Βασίλειο της Ελλάδας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Βασίλειο της Ελλάδος)
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°18′04″N 23°44′28″E / 38.3011°N 23.7411°E / 38.3011; 23.7411

Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος
1832 – 1924
1935–1973
Εθνική σημαία Βασιλικός θυρεός (1936–73)
Σύνθημα
Ἐλευθερία ἢ Θάνατος
Ύμνος
Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν
Το Ελλαδικό Βασίλειο το έτος 1973.
Πρωτεύουσα Ναύπλιο (1832–1834)
Αθήνα (1834–1973)
Γλώσσες Ελληνικά[α]
Θρησκεία Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία
Πολίτευμα Απόλυτη Μοναρχία[β]
(1833-1843)
Συνταγματική Μοναρχία
Βασιλευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία
(1862-1924, 1944-1967)
Καθεστώς 4ης Αυγούστου
(1936-1941)
Στρατιωτική Δικτατορία
(1967-1973)[γ]
Βασιλιάς
 -  1832–1862 Όθων Α΄
(πρώτος)
 -  1964–1973 Κωνσταντίνος Β΄
(τελευταίος)
Πρωθυπουργός
 -  1833 Σπυρίδων Τρικούπης (πρώτος)
 -  1967–1973 Γεώργιος Παπαδόπουλος (τελευταίος)
Ιστορική εποχή Νεότερη Εποχή
 -  Πρωτόκολλο του Λονδίνου 30 Αυγούστου 1832
 -  Κατάργηση 1 Ιουλίου 1973
Έκταση
 -  1830 47.000 km²
 -  1920 174.000 km²
 -  1973 131.000 km²
Νόμισμα Δραχμή
Προηγήθηκε
Διαδέχτηκε
Α΄ Ελληνική Δημοκρατία
Ηνωμένον Κράτος των Ιονίων Νήσων
Ηγεμονία της Σάμου
Β΄ Ελληνική Δημοκρατία
Ελευθέρα Πολιτεία Ικαρίας
Κρητική Πολιτεία
Ιταλικαί Νήσοι Αιγαίου Πελάγους
Ελληνική Πολιτεία (1941-1944)
Β΄ Ελληνική Δημοκρατία
Ελληνική Πολιτεία (1941-1944)
Ελεύθερη Ελλάδα
Χούντα των Συνταγματαρχών
Γ΄ Ελληνική Δημοκρατία
Ελλάδα
Σημείωση 1: Όλοι οι Βασιλείς έφεραν τον τίτλο Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων, εκτός του Όθωνα, ο οποίος έφερε τον τίτλο Βασιλεὺς τῆς Ἑλλάδος.

Το Βασίλειο της Ελλάδας υπήρξε κράτος που αναγνωρίσθηκε με το Πρωτόκολλο της Ανεξαρτησίας το 1830 από τις Μεγάλες Δυνάμεις (Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Ρωσία). Αποτέλεσε το πρώτο ανεξάρτητο ελληνικό κράτος, έπειτα από την πτώση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, ενώ είχε προηγηθεί η δημιουργία της Προσωρινής Διοίκησης της Ελλάδας. Τα εδάφη του νέου αυτού κράτους υπήρξαν οι απελευθερωμένες περιοχές από την Οθωμανική Αυτοκρατορία μετά την Ελληνική Επανάσταση του 1821 και την μετέπειτα παρέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων.

Η Ελλάδα αναφερόταν ως Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος όλο το διάστημα της νεότερης ιστορίας της, κατά το οποίο το πολίτευμα της χώρας ήταν Βασιλευομένη Δημοκρατία, δηλαδή από το 1832 μέχρι το 1924, οπότε και εγκαθιδρύθηκε η Β' Ελληνική Δημοκρατία, από το 1935–1941, οπότε και εγκαθιδρύθηκε η Ελληνική Πολιτεία, κράτος-μαριονέτα των Δυνάμεων του Άξονα, και από το 1944 έως το 1973, οπότε και εγκαθιδρύθηκε η Γ΄ Ελληνική Δημοκρατία.

