Ασθένεια του υψομέτρου
| Ασθένεια του υψομέτρου | |
|---|---|
 Προειδοποίηση για ασθένεια του υψομέτρου – Ινδικός Στρατός | |
| Ειδικότητα | Επείγουσα ιατρική |
| Συμπτώματα | Πονοκέφαλος, έμετος, αίσθημα κόπωσης, δυσκολία στον ύπνο, ζάλη[1] |
| Επιπλοκές | Πνευμονικό οίδημα μεγάλου υψομέτρου (HAPE), εγκεφαλικό οίδημα μεγάλου υψομέτρου (HACE)[1] |
| Συνήθης έναρξη | Εντός 24 ωρών[1] |
| Είδη | Οξεία νόσος των ορέων, πνευμονικό οίδημα μεγάλου υψομέτρου, εγκεφαλικό οίδημα μεγάλου υψομέτρου, χρόνια νόσος των ορέων[2] |
| Αίτια | Μικρές ποσότητες οξυγόνου σε υψηλό υψόμετρο[1][2] |
| Παράγοντες κινδύνου | Προηγούμενο επεισόδιο, υψηλός βαθμός δραστηριότητας, απότομη αύξηση του υψομέτρου[2] |
| Διαγνωστική μέθοδος | Βάσει των συμπτωμάτων[2] |
| Διαφορική διάγνωση | Εξάντληση, ιογενής λοίμωξη, χανγκόβερ, αφυδάτωση, δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα[1] |
| Πρόληψη | Σταδιακή ανάβαση[1] |
| Θεραπεία | Κατάβαση σε χαμηλότερο υψόμετρο, επαρκής πρόσληψη υγρών[1][2] |
| Φαρμακευτική αγωγή | Ιβουπροφαίνη, ακεταζολαμίδη, δεξαμεθαζόνη, οξυγονοθεραπεία[2] |
| Νοσηρότητα | 20% at 2,500 metres (8,000 ft) 40% at 3,000 metres (10,000 ft)[1][2] |
Η ασθένεια του υψομέτρου, η πιο ήπια μορφή της οποίας είναι η οξεία νόσος των ορέων (AMS), είναι η αρνητική επίδραση του μεγάλου υψομέτρου στην υγεία, που προκαλείται από την απότομη έκθεση σε μικρές ποσότητες οξυγόνου σε μεγάλο υψόμετρο.[1][2] Στα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνονται οι πονοκέφαλοι, ο έμετος, η κόπωση, η δυσκολία στον ύπνο και η ζάλη.[1] Η οξεία νόσος των ορέων μπορεί να εξελιχθεί σε πνευμονικό οίδημα μεγάλου υψομέτρου (HAPE) με σχετιζόμενη δύσπνοια ή σε εγκεφαλικό οίδημα μεγάλου υψομέτρου (HACE) με σχετιζόμενη σύγχυση.[1][2] Η χρόνια νόσος των ορέων μπορεί να εμφανιστεί μετά από μακροχρόνια έκθεση σε μεγάλο υψόμετρο.[2]
Η ασθένεια του υψομέτρου εμφανίζεται συνήθως μόνο σε υψόμετρα άνω των 2.500 μέτρων (8.000 πόδια), αν και ορισμένοι επηρεάζονται σε χαμηλότερα υψόμετρα.[2][3] Στους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται το προηγούμενο επεισόδιο ασθένειας του υψομέτρου, ο υψηλός βαθμός δραστηριότητας και η απότομη αύξηση του υψομέτρου.[2] Η διάγνωση βασίζεται στα συμπτώματα και υποστηρίζεται σε όσους παρουσιάζουν κάτι περισσότερο από μια μικρή μείωση της δραστηριότητάς τους.[2][4] Συνιστάται, σε μεγάλα υψόμετρα, οποιαδήποτε συμπτώματα πονοκεφάλου, ναυτίας, δύσπνοιας ή έμετου να θεωρούνται ως ασθένεια του υψομέτρου.[5]
Η πρόληψη επιτυγχάνεται με τη σταδιακή αύξηση της υψομέτρου κατά όχι περισσότερο από 300 μέτρα (1.000 πόδια) την ημέρα.[1] Η καλή φυσική κατάσταση δεν μειώνει τον κίνδυνο.[2] Η θεραπεία συνίσταται γενικά στην κατάβαση σε χαμηλότερο υψόμετρο και στην επαρκή πρόσληψη υγρών.[1][2] Συνήθως αρκεί μια κατάβαση 300 μέτρων (1.000 ποδιών) έως 1.000 μέτρων (3.000 ποδιών).[6] Στις ήπιες περιπτώσεις μπορεί να βοηθήσει η χορήγηση ιβουπροφαίνης, ακεταζολαμίδης ή δεξαμεθαζόνης.[2] Οι βαριές περιπτώσεις μπορεί να ωφεληθούν από οξυγονοθεραπεία, ενώ, εάν η κατάβαση δεν είναι εφικτή, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένας φορητός υπερβαρικός θάλαμος.[1] Ωστόσο, οι θεραπευτικές προσπάθειες δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς.[3]
