Μετάβαση στο περιεχόμενο

Βιολέτα Γιάκοβα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Βιολέτα Γιάκοβα
Γέννηση2 Ιουνίου 1923
Ντούπνιτσα, Βασίλειο της Βουλγαρίας
Θάνατος18 Ιουνίου 1944 (21 ετών)
Ράντομιρ, Βασίλειο της Βουλγαρίας
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Η Βιολέτα Γιάκοβα (βουλγαρικά Виолета Якова, 2 Ιουνίου 1923 – 18 Ιουνίου 1944) ήταν αντάρτισσα και μέλος του Βουλγαρικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Η Γιάκοβα, της οποίας το παρατσούκλι ήταν «Ιβάνκα»[1], συμμετείχε στις δολοφονίες αρκετών Γερμανών και Βουλγάρων αξιωματικών, συμπεριλαμβανομένης της δολοφονίας του αρχηγού της Βουλγαρικής Αστυνομίας, Ατανάς Πάντεφ, και του Αντιστράτηγου Χρίστο Λούκοφ[2]. Συνελήφθη από την αστυνομία της βουλγαρικής κυβέρνησης και σκοτώθηκε σε ανταλλαγή πυροβολισμών με την αστυνομία τον Ιούνιο του 1944.

Η Βιολέτα Γιοσιφόβνα Γιάκοβα γεννήθηκε σε μια σεφαραδίτικη-εβραϊκή[3] οικογένεια στην Ντούπνιτσα. Ο πατέρας της, Γιοσέφ Γιάκοβ, ένας μικροέμπορος, πέθανε πριν γεννηθεί αυτή. Η δύσκολη οικονομική κατάσταση στη Βουλγαρία μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο οδήγησε πολλές εβραϊκές οικογένειες να μεταναστεύσουν από σχετικά μικρές πόλεις σε μεγαλύτερα πληθυσμιακά κέντρα και υπό αυτές τις συνθήκες, η οικογένειά της μετακόμισε στην πρωτεύουσα Σόφια. Η Βιολέτα έμαθε ράψιμο και εργάστηκε ως μαθητευόμενη ράφτρια.

Για πολλούς νεαρούς Βούλγαρους Εβραίους στα τέλη της δεκαετίας του '30 και κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η άνοδος του φασισμού και του αντισημιτισμού, σε συνδυασμό με τη συμμαχία του βουλγαρικού καθεστώτος με τις δυνάμεις του Άξονα, ενίσχυσε τη δέσμευση σε αριστερές και αντιφασιστικές οργανώσεις[1]. Το 1939, εντάχθηκε στην οργάνωση νεολαίας του Βουλγαρικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Το 1942, μετά την ένταξη της Βουλγαρίας στον Άξονα και την υπογραφή του Τριμερούς Συμφώνου, η Γιάκοβα εντάχθηκε στην παράνομη αντίσταση.

Δολοφονία του Χρίστο Λούκοφ

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πολλοί νεαροί Βούλγαροι Εβραίοι συμμετείχαν σε άμεσες δράσεις κατά της κυβέρνησης στη Σόφια. Μαζί, η Γιάκοβα και ο Άντζελ Βάγκενσταϊν έκαψαν το εργοστάσιο δερμάτινων μπουφάν της Σόφιας το 1942, το οποίο κατασκεύαζε στολές για τις γερμανικές δυνάμεις. Επίσης, μαζί με τον Λέον Καλαόρα και τον Ντάνο Αλμπαχάρα[4], σχημάτισαν έναν πυρήνα μάχης, που δολοφόνησε γνωστούς αντισημίτες και πληροφοριοδότες των Ναζί. Από αυτούς, η Γιάκοβα θεωρούνταν η πιο επιδέξια μαχήτρια, η οποία δολοφόνησε τον Αντιστράτηγο Χρίστο Λούκοφ[1][5] και τον αρχηγό της Βουλγαρικής Αστυνομίας Συνταγματάρχη Ατανάς Πάντεφ. Αυτά τα εγκλήματα τράβηξαν την προσοχή της βουλγαρικής κυβέρνησης και, στις αρχές Μαρτίου του 1944, η βουλγαρική αστυνομία συγκέντρωσε πληροφορίες σχετικά με την Γιάκοβα στην γενέτειρά της, το Ράντομιρ, και ξεκίνησε ανθρωποκυνηγητό. Η Γιάκοβα εντοπίστηκε τον Ιούνιο και σκοτώθηκε σε ανταλλαγή πυροβολισμών με την αστυνομία.

Μνημείο στην πόλη Ράντομιρ.

Η αφοσίωση της Γιάκοβα στον κομμουνισμό και οι συνθήκες του θανάτου της την κατέστησαν ένα από τα σύμβολα της αντίστασης κατά του καθεστώτος στη Βουλγαρία και μια από τις ηρωίδες του κομμουνιστικού κινήματος στη σοσιαλιστική Βουλγαρία. Το 1970, ο Βούλο Ράντεφ παρήγαγε μια ταινία με τίτλο Черните ангели (Μαύροι Άγγελοι), της οποίας η πλοκή αφορά τη δολοφονία Βούλγαρων στρατιωτικών αξιωματικών από νεαρούς κομμουνιστές παρτιζάνους, στην οποία η Γιάκοβα και άλλες κομμουνίστριες αναλαμβάνουν κεντρικό ρόλο. Το Κομμουνιστικό Κόμμα Βουλγαρίας ανήγειρε μνημείο στη μνήμη της το 1971.

  1. 1 2 3 «Violeta Yosifova Yakova - Resistance Fighter - J-Grit.com». www.j-grit.com. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2025.
  2. McKale, Donald M. (17 Μαρτίου 2006). Hitler's Shadow War: The Holocaust and World War II. Taylor Trade Publishing. ISBN 978-1-4616-3547-5.
  3. «Violeta Yosifova Yakova (1923-1944) - Find a...». www.findagrave.com (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2025.
  4. «intelectohebreo.com.mx». vol3.intelectohebreo.com.mx. Ανακτήθηκε στις 11 Μαΐου 2025.
  5. История на антифашистката борба в България, т. II 1943/1944 г., С., 1976, σελ. 21.