεισφορές του στη θεωρητική πληροφορική: τον αλγόριθμο αυτόματης απόδειξης θεωρημάτων LCF, την πρώτη γλώσσα προγραμματισμού με αυτόματη πολυμορφική εξαγωγή τύπων (ML), καθώς και για τον Λογισμό των Επικοινωνούντων Συστημάτων στο πεδίο του κατανεμημένου υπολογισμού.
1992 Ηνωμένο Βασίλειο Μπάτλερ Λάμπσον
(1943-)
Για τη συμβολή του στη διαμόρφωση της έννοιας και της δομής του προσωπικού υπολογιστή, της διασύνδεσής του με τον χρήστη (GUI), καθώς και για άλλες τεχνολογίες οι οποίες εξαπλώθηκαν στη συνέχεια όπως το Ethernet.
1993 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Ρίτσαρντ Στερνς
(1936-)
και

Λετονία Τζούρις Χαρτμάνις
(1928-)

Για τη σημαντική και επηρεαστική συνεισφορά τους στη θεωρία υπολογισιμότητας.
1994 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Έντουαρντ Φάιγκενμπαουμ
(1936-)
και

Ινδία Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Ραζ Ρέντι
(1937-)

Για τη συμβολή τους στην ανάδειξη της πρακτικής αξίας των μεγάλης κλίμακας έμπειρων συστημάτων στην τεχνητή νοημοσύνη.
1995 Βενεζουέλα Μανουέλ Μπλουμ
(1938-)
Για τη συνεισφορά του στη θεωρία υπολογισμού και σε εφαρμογές της στην κρυπτογραφία.
1996 Ισραήλ Αμίρ Πνουέλι
(1941-2009)
Για τη συμβολή του στην εξέλιξη της χρονικής λογικής και των εφαρμογών της στη θεωρητική πληροφορική και στην τυπική επαλήθευση.
1997 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Ντάγκλας Ένγκελμπαρτ
(1925-2013)
Για τη συνεισφορά του στον χώρο της αλληλεπίδρασης ανθρώπου-υπολογιστή, με πρωτοποριακές τεχνολογίες όπως το ποντίκι, τα γραφικά περιβάλλοντα χρήστη και το υπερκείμενο, το οποίο αξιοποιήθηκε κατόπιν στο Διαδίκτυο.
1998 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Τζιμ Γκρέι
(1944-2012)
Για τη μεγάλη του θεωρητική συμβολή στις βάσεις δεδομένων και στην επεξεργασία συναλλαγών.
1999 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Φρέντερικ Μπρουκς
(1931-)
Για την εξαιρετικά σημαντική συνεισφορά του, από τη δεκαετία του 1960, στην αρχιτεκτονική υπολογιστών, στα λειτουργικά συστήματα και στη μηχανική λογισμικού.
2000 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Κίνα Άντριου Γιάο
(1946-)
Για τη συνεισφορά του στη θεωρία υπολογισμού και σε εφαρμογές της στην παραγωγή ψευδοτυχαίων αριθμών και στην κρυπτογραφία.
2001 Νορβηγία Όλε-Γιόχαν Νταλ
(1931-2002)
και

Νορβηγία Κρίστεν Νάιγκαρντ
(1926-2002)

Για την από κοινού μεγάλη τους συμβολή στην ανάπτυξη του αντικειμενοστρεφούς παραδείγματος, διά της γλώσσας προγραμματισμού Simula.
2002 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Ρον Ρίβεστ
(1947-),

Ισραήλ Άντι Σαμίρ
(1952-) και
Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Λέοναρντ Άντλεμαν
(1945-)

Για τη συμβολή τους στη διάδοση της κρυπτογραφίας δημόσιου κλειδιού, μέσω του αλγορίθμου RSA.
2003 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Άλαν Κέι
(1940-)
Για τη συνεισφορά του στην ανάπτυξη των σύγχρονων αντικειμενοστρεφών γλωσσών προγραμματισμού, μέσω της Smalltalk, και στη διαμόρφωση των προσωπικών υπολογιστών.
2004 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Βίντον Σερφ
(1943-)
και

Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Ρόμπερτ Καν
(1938-)