Η AMS εμφανίζεται περίπου στο 20% των ατόμων μετά από ταχεία ανάβαση στα 2.500 μέτρα (8.000 πόδια) και στο 40% των ατόμων που ανεβαίνουν στα 3.000 μέτρα (10.000 πόδια).[1][2] Ενώ η AMS και η HACE εμφανίζονται εξίσου συχνά σε άνδρες και γυναίκες, η HAPE εμφανίζεται συχνότερα σε άνδρες.[1] Η παλαιότερη περιγραφή της ασθένειας του υψομέτρου αποδίδεται σε ένα κινέζικο κείμενο που χρονολογείται περίπου στο 30 π.Χ., το οποίο περιγράφει τα "Όρη του Μεγάλου Πονοκέφαλου", αναφερόμενο πιθανώς στα Όρη Καρακορούμ γύρω από το Πέρασμα Κιλίκ.[7]
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Ferri, Fred F. (2016). Ferri's Clinical Advisor 2017 E-Book: 5 Books in 1 (στα Αγγλικά). Elsevier Health Sciences. σελ. 590. ISBN 9780323448383. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 22 Δεκεμβρίου 2019. Ανακτήθηκε στις 2 Αυγούστου 2018. Αρχειοθετήθηκε 14 October 2022[Date mismatch] στο Wayback Machine.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 «Altitude Diseases - Injuries; Poisoning». Merck Manuals Professional Edition. Μαΐου 2018. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Ιουνίου 2018. Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2018."Altitude Diseases - Injuries; Poisoning". Merck Manuals Professional Edition. May 2018. Archived from the original on 27 June 2018. Retrieved 3 August 2018. Αρχειοθετήθηκε 27 June 2018 στο Wayback Machine.
- 1 2 Simancas-Racines, D; Arevalo-Rodriguez, I; Osorio, D; Franco, JV; Xu, Y; Hidalgo, R (30 Ιουνίου 2018). «Interventions for treating acute high altitude illness.». The Cochrane Database of Systematic Reviews 6: CD009567. doi:. PMID 29959871.
- ↑ Meier, D; Collet, TH; Locatelli, I; Cornuz, J; Kayser, B; Simel, DL; Sartori, C (14 Νοεμβρίου 2017). «Does This Patient Have Acute Mountain Sickness?: The Rational Clinical Examination Systematic Review.». JAMA 318 (18): 1.810–1.819. doi:. PMID 29136449. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 27 Αυγούστου 2021. https://web.archive.org/web/20210827212620/https://serval.unil.ch/en/notice/serval:BIB_78F586DBF354. Ανακτήθηκε στις 4 Δεκεμβρίου 2019. Αρχειοθετήθηκε 27 August 2021[Date mismatch] στο Wayback Machine.
- ↑ Weiss, Eric (2005). «Altitude Illness». A Comprehensive Guide to Wilderness & Travel Medicine - 3η έκδοση. σελίδες 137–141. ISBN 978-0-9659768-1-7.
The Golden Rules of Altitude Illness 1) Above 8,000 feet, headache, nausea, shortness of breath, and vomiting should be considered to be altitude illness until proven otherwise. 2) No one with mild symptoms of altitude illness should ascend any higher until symptoms have resolved. 3) Anyone with worsening symptoms or severe symptoms of altitude illness should descend immediately to a lower altitude.
- ↑ Derstine, M; Small, E; Davis, AM (19 Νοεμβρίου 2024). «Prevention, Diagnosis, and Treatment of Acute Altitude Illness.». JAMA 332 (19): 1.665-1.666. doi:. PMID 39446318.
- ↑ West, John B. (2013). High Life: A History of High-Altitude Physiology and Medicine (στα Αγγλικά). Springer. σελίδες 2–7. ISBN 9781461475736. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 3 Αυγούστου 2018. Ανακτήθηκε στις 3 Αυγούστου 2018. Αρχειοθετήθηκε 14 October 2022[Date mismatch] στο Wayback Machine.