Βέσπρεμ
Συντεταγμένες: 47°05′35″N 17°54′50″E / 47.09296°N 17.91377°E
| Βέσπρεμ | |||
|---|---|---|---|
 | |||
| |||
  Βέσπρεμ | |||
| Χώρα | Ουγγαρία | ||
| Διοικητική υπαγωγή | Veszprém District | ||
| Διοίκηση | |||
| • Δήμαρχος | Gyula Porga (από 2010) | ||
| • Μέλος του/της | Δίκτυο Δημιουργικών Πόλεων | ||
| Έκταση | 127 km² | ||
| Υψόμετρο | 266 μέτρα | ||
| Πληθυσμός | 55.118 (1 Ιανουαρίου 2025) | ||
| Ταχ. κωδ. | 8200 | ||
| Τηλ. κωδ. | 0688 | ||
| Ζώνη ώρας | θερινή ώρα Κεντρικής Ευρώπης UTC+01:00 (επίσημη ώρα) UTC+02:00 (θερινή ώρα) | ||
| Ιστότοπος | Επίσημος ιστότοπος | ||
 Σχετικά πολυμέσα | |||
Το Βέσπρεμ (ουγγρικά: Veszprém, γερμανικά: Weißbrünn) είναι η έδρα ομώνυμης κομητείας στη βορειοδυτική Ουγγαρία, περίπου 15 χιλιόμετρα βόρεια από τη λίμνη Μπάλατον. Έχει περίπου 60.000 κατοίκους.
Γεωγραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το Βέσπρεμ βρίσκεται περίπου 110 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από τη Βουδαπέστη. Είναι κτισμένη στη κοιλάδα του ρέματος Σεντ και επί των παρακείμενων λόφων και εντός της πόλης υπάρχουν υψομετρικές διαφορές της τάξεις των 30-40 μέτρων. Η πόλη βρίσκεται στη συμβολή τριών περιοχών, των λόφων Μπάκονι στα βόρεια, του υψίπεδου της Μπάλατον στα νότια και την πεδιάδα στα ανατολικά. Η πόλη είναι κτισμένη σε υψόμετρο περίπου 260 μέτρων, γεγονός που την κατατάσσει ως την έδρα κομητείας με το μεγαλύτερο υψόμετρο στην Ουγγαρία.[1]
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Στη θέση της σημερινής πόλης υπάρχουν ίχνη κατοίκησης των Αβάρων. Μετά την ουγγρική κατάκτηση της περιοχής, το Βέσπρεμ πέρασε στην κατοχή της οικογένειας του πρίγκιπα Γκέζα. Το 1001-1002 η πόλη έγινε έδρα επισκοπής και άρχισε η κατασκευή του πρώτου καθεδρικό στη χώρα, του ναού του Αγίου Μιχαήλ. Το 1018 ιδρύθηκε κοντά στην πόλη ένα ελληνορθόδοξο μοναστήρι. Το 1216 ο Πάπας έδωσε στους επισκόπους του Βέσπρεμ το δικαίωμα να στέφουν βασίλισσες. Το 1276 τα στρατεύματα του Πέτερ Τσακ επιτέθηκαν στο κάστρο και σύλλησαν τον καθεδρικό της πόλης. Η πόλη στη συνέχεια άκμασε ξανά και η στέψη της βασίλισσας Βεατρίκης έγινε στο Βέσπρεμ το 1476.[1]
Η πόλη κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς για πρώτη φορά το 1527 και άλλαξε χέρια 11 φορές μέχρι το 1683, όταν οι Οθωμανοί εκδιώχθηκαν οριστικά. Ο Λεοπόλδος Α΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ανατίναξε το κάστρο της πόλης το 1701. Η πόλη ξανακτίστηκε τον 18ο αιώνα και η συνοικία του κάστρου άρχισε στα μέσα του αιώνα να αποκτά τη σημερινή της εικόνας, ενώ το μπαρόκ επισκοπικό μέγαρο κτίστηκε την περίοδο 1776-1778. Η εταιρεία θεάτρου της πόλης ιδρύθηκε το 1814. Η πόλη στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα απέκτησε ολοκληρωμένη σύστημα ύδρευσης και αποχέτευσης. Το 1903 ιδρύθηκε το μουσείο της κοινωνίας της κομητείας Βέσπρεμ. Το 1916 στέφθηκε στην πόλη η τελευταία βασίλισσα της Ουγγαρίας, Ζίτα.[1]
Το 1949 ιδρύθηκε στην πόλη του Πανεπιστήμιο Χημικής Βιομηχανίας (σημερινό Πανεπιστήμιο Πανονίας). Η πόλη συμμετείχε στην Ουγγρική Επανάσταση του 1956 και κατακτήθηκε από τον σοβιετικό στρατό τις 4 Νοεμβρίου 1956. Τα σοβιετικά στρατεύματα αποχώρησαν από την πόλη το 1989.[1] Η καθολική επισκοπή αναβαθμίστηκε σε αρχιεπισκοπή το 1993.[2] Ήταν πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης το 2023, μαζί με την Τιμισοάρα και την Ελευσίνα.
Αξιοθέατα
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η πόλη διαθέτει πολλά μνημεία, όπως ο Καθεδρικός του Αγίου Μιχαήλ, το παρεκκλίση της Γιζέλας, με τοιχογραφίες του 13ου αιώνα, το μπαρόκ επισκοπικό μέγαρο, το φραγκισκανικό μοναστήρι (1770-76), το κάστρο με την πύλη των ηρώων και παλιά σπίτια.[3] Το μουσείο Λάτσκο Ντέζσου είναι το παλαιότερο μουσείο στην κομητεία και λειτουργεί από το 1903 με στόχο να παρουσιάσει την αρχαιολογία, εθνογραφία, ιστορία, τέχνες και λογοτεχνία της κομητείας.[4] Δίπλα του βρίσκεται το Σπίτι Μπάκονι, το οποίο φιλοξενεί λαογραφική έκθεση. Κτίστηκε το 1935 ως αντίγραφο της οικίας κάποιο ελάσσονα ευγενή.[5]
Αδελφοποιημένες πόλεις
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το Βέσπρεμ έχει αδελφοποιηθεί με:[6]
Μπότροπ, Γερμανία
Ντεμπελιάτσα, Σερβία
Γκλάντσαξε, Δανία
Μοστ, Τσεχία
Νίτρα, Σλοβακία
Οτίνι-Λουβαίν-λα-Νεβ, Βέλγιο- Πάσσαου, Γερμανία
Ροβανιέμι, Φινλανδία- Ζένφτενμπεργκ, Γερμανία
Σφίντου Γκεόργκε, Ρουμανία
Τάρτου, Εσθονία
Τιράτ Κάρμελ, Ισραήλ- Ζάμπερκ, Τσεχία
Πουότσκ, Πολωνία
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 4 «Veszprém, the city of Queens». Veszprém (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2026.
- ↑ «Hungarian Catholic Church | Archdiocese of Veszprém». katolikus.hu. Ανακτήθηκε στις 21 Μαΐου 2026.
- ↑ «Veszprem | History & Facts | Britannica». Encyclopedia Britannica (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2026.
- ↑ «Laczkó Dezső Museum». Veszprém (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2026.
- ↑ «Bakony House». Veszprém (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 20 Μαΐου 2026.
- ↑ «Együttműködő és testvérvárosaink». veszprem.hu (στα Ουγγρικά). Veszprém. Ανακτήθηκε στις 14 Μαΐου 2025.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Πόλεις με δικαιώματα κομητείας στην Ουγγαρία (αλφαβητική σειρά) | ||
|---|---|---|
 | ||