Βαβούριο Θεσπρωτίας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Συντεταγμένες: 39°45′55″N 20°23′20″E / 39.76528°N 20.38889°E / 39.76528; 20.38889

Βαβούρι(ο)
Τοποθεσία στον χάρτη
Τοποθεσία στον χάρτη
Βαβούρι(ο)
Διοίκηση
ΧώραΕλλάδα
ΠεριφέρειαΗπείρου
Περιφερειακή ΕνότηταΘεσπρωτίας
ΔήμοςΦιλιατών
Δημοτική ΕνότηταΦιλιατών
Γεωγραφία και στατιστική
Γεωγραφικό διαμέρισμαΉπειρος
Υψόμετρο670
Πληθυσμός23 (2011)
Άλλα
Ταχ. κωδ.46032
Τηλ. κωδ.26640

Το Βαβούριο ή Βαβούρι, επίσημα Βαβούριον, είναι ορεινό χωριό του δήμου Φιλιατών της περιφέρειας Ηπείρου (Σχέδιο Καλλικράτης).

Γενικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βρίσκεται 40 χλμ. βόρεια των Φιλιατών[1] και είναι ένα από τα βορειότερα χωριά του νομού, παρά τα Όρη Τσαμαντά, σε υψόμετρο 670 μ[2]. Ο πληθυσμός του, ασχολούμενος με την κτηνοτροφία, το 1971 ήταν 91 κάτοικοι, το 1981 ήταν 143 και το 2001 αριθμούσε 39 κατοίκους. Σύμφωνα με την απογραφή 2011 έχει πληθυσμό 23 κατοίκους[3].

Εκκλησιαστικά υπάγεται στη Μητρόπολη Παραμυθίας, Φιλιατών, Γηρομερίου και Πάργας[4]. Η εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στη Κοίμηση της Θεοτόκου. Σε μικρή απόσταση βρίσκεται η Μονή του Αγίου Αθανασίου, όπου την Πρωτομαγιά πραγματοποιείται πανηγύρι. Άλλα πανηγύρια στο χωριό λαμβάνουν χώρα στις 17 Ιουλίου στην εορτή της Αγίας Μαρίνας και τον Δεκαπενταύγουστο[5].

Ιστορικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στη θέση «Καστρί», ανάμεσα στα σημερινά χωριά Βαβούρι και Λιάς, έχουν εντοπιστεί τα ερείπια αρχαίου τειχισμένου οικισμού, που ύπαρξή του πιθανολογείται και στην αυτοκρατορική περίοδο.[6]

Ως πρώτοι οικιστές του σύγχρονου χωριού αναφέρονται κάτοικοι της περιοχής του Βούρκου, οι οποίοι κατέφυγαν στα ορεινά προκειμένου να αποφύγουν ενδεχόμενο εξισλαμισμό[7]. Σύμφωνα με την οθωμανική στατιστική του 1895, ο πληθυσμός του Βαβουρίου ανερχόταν σε 883 κατοίκους (439 άνδρες και 444 γυναίκες) που ήταν κατανεμημένοι σε 184 φορολογικούς χανέδες[8].Το χωριό αναπτύχθηκε σημαντικά από οικονομικής απόψεως κατά το πρώτο μισό του 20ου αιώνα, κάτι που δε συνεχίστηκε τις επόμενες δεκαετίες λόγω της μετανάστευσης κατοίκων στα αστικά κέντρα και στο εξωτερικό.

Στο Βαβούρι γεννήθηκε ο οπλαρχηγός της ηπειρωτικής επανάστασης του 1854, Δημήτρης Ντόμαρης, ο οποίος κατά τη διάρκεια της εξέγερσης επιτέθηκε στους Φιλιάτες πυρπολώντας μουσουλμανικές οικίες και παίρνοντας αρκετούς ομήρους[9] (ανάμεσά τους και τη μητέρα ενός ισχυρού ντόπιου Τσάμη προύχοντα)[10][11].

