Βαλενθιανική Κοινότητα

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Βαλένθια (Αυτόνομη Κοινότητα))
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Κοινότητα της Βαλένθια
Comunidad Valenciana
Comunitat Valenciana
Αυτόνομη κοινότητα

Σημαία

Έμβλημα
Χώρα Flag of Spain.svg Ισπανία
Πρωτεύουσα Βαλένθια
Διοίκηση
 • Πρόεδρος Francisco Camps (PP)
Έδρες
 • Βουλή 32
 • Γερουσία 5
Επίσημες γλώσσες βαλενθιανικά, ισπανικά
Έκταση
 • Συνολική 23.255 χλμ²
 • Ποσοστό 4,6%
 • Κατάταξη
Πληθυσμός
 • Συνολικός 4.806.908
 • Ποσοστό 10,6%
 • Πυκνότητα 201,78
 • Κατάταξη
ISO 3166-2 VC
Ιστοσελίδα gva.es

Η Βαλενθιανική Κοινότητα ή Βαλενθιανική Χώρα (βαλενθιανικά: Comunitat Valenciana ή País Valencià, στα ισπανικά, Comunidad Valenciana ή País Valenciano) είναι μια αυτόνομη κοινότητα της Ισπανίας που εντοπίζεται στην κεντρική και νοτιοανατολική Ιβηρική Χερσόνησο. Η πρωτεύουσα της και μεγαλύτερη πόλη είναι η Βαλένθια. Η περιοχή διαιρείται σε τρεις επαρχίες: το Αλικάντε, το Καστεγιόν και τη Βαλένθια - και τριάντα τέσσερις φυσικές επαρχίες (κομάρκες). Το 2012 η Κοινότητα είχε 5.129.266 κατοίκους.

Συνορεύει στα βόρεια με την Καταλονία και την Αραγόνα, στα δυτικά με την Καστίλη-Λα Μάντσα και στα νότια με τη Μούρθια. Τα 644 χιλιόμετρα ακτών της βρέχονται από τη Μεσόγειο θάλασσα· ανοικτά της Βαλενθιανικής Κοινότητας εντοπίζονται οι Βαλεαρίδες Νήσοι. Στην αυτόνομη κοινότητα ανήκουν το αρχιπέλαγος των νήσων Κολουμπρέτες, στα ανοικτά της Καστελιό, η νήσος Νόβα Ταβάρκα, στα ανοικτά της Ντενία, και το εξκλάβιο του Αδεμούς. Κύριες πόλεις της είναι η Βαλένθια (797.654 κάτοικοι), το Αλικάντε (333.408 κάτ.), η Έλτσε (222.422 κάτ.), η Καστελιό δε λα Πλάνα και η Τορεβέλια (105.205 κάτ.).

Επίσημες γλώσσες της κοινότητας είναι τα καταλανικά, που στην επικράτειά της λαμβάνουν το όνομα των βαλενθιανικών, και τα ισπανικά που μιλιούνται στις δυτικές κομάρκες και στα μεγάλα αστικά κέντρα. Η παραδοσιακά καταλανόφωνη πλευρά αποτελεί μέρος των ευρύτερων καταλανικών χωρών (Països Catalans).

Σύμφωνα με το Καταστατικό Χάρτη της περιφερειακής της Αυτονομίας θεωρείται μια ιστορική εθνικότητα που εμφανίζεται ως διακριτό μόρφωμα στην Ιβηρική από το 1239 με την κατάκτηση του μουσουλμανικού βασιλείου της Balansiya από τον Ιάκωβο Α΄ της Αραγόνας. Το επονομαζόμενο Βασίλειο της Βαλένθια αποτέλεσε σημαντικότατο συστατικό στοιχείο του Στέμματος της Αραγόνας και η πρωτεύουσά, πόλη της Βαλένθια, επιτέλεσε τον ρόλο της πολιτισμική του πρωτεύουσας κατά τον 15ο αιώνα, τον λεγόμενο και Χρυσό Αιώνα των Βαλενθιανικών Γραμμάτων. Η ενσωμάτωση του βασιλείου στην Ισπανική Μοναρχία επί Καρόλου Κουίντου επέφερε την σταδιακή παρακμή: το εμπόριο με τη Μεσόγειο ανακόπηκε και η βαλενθιανική ελίτ στράφηκε προς την Καστίλη. Ως αποτέλεσμα, από τον 16ο αιώνα κι έπειτα, οι ανώτερες τάξεις σταμάτησαν την καλλιέργεια των βαλενθιανικών, που περιορίστηκαν στην επαρχία.

Η υποστήριξη του διεκδικητή Καρόλου κατά τον Πόλεμο της Ισπανικής Διαδοχής και η πρώιμη κατάκτηση του Βασιλείου της Βαλένθια από τον Φίλιππο Ε΄ το 1707 έθεσε τέλος στην αυτόνομη νομική, πολιτική και διοικητική ύπαρξή του. Οι τρεις επαρχίες της Κοινότητας ανέκτησαν περιφερειακή αυτονομία με την επιστροφή της δημοκρατίας στην Ισπανία το 1978 και την ψήφιση των Καταστατικών Χαρτών της Περιφερειακής Αυτονομίας για τη Βαλενθιανική Χώρα.