Οίκος Βίττελσμπαχ (1832–1862)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Έλληνες είχαν ξεσηκωθεί ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1821, που οδήγησε σε μια προσπάθεια που διήρκεσε μέχρι το 1829. Η Ελλάδα από το 1828 ήταν κάτω από την ηγεσία του Ιωάννη Καποδίστρια, αλλά μετά από τη δολοφονία του το 1831 η χώρα οδηγήθηκε σε εμφύλιο πόλεμο. Σε αυτή τη φάση, οι μεγάλες δυνάμεις παρενέβησαν και αποφάσισαν να κάνουν την Ελλάδα βασίλειο. Στη διάσκεψη του Λονδίνου 1832, η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία και η Ρωσία (οι τότε μεγάλες δυνάμεις ) πρόσφεραν τον ελληνικό θρόνο στον 17 χρονών βαυαρικό πρίγκιπα Όθωνα του οίκου Βίττελσμπαχ της Βαυαρίας, ο οποίος έγινε ο πρώτος βασιλιάς της Ελλάδας. Ο Όθωνας ήταν ανήλικος όταν έφθασε στην Ελλάδα και έτσι ένα Συμβούλιο των αντιβασιλέων κυβέρνησε στο όνομά του μέχρι 1835. Το 1835, ο Όθωνας άρχισε να κυβερνά ως απόλυτος μονάρχης και επέλεγε έναν σύμβουλο (συνήθως Βαυαρό) που να εκτέλη χρέη προέδρου του Συμβουλίου του κράτους. Κατά περιόδους, ο ίδιος ήταν ο κύριος σύμβουλός του.

Επανάσταση της 3 Σεπτεμβρίου 1843[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1843, η δημόσια δυσαρέσκεια για τον Όθωνα και τη " Βαυαροκρατία" είχε φτάσει σε σημείο αιχμής, ενώ παράλληλα ο λαός άρχιζε να προβάλλει τις απαιτήσεις για σύνταγμα. Αρχικά ο Όθωνας αρνήθηκε να παραχωρήσει σύνταγμα, αλλά μόλις αποσύρθηκαν τα βαυαρικά στρατεύματα από το βασίλειο, προωθήθηκε στρατιωτικό πραξικόπημα. Στις 3 Σεπτεμβρίου 1843, το πεζικό, που οδηγήθηκε από τον συνταγματάρχη Δημήτριο Καλλέργη και τον σεβαστό επαναστάτη καπετάνιο Ιωάννη Μακρυγιάννη συγκεντρώθηκε στο τετράγωνο μπροστά από το παλάτι στην Αθήνα. Οι επαναστάτες αρνήθηκαν να διασκορπιστούν έως ότου ο βασιλιάς συμφωνήσει να χορηγήσει σύνταγμα, το οποίο θα προέβλεπε να υπάρχουν Έλληνες στο συμβούλιο, να συγκαλέσει μια μόνιμη εθνική συνέλευση και ο Όθωνας να ευχαριστήσει προσωπικά τους ηγέτες της εξέγερσης. Ο βασιλιάς Όθωνας τότε πιεσμένος συμφώνησε με τις απαιτήσεις του πλήθους.

Οίκος Γκλύξμπουργκ (1863–1974)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αφότου ο Όθωνας καθαιρέθηκε από το βασιλικό αξίωμα το 1862, στο θρόνο εκλέχτηκε ο δεκαεπτάχρονος πρίγκιπας Γουλιέλμος της Δανίας ως συνταγματικός μονάρχης, γνωστός ως Γεώργιος Α’. Βασίλεψε επί 50 έτη, και κατά την διάρκεια της βασιλείας του επέκτεινε τα σύνορα της Ελλάδας (με την στέψη του, η Μεγάλη Βρετανία παραχώρησε τα Επτάνησα στην Ελλάδα), ενώ η Ελλάδα παρουσίασε οικονομική πρόοδο, ενώ παγιώθηκε η αντίληψη ότι η κυβέρνηση πρέπει να διευθύνεται από τον ηγέτη του κόμματος που έλαβε τις περισσότερες ψήφους στις προηγούμενες εκλογές και όχι από κάποιον ευνοούμενο του βασιλιά υπουργό. Εντούτοις, ο βασιλιάς Γεώργιος Α’ ήταν πολιτικά ενεργός. Δολοφονήθηκε το 1913 στην Θεσσαλονίκη, η οποία είχε κατακτηθεί πρόσφατα από την Ελλάδα ως αποτέλεσμα της νίκης της Βαλκανικής ένωσης (στην οποία συμμετείχε και η Ελλάδα) στον Πρώτο βαλκανικό πόλεμο.

