Μετάβαση στο περιεχόμενο

Αντόλφ Γιόφε

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Αντόλφ Γιόφε
Γενικές πληροφορίες
Γέννηση10ιουλ. / 22  Οκτωβρίου 1883γρηγ.
Συμφερόπολη
Θάνατος17  Νοεμβρίου 1927
Μόσχα
Αιτία θανάτουτραύμα από πυροβολισμό
Συνθήκες θανάτουαυτοκτονία
Τόπος ταφήςΚοιμητήριο Νοβοντέβιτσι
Χώρα πολιτογράφησηςΡωσική Αυτοκρατορία
Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών
Θρησκείααθεϊσμός
Εκπαίδευση και γλώσσες
Ομιλούμενες γλώσσεςΡωσικά
ΣπουδέςΠανεπιστήμιο Χούμπολτ
Simferopol gymnasium №1
Πληροφορίες ασχολίας
Ιδιότηταδιπλωμάτης
επαναστάτης
πολιτικός
κομμουνιστής
ΕργοδότηςΚρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας
Πολιτική τοποθέτηση
Πολιτικό κόμμα/ΚίνημαΚομμουνιστικό Κόμμα Σοβιετικής Ένωσης
Οικογένεια
ΤέκναNadezhda Joffe
Αξιώματα και βραβεύσεις
Αξίωμαμέλος της Συντακτικής Συνέλευσης της Ρωσίας το 1918
Ambassador of the Soviet Union to the Republic of China
Commons page Σχετικά πολυμέσα

Ο Αντόλφ Αμπράμοβιτς Γιόφε (ρωσ. Адольф Абрамович Иоффе, 10 Οκτωβρίου 188316 Νοεμβρίου 1927) ήταν Ρώσος και Σοβιετικός πολιτικός και διπλωμάτης, καραϊτικής καταγωγής[1], γεννημένος στη Συμφερόπολη της Κριμαίας.

Επαναστατική δράση

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Πριν τελειώσει τη μέση εκπαίδευση, ο Γιόφε, αν και γόνος εύπορης οικογένειας, είχε ήδη ασπασθεί τη σοσιαλδημοκρατική ιδεολογία και το 1903 εντάχθηκε στο Ρωσικό Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα. Το 1904 το κόμμα τον έστειλε στο Μπακού, αλλά χρειάσθηκε να φύγει προκειμένου να γλιτώσει τη σύλληψη. Κατόπιν στάλθηκε στη Μόσχα, αλλά χρειάσθηκε να διαφύγει και πάλι, αυτή τη φορά στο εξωτερικό. Μετά τα γεγονότα της «Ματωμένης Κυριακής» τον Ιανουάριο του 1905, ο Γιόφε επέστρεψε στη Ρωσία και πήρε ενεργό μέρος στη Ρωσική επανάσταση του 1905. Στις αρχές του 1906 υποχρεώθηκε να μεταναστεύσει και έζησε στο Βερολίνο μέχρι την απέλασή του από τη Γερμανία τον Μάιο 1906, οπότε κατέφυγε στη Βιέννη. Τότε ήταν που προσέγγισε τις πολιτικές απόψεις του Τρότσκι και τον βοήθησε στη σύνταξη της Πράβντα από το 1908 έως το 1912, ενώ ταυτοχρόνως παρακολούθησε μαθήματα ιατρικής και ψυχανάλυσης από τον Άλφρεντ Άντλερ.[2] Επίσης ο Γιόφε χρηματοδοτούσε την έκδοση της Πράβντα από την οικογενειακή περιουσία. Στη διάρκεια της παράνομης επαναστατικής δράσεώς του, υιοθέτησε το κομματικό ψευδώνυμο «Β. Κρίμσκι», που σημαίνει «ο εκ Κριμαίας».[3] Τελικώς τον συνέλαβαν το 1912 στην Οδησσό, οπότε φυλακίστηκε για 10 μήνες και μετά εξορίσθηκε στη Σιβηρία.