Ιστορία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αρχαιότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Βαλενθιανική Κοινότητα διαθέτει αρκετούς αρχαιολογικούς χώρους όπου έχουν εντοπιστεί απομεινάρια οικισμών ήδη του 15ου π.Χ. αιώνα. Οι διάφορες ιβηρικές φυλές που διέμειναν στην περιοχή από τον 7ο π.Χ. αιώνα μέχρι τον εκρωμαϊσμό τους, μας άφησαν δείγματα προχωρημένης τέχνης όπως η Κυρία της Έλτσε και γραπτά κείμενα, που στην περιοχή του Αλικάντε είναι γραμμένα σε ένα ιβηροελληνικό αλφάβητο. Ο αυξανόμενος επεκτατισμός των Καρχηδόνιων κατά τον 3ο π.Χ. αιώνα επέφερε την έκρηξη του Β΄ Καρχηδονιακού Πολέμου εναντίον της Ρώμης, αφορμή του οποίου υπήρξε η πολιορκία και καταστροφή to 219 π.Χ. της συμμαχικής των Ρωμαίων πόλης του Σαγούντου. Ο εκρωμαϊσμός που ακολούθησε την ρωμαϊκή κατάκτηση της ιβηρικής χάρισε στην περιοχή τις πρώτες πόλεις· το 158 π.Χ. ιδρύθηκε η σημερινή Βαλένθια (ως Colonia Valentia Edetanorum) και κατά τον 1ο π.Χ. αι. η Έλτσε.

Μεσαίωνας[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με την αποσάθρωση της ρωμαϊκής εξουσίας στην ιβηρική χερσόνησο, η ευρύτερη περιοχή της σημερινής Βαλενθιανικής Κοινότητας είδε την εγκατάσταση στα εδάφη της δύο ισχυρών δυνάμεων: του Βησιγοτθικού Βασιλείου και της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Η δεύτερη έλεγξε για εκατό περίπου χρόνια (7ος αιώνας) την περιοχή της Έλτσε, που εντάχθηκε στην αυτοκρατορική επαρχία της Σπανίας. Στην ίδια επικράτεια εγκαταστάθηκε το βασίλειο του Θεωδομίρου, που επέζησε της μουσουλμανικής εισβολής της Ιβηρικής και διατηρήθηκε αυτόνομο μέχρι τα μέσα του 8ο αιώνα.

Η μουσουλμανική Βαλένθια αναδείχθηκε σε σημαντικό κέντρο εμπορίου. Οι μουσουλμάνοι καλυτέρευσαν το αρδευτικό σύστημα της περιοχής και τη μετέτρεψαν σε πλούσια παραγωγό φρούτων και σίτου. Από το 1010, με την κατάρευση του Χαλιφάτου της Κόρδοβα, προέκυψαν δύο βασίλεια τάιφα, της Βαλένθια και της Ντένια. Η εκστρατεία του Ροδρίγο Ντίαθ δε Μπιβάρ, γνωστού και ως Ελ Σιντ το 1094, έφερε την πόλη της Βαλένθια υπό χριστιανικό έλεγχο για μερικά χρόνια μέχρι την μουσουλμανική ανάκτησή της από τους Αλμοραβίδες το 1103.

Ωστόσο, η σημερινή μορφή της Βαλενθιανικής Κοινότητας και η πολιτισμική της ταυτότητα, άρχισε να διαμορφώνεται μόνο από τη στιγμή της κατάκτησής της από τον Ιάκωβο Α΄, μονάρχη της Αραγόνας και κόμη της Βαρκελώνης το 1233. Η σύσταση του Βασιλείου της Βαλένθια και η ίδρυση θεσμών διακυβέρνησης λειτούργησαν παράλληλα με τον επικοισμό από καταλανούς (στα μεγάλα αστικά κέντρα και τα παράλια) και αραγονέζους (στο εσωτερικό), που διέδωσαν την καταλανική γλώσσα και ενέταξαν την Βαλένθια στην νεογέννητη μεσογειακή αυτοκρατορία του Στέμματος της Αραγόνας. Ο Βαλενθιανικός χρυσός αιώνας, δείγμα της ακμής του Βασιλείου, έθεσε τις βάσεις για τη σημερινή καταλανική γλώσσα.

Νεώτεροι χρόνοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η παρακμή του Βασιλείου της Βαλένθιας και η ενσωμάτωση του Στέμματος της Αραγόνας στην Ισπανική Μοναρχία εξαφάνισαν την δυναμική της περιοχής. Κατακλείδα της παρακμής αυτής υπήρξε και η υποταγή του Βασιλείου στον Φίλιππο Ε΄ κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Ισπανικής Διαδοχής, γεγονός που σήμανε την οριστική ενσωμάτωσή του στην συγκεντρωτική Ισπανία των Βουρβόνων, τόσο νομικά όσο και πολιτισμικά, με την απαγόρευση της χρήσης των βαλενθιανικών στις δημόσιες υπηρεσίες και την εκπαίδευση. Το φαινόμενο της καστελιανοποίησης των ανώτερων τάξεων της Βαλένθια ενισχύθηκε εις βάρος της βαλενθιανικής ιστορικής ταυτότητας.

Σύγχρονη εποχή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο 19ος αιώνας έφερε την ανάπτυξη της γεωργίας και της βιομηχανίας στην Κοινότητα. Με την επιστροφή της δημοκρατίας το 1975 στην Ισπανία, το Καθεστώς των Αυτονομιών συγκέντρωσε τις τρεις βαλενθιανικές επαρχίες του Αλικάντε, της Βαλένθια και της Καστελιό στα πλαίσια της νέας Βαλενθιανικής Κοινότητας. Το σύνολο των θεσμών που συνθέτουν την κυβέρνηση της Αυτονομίας ονομάζεται Ζενεραλιτάτ. Παράλληλα ο τουρισμός ήρθε να αντικαταστήσει την γεωργία ως την κύρια πηγή εσόδων, με κύριους πυρήνες την πρωτεύουσα και την παραλιακή ζώνη του Αλικάντε και της Ντένια.

Πόλεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Commons logo
Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα



Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα País Valencià της Καταλανικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).