Αρχιπέλαγος

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Ο όρος αρχιπέλαγος, στη γεωγραφία, χαρακτηρίζει γεωλογικό σχηματισμό αποτελούμενο από μια αλυσίδα ή ανεπτυγμένη συστάδα νησιών.

Αρχιπελάγη απαντώνται συνήθως στην ανοιχτή θάλασσα, αν και σε μερικές περιπτώσεις γειτνιάζουν με μεγάλους όγκους ξηράς. Τα αρχιπελάγη είναι συχνά ηφαιστειογενή, σχηματισμένα κατά μήκος ωκεάνιων ρηγμάτων ή σε περιοχές με ενεργή ηφαιστειακή δραστηριότητα, εντούτοις στη διαδικασία σχηματισμού τους εμπλέκονται και άλλες γεωλογικές διεργασίες όπως η απόθεση, η αποσάθρωση και η ανύψωση του εδάφους.

Στην Ελλάδα αρχικά χρησιμοποιήθηκε ως όρος στρατιωτικής διοικητικής ορολογίας (φιλολογίας) π.χ. «Γενική Διοίκηση Αρχιπελάγους», «Μεραρχία Αρχιπελάγους» κλπ. Σήμερα όμως, κατ΄ ανάγκη, πολιτογραφήθηκε στο επίσημο ονοματολόγιο για να προσδιορίσει περισσότερο τις ανοικτές θάλασσες με συστάδες νησίδων.

Ετυμολογία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Ενετοί δημιούργησαν τον όρο «arcipelago» από τις Ελληνικές λέξεις «άρχων» (αρχηγός / πρώτος) και «πέλαγος». Στη συνέχεια οι Ενετοί χαρακτήρισαν με τον ίδιο όρο τη θαλάσσια έκταση μεταξύ Κορσικής και Ιταλίας (Τοσκανικό Αρχιπέλαγος), προσδίδοντας σε αυτόν τον όρο την έννοια μεγάλης έκτασης θάλασσας στην οποία περιλαμβάνονται και νήσοι. Όταν όμως ανακαλύφθηκαν οι μεγάλες συστάδες νησιών και νησίδων στον Ειρηνικό Ωκεανό υπήρξε ανάγκη να προσδιορίζονται επιμέρους θάλασσες με καταφανή την ύπαρξη συστάδων νησίδων. Για το λόγο αυτό χρησιμοποιήθηκε ο έτοιμος αυτός όρος. Έτσι σε μία θάλασσα (μεγάλης έκτασης) μπορεί να περιλαμβάνονται επιμέρους αρχιπελάγη.

Λογοτεχνία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο όρος χρησιμοποιήθηκε μεταφορικά στο αυτοβιογραφικό χρονικό «Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ» του Αλεξάντρ Σολζενίτσιν.

Κυριότερα αρχιπελάγη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βρετανικά Νησιά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Καραϊβική[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μακαρονησία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μελανησία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μεσόγειος Θάλασσα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μικρονησία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πολυνησία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Άλλα αρχιπελάγη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]