Ελευθερώθηκε με την Επανάσταση του Φεβρουαρίου του 1917 και επέστρεψε στην οικογένειά του στην Κριμαία. Το κόμμα τον έστειλε ως αντιπρόσωπό τους στην Αγία Πετρούπολη, αλλά ο Γιόφε, έχοντας καταλήξει σε διεθνιστικές επαναστατικές θέσεις, άλλαξε κόμμα προσχωρώντας μαζί με τον Τρότσκι στους Μεζραγιόντσυ, που τον Αύγουστο του 1917 συγχωνεύθηκαν με τους Μπολσεβίκους, στων οποίων την Κεντρική Επιτροπή εκλέχθηκε ο Γιόφε, αναλαμβάνοντας εκ νέου (επισήμως πλέον) συντάκτης στην Πράβντα. Τον Σεπτέμβριο στάλθηκε ως εκπρόσωπος των Μπολσεβίκων στο Συμβούλιο της Ρωσικής Δημοκρατίας, το λεγόμενο «Προ-κοινοβούλιο», αλλά δύο εβδομάδες αργότερα οι Μπολσεβίκοι απεχώρησαν από αυτό. Ο Γιόφε υπεστήριξε την άποψη των Λένιν και Τρότσκι υπέρ του επαναστατικού αγώνα, συμβάλλοντας έτσι στο ξέσπασμα της Οκτωβριανής Επαναστάσεως: ο Γιόφε ήταν ο πρόεδρος της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής του Πέτρογκραντ που ανέτρεψε τη Ρωσική Προσωρινή Κυβέρνηση στις 25-26 Οκτωβρίου 1917.

Στο Μπρεστ Λιτόφσκ

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από τις 30 Νοεμβρίου 1917 μέχρι τον Ιανουάριο του 1918 ο Γιόφε ήταν ο επικεφαλής της σοβιετικής αντιπροσωπείας που στάλθηκε στο Μπρεστ-Λιτόφσκ για να διαπραγματευθεί τη λήξη των εχθροπραξιών με τη Γερμανία. Στις 22 Δεκεμβρίου 1917 ο Γιόφε υπέβαλε τις παρακάτω προϋποθέσεις για μια συνθήκη ειρήνης[4]:

  • Καμιά εξαναγκασμένη προσάρτηση εδαφών που καταλήφθηκαν κατά τον πόλεμο.
  • Αποκατάσταση της εθνικής ανεξαρτησίας όπου αυτή καταλύθηκε κατά τον πόλεμο.
  • Εθνοτικές ομάδες που ήταν ανεξάρτητες προ του πολέμου θα πρέπει να μπορούν να αποφασίσουν επί του ζητήματος της ανεξαρτησίας δια δημοψηφίσματος.
  • Πολυπολιτισμικές περιοχές θα πρέπει να διοικηθούν με τρόπο που να επιτρέπει όση πολιτισμική ανεξαρτησία και αυτορρύθμιση είναι δυνατή.
  • Καμιά πολεμική αποζημίωση. Προσωπικές απώλειες θα πρέπει να αποζημιωθούν από διεθνές καταπίστευμα.
  • Τα αποικιακά ζητήματα να επιλυθούν σύμφωνα με τα σημεία 1-4.

Ο Γιόφε είχε ήδη υπογράψει μια συμφωνία ανακωχής με τις Κεντρικές Δυνάμεις στις 2 Δεκεμβρίου 1917, ωστόσο υπεστήριξε τον Τρότσκι στην άρνηση του δεύτερου να υπογράψει μια μόνιμη συνθήκη ειρήνης. Από την ώρα που η Κεντρική Επιτροπή των Μπολσεβίκων απεφάσισε στις 23 Φεβρουαρίου 1918 να υπογραφεί η Συνθήκη του Μπρεστ - Λιτόφσκ, ο Γιόφε παρέμεινε μέλος της σοβιετικής αντιπροσωπείας υπό το καθεστώς του διαφωνούντος και με συμβουλευτικό μόνο ρόλο. Γκριγκόρι Σοκόλνικοφ, επικεφαλής της ομάδας υπογραφής, υπέγραψε τη συνθήκη για λογαριασμό της Ρωσίας.