Βασίλειον της Ελλάδος 1832 - 1947

Το βασιλιά Γεώργιο Α’ διαδέχθηκε ο γιος του, ο βασιλιάς Κωνσταντίνος Α’, ο οποίος είχε διακριθεί ως στρατιωτικός αρχηγός στις προσπάθειες της Ελλάδας να επεκτείνει το έδαφος της. Εκπαιδεύτηκε στη Γερμανία, και παντρεύτηκε την Σοφία την κόρη του Γερμανού αυτοκράτορα. Ο Κωνσταντίνος θεωρήθηκε ως γερμανόφιλος, σε αντίθεση με τον Ελευθέριο Βενιζέλο ο οποίος υποστήριζε την Αντάντ. Ο Κωνσταντίνος έκανε προσπάθειες να κρατήσει την Ελλάδα ουδέτερη στον Πρώτο παγκόσμιο πόλεμο. Οι δυνάμεις της Αντάντ υποστήριξαν τον Ελευθέριο Βενιζέλο και μετά από το Κίνημα της Εθνικής Αμύνης που έκανε, ξεκίνησε ο Εθνικός Διχασμός, όπου υπήρχαν δύο χωριστές κυβερνήσεις στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, η Ελλάδα προσχώρησε στο πλευρό της Αντάντ και το 1917 ο βασιλιάς Κωνσταντίνος Α’ αναγκάστηκε να παραιτηθεί. Η Ελλάδα ανταμείφθηκε για την υποστήριξή της στον πόλεμο με εδάφη στη Μικρά Ασία συμπεριλαμβανομένης της Σμύρνης. Ο επόμενος βασιλιάς Αλέξανδρος (δευτερότοκος γιος του Κωνσταντίνου) πέθανε το 1920 από ένα δάγκωμα πιθήκου και ο πατέρας του επέστρεψε ως βασιλιάς. Μετά από τον καταστρεπτικό ελληνοτουρκικό πόλεμο (1919-1922), ο βασιλιάς Κωνσταντίνος καθαιρέθηκε και πάλι και πέθανε εξόριστος στη Σικελία. Το βασιλιά Κωνσταντίνο διαδέχθηκε τώρα ο μεγαλύτερός του γιος, ο βασιλιάς Γεώργιος Β’, ο οποίος άφησε τη χώρα το 1924 όταν προκηρύχθηκε η Δεύτερη Ελληνική Δημοκρατία. Το 1935 ένα στρατιωτικό χτύπημα που ηγήθηκε από τον στρατηγό Γεώργιο Κονδύλη κατάργησε τη Δημοκρατία και οργάνωσε ένα δημοψήφισμα που ενέκρινε την αποκατάσταση της μοναρχίας. Ο βασιλιάς Γεώργιος Β’ επέστρεψε στη χώρα, όπου στη συνέχεια υποστήριξε το δικτατορικό καθεστώς του Μεταξά. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής εισβολής στην Ελλάδα το 1941, διέφυγε με την κυβέρνηση στην Αίγυπτο. Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1946 και βασίλεψε μέχρι το θάνατό του το 1947. Τον βασιλιά Γεώργιο διαδέχθηκε ο μικρός αδελφός του, βασιλιάς Παύλος που βασίλεψε από το 1947 μέχρι το θάνατό του το 1964. Ο γιος του, βασιλιάς Κωνσταντίνος Β’ ήταν βασιλιάς έως ότου διέφυγε στο εξωτερικό μετά από ένα αποτυχημένο αντιπραξικόπημα ενάντια στη στρατιωτική χούντα τον Δεκέμβριο του 1967. Η δικτατορία διόρισε τον Αντιστράτηγο Γ. Ζωϊτάκη ως αντιβασιλέα και οργάνωσε δημοψήφισμα το 1973, το οποίο με 78% υπερψήφισε την κατάργηση της μοναρχίας. Την 1η Ιουνίου 1973 ο Γεώργιος Παπαδόπουλος έγινε ο νέος Πρόεδρος της Ελλάδας. Η εξουσία της στρατιωτικής χούντας τελείωσε πραγματικά το επόμενο έτος αλλά ο βασιλιάς Κωνσταντίνος Β’ δεν αποκαταστάθηκε στο θρόνο. Το θέμα αποκατάστασής του τέθηκε σε ένα άλλο δημοψήφισμα τον Δεκέμβριο του 1974, όπου 69% των Ελλήνων ψήφισε για την τελική κατάργηση της μοναρχίας.

