Βασιλική Οδός
Η Βασιλική Οδός είναι μια αρχαία οδός, η οποία αναδιοργανώθηκε και ξαναχτίστηκε για το εμπόριο τον 5ο αιώνα π.Χ. στην Αυτοκρατορία των Αχαιμενιδών[1].
Ο δρόμος κατασκευάστηκε για να διευκολύνει την ταχεία επικοινωνία στο δυτικό τμήμα της μεγάλης αυτοκρατορίας από τα Σούσα στις Σάρδεις [2] και πιθανότατα τελειοποιήθηκε υπό τον Δαρείο Α΄. Οι έφιπποι αγγελιοφόροι του Αγγαρίου υποτίθεται ότι ταξίδευαν 2.699 χιλιόμετρα από τα Σούσα στις Σάρδεις σε εννέα ημέρες· το ταξίδι διαρκούσε ενενήντα ημέρες με τα πόδια[3].
Πορεία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η πορεία της οδού έχει ανακατασκευαστεί από τα γραπτά του Ηροδότου[4], αρχαιολογική έρευνα και άλλα ιστορικά αρχεία.
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Επειδή ο δρόμος δεν ακολουθούσε ούτε τη συντομότερη ούτε την ευκολότερη διαδρομή μεταξύ των σημαντικότερων πόλεων της αυτοκρατορίας, οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι τα δυτικότερα τμήματα του δρόμου μπορεί να είχαν αρχικά κατασκευαστεί από τους Ασσύριους βασιλιάδες, καθώς ο δρόμος βυθίζεται στην καρδιά της παλιάς αυτοκρατορίας τους. Πιο ανατολικά τμήματα του δρόμου, αναγνωρίσιμα στο σημερινό βόρειο Ιράν, δεν αναφέρονταν από τον Ηρόδοτο, του οποίου η άποψη για την Περσία ήταν αυτή ενός Ίωνα Έλληνα στη Δύση[5]. Τμήματα της Βασιλικής Οδού κατά μήκος του κεντρικού οροπεδίου του Ιράν, όπως η Μεγάλη Οδός του Χορασάν, συμπίπτουν με την κύρια εμπορική οδό γνωστή ως Δρόμος του Μεταξιού.
Ωστόσο, ο Δαρείος Α΄ βελτίωσε το υπάρχον οδικό δίκτυο και μετονομάστηκε σε Βασιλική Οδό, όπως αυτή αναγνωρίζεται σήμερα. Μια μεταγενέστερη βελτίωση από τους Ρωμαίους ενός οδοστρώματος με σκληρή, χαλικοστρωμένη επιφάνεια 6,25 μέτρα πλάτος, που συγκρατούνταν μέσα σε ένα πέτρινο κράσπεδο, βρέθηκε σε μια έκταση κοντά στο Γόρδιο [6] και συνέδεε τα μέρη μεταξύ τους σε ένα ενιαίο σύνολο μήκους περίπου 1.677 μιλίων, κυρίως ως ταχυδρομική οδός, με εκατόν έντεκα σταθμούς ταχυδρόμησης, που συντηρούνταν με προμήθεια φρέσκων αλόγων, έναν γρήγορο τρόπο επικοινωνίας χρησιμοποιώντας αναμεταδότες γρήγορων έφιππων αγγελιοφόρων.
Το 1961, με επιχορήγηση από την Αμερικανική Φιλοσοφική Εταιρεία, ο Σ.Φ. Σταρ χάραξε το τμήμα του δρόμου από το Γόρδιο στις Σάρδεις εντοπίζοντας διαβάσεις ποταμών από αρχαία βάθρα γέφυρας[7].
Κληρονομιά
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Έλληνας ιστορικός Ηρόδοτος έγραψε: «Δεν υπάρχει τίποτα στον κόσμο που να ταξιδεύει γρηγορότερα από αυτούς τους Πέρσες αγγελιοφόρους». Ο έπαινος του Ηροδότου για αυτούς τους αγγελιοφόρους — «ούτε το χιόνι ούτε η βροχή ούτε η ζέστη ούτε το σκοτάδι της νύχτας εμποδίζουν αυτούς τους αγγελιοφόρους να ολοκληρώσουν γρήγορα τις προγραμματισμένες επισκέψεις τους» — ήταν χαραγμένος στο ταχυδρομείο Τζέιμς Φάρλεϊ στη Νέα Υόρκη και μερικές φορές θεωρείται ως το δόγμα της Ταχυδρομικής Υπηρεσίας των Ηνωμένων Πολιτειών.
Μια μεταφορική «Βασιλική Οδός» σε διάσημα αποφθέγματα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Λέγεται ότι ο Ευκλείδης απάντησε στο αίτημα του βασιλιά Πτολεμαίου για έναν ευκολότερο τρόπο εκμάθησης των μαθηματικών ότι «δεν υπάρχει Βασιλική Οδός προς τη γεωμετρία», σύμφωνα με τον Πρόκλο[8]. Η ίδια πρόταση αποδίδεται επίσης στον Μέναιχμο απαντώντας στον Μέγα Αλέξανδρο[9].