Ενθυμούμενος την παρουσία του Γιόφε με την αντιπροσωπεία των Μπολσεβίκων στο Μπρεστ-Λιτόφσκ, ο Κόμης Ότοκαρ Τσέρνιν, ο αντιπρόσωπος (και υπουργός Εξωτερικών) της Αυστροουγγαρίας, έγραψε αργότερα:

Ο επικεφαλής της ρωσικής αντιπροσωπείας είναι κάποιος Εβραίος, ονόματι Γιόφε, που έχει απελευθερωθεί προσφάτως από την Σιβηρία [...] μετά το γεύμα είχα μία πρώτη συνομιλία με τον κο. Γιόφε. Η όλη θεωρία του βασίζεται απλώς στην παγκόσμιο εφαρμογή του δικαιώματος της αυτοκυβερνήσεως των εθνών «εν τη ευρυτάτη εννοία» του όρου. Τα ελευθερωθέντα με αυτόν τον τρόπο έθνη πρέπει έπειτα να έλθουν σε συνεννόηση ώστε να αγαπήσουν το ένα το άλλο [...] Τον συνεβούλευσα ότι δεν θα επιχειρούσαμε να μιμηθούμε το ρωσικό παράδειγμα και ότι αντιστοίχως δεν θα ανεχόμασταν καμία ανάμειξη στις εσωτερικές μας υποθέσεις. Εάν συνέχιζε να ασπάζεται τις ουτοπικές του απόψεις, η σύναψη ειρήνης δεν θα ήτο δυνατή και τότε θα τού δινόταν η καλή συμβουλή να πάρει απλώς το ταξίδι της επιστροφής με την επομένη αμαξοστοιχία. Ο κ. Γιόφε με κοίταξε έκπληκτος με τους ευγενείς οφθαλμούς του και παρέμεινε σιωπηλός επί ένα διάστημα. Μετά συνέχισε σε έναν – αξέχαστο για εμένα – φιλικό, ή θα έλεγα σχεδόν ακόμα και ικετευτικό, τόνο: «Ελπίζω πάρα πολύ ότι θα είμαστε σε θέση να ξυπνήσουμε την επανάσταση στη χώρα σας...»[5]

Μετέπειτα σταδιοδρομία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Επίσημη φωτογραφία του Γιόφε ως πρέσβεως το 1924

Στο 7ο (έκτακτο) Συνέδριο του Ρωσικού Κομμουνιστικού Κόμματος (Μπολσεβίκων) τον Μάρτιο του 1918, ο Γιόφε επανεκλέχθηκε στην Κεντρική Επιτροπή, αλλά ως μέλος χωρίς δικαίωμα ψήφου. Παρέμεινε στην Πετρούπολη όταν η σοβιετική κυβέρνηση μετακόμισε στη Μόσχα τον ίδιο μήνα, μέχρι που διορίσθηκε ως ο πρώτος μετεπαναστατικός Ρώσος πρεσβευτής (η Σοβιετική Ένωση δεν είχε ιδρυθεί ακόμα) στη Γερμανία τον Απρίλιο. Στις 18 Απριλίου συνέστησε τη σοβιετική πρεσβεία στο Βερολίνο, η οποία, εκτός από τις διπλωματικές σχέσεις με τη γερμανική κυβέρνηση, συνεργαζόταν με τους «Σπαρτακιστές» για την εκτύπωση και διανομή μεγάλης ποσότητας κομμουνιστικής προπαγάνδας. Ταυτοχρόνως παραπλανούσε τους Γερμανούς πολιτικούς και επιχειρηματίες σχετικώς με τις προθέσεις των Μπολσεβίκων, λέγοντας στον Γκούσταβ Στρέζεμαν ότι η κυβέρνηση «προετοιμαζόταν να εγκαταλείψει τους ουτοπικούς στόχους της και να επιδιώξει μια πραγματιστική σοσιαλιστική πολιτική».[6] Επίσης κέρδισε την υποστήριξη επιδραστικών Γερμανών επιχειρηματιών προσφέροντας ευνοϊκές εμπορικές συμφωνίες και στις 27 Αυγούστου 1918 υπέγραψε τη Συμπληρωματική Σοβιετογερμανική Συνθήκη («Συνθήκη του Βερολίνου»). Αλλά στις 6 Νοεμβρίου, 5 ημέρες πριν τη συνθηκολόγηση της Γερμανίας και το τέλος του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου, ο Γιόφε και όλη η σοβιετική αντιπροσωπεία στο Βερολίνο απελάθηκαν από τη χώρα με την κατηγορία της προετοιμασίας κομμουνιστικής εξεγέρσεως στη Γερμανία, καθώς ένα προμελετημένο «ατύχημα» απεκάλυψε ότι χρησιμοποιούσαν τον διπλωματικό σάκο για να διαδίδουν σχετική προπαγάνδα.

