Αρχιπέλαγος
Ο όρος αρχιπέλαγος, στη γεωγραφία, χαρακτηρίζει γεωλογικό σχηματισμό αποτελούμενο από μια αλυσίδα ή ανεπτυγμένη συστάδα νησιών.
Αρχιπελάγη απαντώνται συνήθως στην ανοιχτή θάλασσα, αν και σε μερικές περιπτώσεις γειτνιάζουν με μεγάλους όγκους ξηράς. Τα αρχιπελάγη είναι συχνά ηφαιστειογενή, σχηματισμένα κατά μήκος ωκεάνιων ρηγμάτων ή σε περιοχές με ενεργή ηφαιστειακή δραστηριότητα, εντούτοις στη διαδικασία σχηματισμού τους εμπλέκονται και άλλες γεωλογικές διεργασίες όπως η απόθεση, η αποσάθρωση και η ανύψωση του εδάφους.
Στην Ελλάδα αρχικά χρησιμοποιήθηκε ως όρος στρατιωτικής διοικητικής ορολογίας (φιλολογίας) π.χ. «Γενική Διοίκηση Αρχιπελάγους», «Μεραρχία Αρχιπελάγους» κλπ. Σήμερα όμως, κατ΄ ανάγκη, πολιτογραφήθηκε στο επίσημο ονοματολόγιο για να προσδιορίσει περισσότερο τις ανοικτές θάλασσες με συστάδες νησίδων.
Πίνακας περιεχομένων
Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Οι Ενετοί δημιούργησαν τον όρο «arcipelago» από τις Ελληνικές λέξεις «άρχων» (αρχηγός / πρώτος) και «πέλαγος». Στη συνέχεια οι Ενετοί χαρακτήρισαν με τον ίδιο όρο τη θαλάσσια έκταση μεταξύ Κορσικής και Ιταλίας (Τοσκανικό Αρχιπέλαγος), προσδίδοντας σε αυτόν τον όρο την έννοια μεγάλης έκτασης θάλασσας στην οποία περιλαμβάνονται και νήσοι. Όταν όμως ανακαλύφθηκαν οι μεγάλες συστάδες νησιών και νησίδων στον Ειρηνικό Ωκεανό υπήρξε ανάγκη να προσδιορίζονται επιμέρους θάλασσες με καταφανή την ύπαρξη συστάδων νησίδων. Για το λόγο αυτό χρησιμοποιήθηκε ο έτοιμος αυτός όρος. Έτσι σε μία θάλασσα (μεγάλης έκτασης) μπορεί να περιλαμβάνονται επιμέρους αρχιπελάγη.
Λογοτεχνία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Ο όρος χρησιμοποιήθηκε μεταφορικά στο αυτοβιογραφικό χρονικό «Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ» του Αλεξάντρ Σολζενίτσιν.
Κυριότερα αρχιπελάγη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Βρετανικά Νησιά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Καραϊβική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Μακαρονησία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Μελανησία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
- Αρχιπέλαγος Λουισιάντε
- Αρχιπέλαγος του Βίσμαρκ
- Βανουάτου (πρώην Νέες Εβρίδες)
- Νέα Καληδονία
- Νήσοι Σολομώντα
- Φίτζι
- D'Entrecasteaux Islands
Μεσόγειος Θάλασσα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
- Αιγαίο
- Αιγάδες Νήσοι (ή Αιγούσες Νήσοι)
- Αιολίδες Νήσοι
- Αρχιπέλαγος Λα Μανταλένα
- Αρχιπέλαγος Σούλτσις
- Βαλεαρίδες Νήσοι
- Ελαφίτι
- Επτάνησα
- Κορνάτι
- Μάλτα
- Πελάγους Νήσοι (ή Πελάγιοι Νήσοι)
- Ποντίνε Νησιά
- Τοσκανικό Αρχιπέλαγος
- Τρεμίτι Νησιά (ή Διομήδεες)
- Φλεγραία Νησιά (ή Πιθηκούσσες)
- Λιμνοθάλασσα της Βενετίας
Μικρονησία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Πολυνησία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
- Γαλλική Πολυνησία
- Νήσοι Κουκ
- Νήσοι Πίτκαιρν
- Ουαλίς και Φουτουνά
- Σαμόα
- Τοκελάου
- Τόνγκα
- Τουβαλού
- Χαβάη
Άλλα αρχιπελάγη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
- Αλεούτιες νήσοι
- Αρχιπέλαγος Αλεξάνδρου
- Αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ
- Αρχιπέλαγος Σολεντινάμε
- Βερμούδες
- Γη του Πυρός
- Ιαπωνικό αρχιπέλαγος
- Νησιά Γκαλαπάγκος
- Νήσοι Φερόες
- Νήσοι Φώκλαντ
- Νόβαγια Ζεμλιά
- Σεϋχέλλες
- Φιλιππίνες
Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
|