Διοικητικά, κατά την ύστερη Τουρκοκρατία το Βαβούρι υπαγόταν τον καζά Φιλιατών[8], ενώ μετά την ενσωμάτωση στο ελληνικό κράτος κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους, υπήχθη στην επαρχία Φιλιατών. Από το 1999 έως το 2010 σύμφωνα με την τότε διοικητική διαίρεση της Ελλάδας αποτελούσε έδρα κοινότητας του δήμο Φιλιατών. Από την 1η Ιανουαρίου 2011 αποτελεί έδρα της ομώνυμης τοπικής κοινότητας, της δημοτικής ενότητας Φιλιατών, του ομώνυμου δήμου.

Απογραφές πληθυσμού[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Απογραφή 1895 1913 1928 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Πληθυσμός 883[8] 1034[12] 629[2] 548[2] 25[2] 125[2] 91[2] 143[2] 109[2] 39 23

Παραπομπέ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. «Βαβούρι». filiates.gr. Δήμος Φιλιατών. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Μαρτίου 2018. Ανακτήθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2017. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Μιχαήλ Σταματελάτος, Φωτεινή Βάμβα - Σταματελάτου, Γεωγραφικό Λεξικό της Ελλάδας, ΤΑ ΝΕΑ, 2012, Α' τόμος, σελ. 118.
  3. «ΦΕΚ αποτελεσμάτων ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού απογραφής 2011», σελ. 10590 (σελ. 116 του pdf)
  4. http://orthodox-world.org/en/i/18305/Assumption_of_Mary_Orthodox_Church_Vavourio[νεκρός σύνδεσμος]
  5. «Δήμος Φιλιατών - Πανηγύρια». Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Σεπτεμβρίου 2008. Ανακτήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2008. 
  6. [1] Δ. Κ. Σαμσάρης, Η ρωμαϊκή αποικία της Φωτικής στη Θεσπρωτία της Ηπείρου (Ιστορικογεωγραφική και επιγραφική συμβολή), Γιάννινα 1994, σελ. 91 - 92.
  7. Μιχάλης Πασιάκος (επιμ.), Θεσπρωτία. Η πρώτη Ελλάδα, Εκπολιτιστικός Σύλλογος Σαγιάδας, Σαγιάδα Θεσπρωτίας 1998, σελ. 71.
  8. 8,0 8,1 8,2 Μιχάλης Κοκολάκης, Η τουρκική στατιστική της Ηπείρου στο Σαλναμέ του 1895, στο Τετράδια Εργασίας, τεύχος 18, Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών, Αθήνα 2008, σελ. 270.
  9. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, Αθήναι 1977, τόμος 13, σελ. 153.
  10. Βενέτης, Αντώνης Ν. (7 Δεκεμβρίου 2015). «Αναδρομές. Ειδήσεις απ' το παρελθόν με ...άρωμα Ηπείρου!». Πρωινός Λόγος της Δευτέρας (Ιωάννινα): σελ. 11. https://issuu.com/proinos_logos/docs/07_12_2015. Ανακτήθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2017. 
  11. Καίσαρης, Χρ. (31 Αυγούστου 1932). «Ο Ντόμαρης & ο Δημήτρη-Ρούμπης. Τα κενά της ηπειρωτικής ιστορίας. Να μη χαθούν αι ζωνταναί παραδόσεις». Θεσπρωτία (Φιλιάτες): σελ. 1. http://www.mouseiotipou.gr/arxeion-xml/pages/esiepi/internet/file-get?arx-files-disposition=attachment&arx-files-entry-id=4fc98c8a49fd1e7983571826e98263e9. Ανακτήθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 2017. 
  12. Βασίλειον της Ελλάδος, Υπουργείον Εθνικής Οικονομίας, Διεύθυνσις Στατιστικής, Απαρίθμησις των κατοίκων των νέων επαρχιών της Ελλάδος του έτους 1913, Εκ του Εθνικού Τυπογραφείου, Εν Αθήναις, 1915, σελ. 69.

Περαιτέρω ανάγνωση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Πάντος Δ., 1990. Βαβούρι Θεσπρωτίας: Η ζωή, τα ήθη, τα έθιμα και οι ξενιτεμένοι του χωριού μας, Αθήνα
  • Νάτσης Λ., 1991. Το Βαβούρι, χωριό του Ν. Θεσπρωτίας (Ιστορία, Λαογραφία, Ήθη, Έθιμα, Παραδόσεις), Αθήνα.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]