Βασιλείς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

«Βασιλεύς της Ελλάδος»[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πορτρέτο Βασιλικό έμβλημα Όνομα Θητεία Σχέση με προκάτοχο Τίτλος
Prinz Otto von Bayern Koenig von Griechenland 1833.jpg Coat of arms of Greece (Wittelsbach).svg Όθων Α΄ 27 Μαΐου 1832 12 Οκτωβρίου 1862 Επιλέχθηκε από τις μεγάλες δυνάμεις Βασιλεὺς τῆς Ἑλλάδος

«Βασιλείς των Ελλήνων»[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πορτρέτο Βασιλικό έμβλημα Όνομα Βασιλεία Σχέση με προκάτοχο Τίτλος
King George of Hellenes.jpg Royal Arms of Greece (1863-1936).svg Γεώργιος Α΄ 30 Μαρτίου 1863 18 Μαρτίου 1913 Έβδομος ξάδερφος του Βασιλιά Όθωνα ως απόγονος Γουλιέλμου ΣΤ΄ του Λύνεμπουργκ. Επιλέχθηκε Βασιλιάς Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων
Constantine I of Greece (1914).jpg Royal Arms of Greece (1863-1936).svg Κωνσταντίνος Α΄ 18 Μαρτίου 1913 11 Ιουνίου 1917 Γιος του Γεωργίου Α΄ Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων
King Alexander of Greece.jpg Royal Arms of Greece (1863-1936).svg Αλέξανδρος Α΄ 11 Ιουνίου 1917 25 Οκτωβρίου 1920 Γιος του Κωνσταντίνου Α΄ Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων
Constantine I of Greece (1914).jpg Royal Arms of Greece (1863-1936).svg Κωνσταντίνος Α΄ 19 Δεκεμβρίου 1920 27 Σεπτεμβρίου 1922 Γιος του Γεωργίου Α΄· πατέρας του Αλεξάνδρου Α΄ Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων
Georgeiiofgreece.jpg Royal Arms of Greece (1863-1936).svg Γεώργιος Β΄ 27 Σεπτεμβρίου 1922 25 Μαρτίου 1924 Γιος του Κωνσταντίνου Α΄· αδελφός του Αλεξάνδρου Α΄ Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων
Β' Ελληνική Δημοκρατία (1924-1935)

(βλ. Κατάλογος Πρωθυπουργών της Β' Ελληνικής Δημοκρατίας)

Georgeiiofgreece.jpg Royal Arms of Greece (1936-1967).svg Γεώργιος Β΄ 3 Νοεμβρίου 1935 1 Απριλίου 1947 Γιος του Κωνσταντίνου Α΄· αδελφός του Αλεξάνδρου Α΄ Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων
Paul I of Greece.jpg Royal Arms of Greece (1936-1967).svg Παύλος Α΄ 1 Απριλίου 1947 6 Μαρτίου 1964 Γιος του Κωνσταντίνου Α΄ Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων
King Constantine.jpg Royal Arms of Greece (1936-1967).svg Κωνσταντίνος Β΄ 6 Mαρτίου 1964 13 Δεκεμβρίου 1967
(εξορία)
1 Ιουνίου 1973
(καθαίρεση)
Γιος του Παύλου Α΄ Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων

Χρονολογία των Βασιλέων της Ελλάδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Κωνσταντίνος Β΄ της ΕλλάδαςΠαύλος της ΕλλάδαςΓεώργιος Β΄ της ΕλλάδαςΓεώργιος Β΄ της ΕλλάδαςΚωνσταντίνος Α΄ της ΕλλάδαςΑλέξανδρος Α΄ της ΕλλάδαςΚωνσταντίνος Α΄ της ΕλλάδαςΓεώργιος Α΄ της ΕλλάδαςΌθων Α΄ της ΕλλάδαςΟίκος του ΓκλύξμπουργκΔεύτερη Ελληνική ΔημοκρατίαΟίκος του ΓκλύξμπουργκΟίκος του Βίττελσμπαχ

Τα εθνόσημα και οι βασιλικοί θυρεοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Δημοτική γλώσσα λαϊκά, Καθαρεύουσα επίσημα.
  2. Όταν το κράτος ιδρύθηκε από τη Συμβούλιο του Λονδίνου 1832, το πολίτευμα ήταν Απόλυτη Μοναρχία. Μετά την Επανάσταση της 3 Σεπτεμβρίου 1843, μετατράπηκε σε Συνταγματική Μοναρχία. Τέλος, όταν έφθασε ο Γεώργιος Α΄, καθιερώθηκε η Βασιλευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία που διατηρήθηκε έως και το 1973.
  3. Ο Βασιλεύς των Ελλήνων Κωνσταντίνος Β΄ αποχώρησε από την Ελλάδα για την Ρώμη, μετά το αντικίνημα της 13ης Δεκεμβρίου 1967. Ωστόσο, το Καθεστώς της 21ης Απριλίου κατήργησε επίσημα τη Βασιλεία, τον Ιούνιο του 1973.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]