Για την πρωτοποριακή και επηρεαστική εργασία τους στα δίκτυα υπολογιστών και στη στοίβα πρωτοκόλλων TCP/IP, η οποία βρίσκεται στην τεχνολογική υποδομή του σημερινού Διαδικτύου.
2005 Δανία Πέτερ Νάουρ
(1928-2016)
Για τη σημαντική συμβολή του στον σχεδιασμό και στη θεωρία των γλωσσών προγραμματισμού (Μορφή Μπάκους-Νάουρ), στη σχεδίαση μεταγλωττιστών και στην εξαιρετικά επηρεαστική γλώσσα ALGOL.
2006 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Φράνσις Άλεν
(1932-2020)
Για την καινοτόμο θεωρητική και πρακτική συνεισφορά της στη βελτιστοποίηση προγραμμάτων από μεταγλωττιστές και στην αυτόματη παραλληλοποίηση κώδικα.
2007 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Έντμουντ Κλαρκ
(1945-2020),

Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Άλεν Έμερσον
(1954-) και
Ελλάδα Ιωσήφ Σηφάκης
(1946-)

Για τη συνεισφορά τους στην εξέλιξη του ελέγχου μοντέλων ως μεθόδου τυπικής επαλήθευσης.
2008 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Μπάρμπαρα Λίσκοφ
(1939-)
Για τη συμβολή της στη μηχανική λογισμικού, στον σχεδιασμό γλωσσών προγραμματισμού και στη θεωρία των κατανεμημένων συστημάτων.
2009 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Τσαρλς Θάκερ
(1943-2017)
Για τη σχεδίαση και υλοποίηση του Xerox Alto, του πρώτου προσωπικού υπολογιστή με επιφάνεια εργασίας χειριζόμενη με ποντίκι, και για τη συνεισφορά του στην τεχνολογία δικτύωσης του Ethernet.
2010 Ηνωμένο Βασίλειο Λέσλι Βάλιαντ
(1949-)
Για θεμελιώδεις συνεισφορές στη σύγχρονη θεωρία υπολογισμού και στην υπολογιστική μελέτη αλγορίθμων μηχανικής μάθησης.
2011 Ισραήλ Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Τζουντέα Περλ
(1936-)
Για τη σημαντική επιρροή του στη σύγχρονη τεχνητή νοημοσύνη και τις πρωτοποριακές πιθανοκρατικές μεθόδους που εισήγαγε.
2012 Ιταλία Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Σίλβιο Μικάλι
(1954-) και

Ισραήλ Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Σάφι Γκολντβάσερ
(1959-)

Για τη μεγάλη τους συμβολή στην κρυπτογραφία, στη θεωρία υπολογισμού και σε αποδοτικές μεθόδους επαλήθευσης μαθηματικών αποδείξεων στους εν λόγω τομείς.
2013 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Λέσλι Λάμπορτ
(1941-)
Για τη μεγάλη του θεωρητική συμβολή στη μελέτη των παράλληλων και κατανεμημένων συστημάτων, με την εφεύρεση εννοιών όπως η αιτιότητα, τα λογικά ρολόγια, η ακολουθιακή συνεκτικότητα κοκ.
2014 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Μάικλ Στόουνμπρεϊκερ
(1943-)
Για τη θεμελιώδη του συνεισφορά στις αρχές και τις πρακτικές στα μοντέρνα συστήματα δεδομένων.
2015 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Μάρτιν Ε. Χέλμαν
(1945-)
Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Γουίτφιλντ Ντίφι
(1944-)
Για τις θεμελιώδεις συνεισφορές τους στη σύγχρονη κρυπτογραφία με το έργο τους "Νέες κατευθύνσεις στην κρυπτογραφία", στο οποίο βασίστηκε η εισαγωγή της ψηφιακής υπογραφής στο Διαδίκτυο.[5][6]
2016 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Τιμ Μπέρνερς Λι
(1955-)
Για την εφεύρεση του Παγκόσμιου Ιστού, του πρώτου φυλλομετρητή ιστοσελίδων και των θεμελιωδών πρωτοκόλλων και αλγορίθμων που επιτρέπουν τη μέτρηση των ιστοτόπων.[7]
2017 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Τζον Λ. Χένεσι
(1952-)

Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Ντέιβιντ Πάτερσον
(1947-)

Για την πρωτοπορία μιας συστηματικής, ποσοτικής προσέγγισης στο σχεδιασμό και την αξιολόγηση των αρχιτεκτονικών υπολογιστών με διαρκή αντίκτυπο στη βιομηχανία μικροεπεξεργαστών[8].
2018 Γαλλία Καναδάς Γιόσουα Μπέντζιο
(1964-)

Μεγάλη Βρετανία Καναδάς Τζέφρι Χίντον
(1947-)

Γαλλία Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Γιαν ΛεΚουν
(1960-)

Για τα επιτεύγματά τους, που κατέστησαν τα deep neural networks σημαντικό κομμάτι του τομέα των ηλεκτρονικών υπολογιστών[9].
2019 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Έντουιν Κάτμουλ
(1945-)
Για τις θεμελιώδεις συνεισφορές του στα τρισδιάστατα γραφικά υπολογιστών και την επαναστατική επιρροή των τεχνικών αυτών στις εικόνες που δημιουργούνται με υπολογιστή (CGI) στη δημιουργία ταινιών και σε άλλες εφαρμογές.[10]
Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Πατ Χανράχαν
(1954-)
2020 Καναδάς Άλφρεντ Άχο
(1941-)
Για τους θεμελιώδεις αλγόριθμους και τη θεωρία που διέπουν την εφαρμογή της γλώσσας προγραμματισμού και για τη σύνθεση αυτών των αποτελεσμάτων και εκείνων άλλων στα βιβλία τους με μεγάλη επιρροή, τα οποία εκπαίδευσαν γενιές επιστημόνων υπολογιστών.[11]
Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Τζέφρι Ούλμαν
(1942-)
2021 Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής Τζακ Ντονγκάρα
(1950-)
Για πρωτοποριακές συνεισφορές σε αριθμητικούς αλγόριθμους και βιβλιοθήκες που επέτρεψαν στο υπολογιστικό λογισμικό υψηλής απόδοσης να συμβαδίζει με τις εκθετικές βελτιώσεις υλικού για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες.[12]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. "The Turing Award is recognized as the highest distinction in computer science" Dasgupta, Sanjoy· Papadimitriou, Christos· Vazirani, Umesh (2008). Algorithms. McGraw-Hill. ISBN 978-0-07-352340-8. , p. 317.
  2. Steven Geringer (27 Ιουλίου 2007). «ACM'S Turing Award Prize Raised To $250,000». Δελτίο τύπου της ACM. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 30 Δεκεμβρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2008. 
  3. Staff, CACM (2014-11-26). «ACM's Turing Award prize raised to $1 million» (στα αγγλικά). Communications of the ACM. doi:10.1145/2685372. https://dl.acm.org/doi/abs/10.1145/2685372. 
  4. ACM: About the Award
  5. Diffie, W.; Hellman, M. (1976). «New directions in cryptography». IEEE Transactions on Information Theory 22 (6): 644–654. doi:10.1109/TIT.1976.1055638. https://www-ee.stanford.edu/~hellman/publications/24.pdf. 
  6. «Cryptography Pioneers Receive 2015 ACM A.M. Turing Award». ACM. 
  7. «Turing award 2016». ACM. 
  8. «John L Hennessy - A.M. Turing Award Laureate». amturing.acm.org. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2020. 
  9. «Στους «πατέρες» της επανάστασης του deep learning το «Νόμπελ των Υπολογιστών», Turing Award | naftemporiki.gr». www.naftemporiki.gr. 28 Μαρτίου 2019. Ανακτήθηκε στις 15 Φεβρουαρίου 2020. 
  10. Pioneers of Modern Computer Graphics Recognized with ACM A.M. Turing Award – Hanrahan and Catmull’s Innovations Paved the Way for Today’s 3-D Animated Films. Retrieved 19 Μαρτίου 2020.
  11. ACM Turing Award Honors Innovators Who Shaped the Foundations of Programming Language Compilers and Algorithms. Retrieved 31 Μαρτίου 2021.
  12. «Open Graph Title: University of Tennessee's Jack Dongarra receives 2021 ACM A.M. Turing Award». awards.acm.org (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 30 Μαρτίου 2022.