Ο Τσαρλς Σάντερς Περς, στο βιβλίο του «Πώς να Κάνουμε τις Ιδέες μας Σαφείς» (1878), λέει: «Δεν υπάρχει βασιλική οδός προς τη λογική και πραγματικά πολύτιμες ιδέες μπορούν να αποκτηθούν μόνο με το κόστος της ιδιαίτερης προσοχής».
Ο Σίγκμουντ Φρόιντ περιέγραψε τα όνειρα ως την «βασιλική οδό προς το ασυνείδητο» ( «Via regia zur Kenntnis des Unbewußten»).
Ο Καρλ Μαρξ έγραψε στον Πρόλογο του 1872 στη Γαλλική Έκδοση του Κεφαλαίου (Τόμος 1)[10]: «Δεν υπάρχει βασιλική οδός προς την επιστήμη και μόνο όσοι δεν φοβούνται την κουραστική ανάβαση των απότομων μονοπατιών της έχουν την ευκαιρία να κατακτήσουν τις φωτεινές κορυφές της».
Το "Ο Βασιλικός Δρόμος προς τον Έρωτα" (1925) είναι το πρώτο βιβλίο του Ρίτσαρντ Χάλιμπερτον, που καλύπτει τα ταξίδια του σε όλο τον κόσμο ως νεαρός άνδρας, από την Ανδόρα μέχρι το Άνγκορ.
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ Graf, David F. (1994). «The Persian Royal Road System». Continuity & Change: Proceedings of the Last Achaemenid History Workshop 1990. 8. Nederlands Instituut voor het Nabije Oosten. σελίδες 167–189. ISBN 90-6258-408-X.
- ↑ Fox, Robin Lane (1973). Alexander the Great. London: Penguin. σελ. 96. ISBN 0-86007-707-1.
- ↑ Kia, Mehrdad (2016). The Persian Empire: A Historical Encyclopedia. Santa Barbara: ABC-CLIO. σελ. 127. ISBN 978-1610693912.
- ↑ Herodotus, Histories v.52-54, viii.98; Herodotus seems to have been in possession of an itinerary. Calder, W. M. (1925). «The Royal Road in Herodotus». The Classical Review 39 (1/2): 7–11. doi:. https://archive.org/details/sim_classical-review_february-march-1925_39_1-2/page/7none suggested that Herodotus was partly in error in his tracing the route through Anatolia by making it cross the Halys and showed that though his overall his distances in parasangs are approximately correct, his distances over the sections he describes bear no relation to geographical facts.
- ↑ "Herodotus, a Greek from the Aegean coast of Asia Minor, appears to have reported only that part of the network which led directly to the parts of the Greek world that concerned him," notes Young, Rodney S. (1963). «Gordion on the Royal Road». Proceedings of the American Philosophical Society 107 (4): 348–364. https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-american-philosophical-society_1963-08-15_107_4/page/348.
- ↑ Near Gordium the track was identified as post-Phrygian, as it wound round Phrygian tumuli: Young, Rodney S. (1956). «The Campaign of 1955 at Gordion: Preliminary Report». American Journal of Archaeology 60 (3): 249–266. doi:. https://archive.org/details/sim_american-journal-of-archaeology_1956-07_60_3/page/248none p. 266 "The Royal Road"; and 61 (1957:319 and illus.).
- ↑ Starr, S. F. (1963). «The Persian Royal Road in Turkey». Yearbook of the American Philosophical Society 1962. Philadelphia. σελίδες 629–632.
- ↑ Proclus (8 Νοεμβρίου 1992). A Commentary on the First Book of Euclid's Elements. Princeton University Press. ISBN 978-0-691-02090-7.
- ↑ «Menaechmus - Biography».
- ↑ «Economic Manuscripts: Capital Vol. I - 1872 Preface». www.marxists.org. Ανακτήθηκε στις 17 Νοεμβρίου 2025.
Βιβλιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Lockard, Craig A. (2008). Societies, Networks, and Transitions, A Global History. Boston, MA: Houghton Mifflin.
- «The Persian Royal Road». Livius: Articles on Ancient History. Ανακτήθηκε στις 6 Μαρτίου 2021.
- «The Royal Road». The History of Iran on Iran Chamber Society. Ανακτήθηκε στις 5 Μαΐου 2006.
- «The Persian Royal Mail (archived)». Rivers From Eden. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Φεβρουαρίου 2014. Ανακτήθηκε στις 2 Μαρτίου 2016.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Πολυμέσα σχετικά με το θέμα Βασιλική Οδός στο Wikimedia Commons