Το 1919-1920 ο Γιόφε ήταν μέλος του Συμβουλίου Εργασίας και Άμυνας και Λαϊκός Κομισάριος Κρατικού Ελέγχου της Σοβιετικής Δημοκρατίας της Ουκρανίας. Δεν επανεκλέχθηκε στην Κεντρική Επιτροπή του κόμματος στο 8ο Συνέδριο τον Μάρτιο του 1919. Διαπραγματεύθηκε ανακωχή με τη Δεύτερη Πολωνική Δημοκρατία τον Οκτώβριο του 1920 και ειρηνευτικές συνθήκες με την Εσθονία, τη Λετονία και τη Λιθουανία στα τέλη του 1920. Το 1921 υπέγραψε τη Συνθήκη της Ρίγας με την Πολωνία, που τερμάτισε τον Πολωνοσοβιετικό Πόλεμο του 1919-1921, και έγινε αντιπρόεδρος της Επιτροπής του Ανώτατου Σοβιέτ της ΕΣΣΔ για το Τουρκεστάν και της Σοβναρκόμ.

Ο Γιόφε ήταν ένας από τους Σοβιετικούς απεσταλμένους στην Οικονομική Συνδιάσκεψη της Γένοβας τον Φεβρουάριο του 1922, μια εμπειρία που περιέγραψε σε ένα μικρό βιβλίο.[7] Μετά την αποχώρηση των Σοβιετικών, ο Γιόφε διορίσθηκε πρεσβευτής στην Κίνα (1922 έως 1924). Τον Ιανουάριο του 1923 υπέγραψε με τον Σουν Γιατ-Σεν στη Σαγκάη το Μανιφέστο Σουν-Γιόφε για βοήθεια προς την Κουομιντάνγκ με την παραδοχή ότι η τελευταία θα συνεργαζόταν με τους Κινέζους κομμουνιστές, κατά τα φαινόμενα με την έγκριση του Λένιν.[8] Με βάση του την Κίνα, ο Γιόφε ταξίδεψε στην Ιαπωνία τον ίδιο Ιανουάριο για να επανασυστήσει τις σχέσεις και με τη χώρα αυτή.[9] Εδώ οι διαπραγματεύσεις αποδείχθηκαν μακρές και δύσκολες, και διακόπηκαν όταν ο Γιόφε αρρώστησε και έπρεπε να επιστρέψει στη Μόσχα. Μετά από μια μερική ανάρρωση, στάλθηκε ως μέλος της σοβιετικής αντιπροσωπείας στη Μεγάλη Βρετανία (1924) και ως ο Σοβιετικός πρέσβυς στην Αυστρία (1924-1926).

Αποξένωση από το Κόμμα και αυτοκτονία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1926 η επιδεινούμενη κατάσταση της υγείας του και οι διαφωνίες του με την κυβερνώσα ομάδα των Μπολσεβίκων υπεχρέωσαν τον Γιόφε σε ημι-απόσυρση. Επεχείρησε να ασχοληθεί με τη διδασκαλία, αλλά η σωματική του κατάσταση τον δυσκόλευε.[10] Ο Γιόφε παρέμεινε φίλος και πιστός υποστηρικτής του Τρότσκι στη δεκαετία του 1920, όντας μαζί στη λεγόμενη Αριστερή Αντιπολίτευση. Το φθινόπωρο του 1927 ήταν βαριά άρρωστος, με φοβερούς πόνους και κλινήρης. Μετά από την άρνηση της σταλινιστικής ηγεσίας του Κομμουνιστικού Κόμματος να τον στείλουν στο εξωτερικό για ιατρική βοήθεια και την εκδίωξη του Τρότσκι από το Κόμμα στις 12 Νοεμβρίου, ο Γιόφε αυτοκτόνησε στις 16 Νοεμβρίου, σε ηλικία 44 ετών. Συνέταξε μια αποχαιρετιστήρια επιστολή προς τον Τρότσκι, αλλά το γράμμα κατασχέθηκε από τη μυστική αστυνομία και αργότερα απομονωμένες φράσεις τους αναφέρονταν από τους σταλινικούς προκειμένου να απαξιώσουν τόσο τον Γιόφε όσο και τον Τρότσκι. Ο επικήδειος λόγος που εξεφώνησε ο Τρότσκι στην κηδεία του Γιόφε ήταν η τελευταία δημόσια ομιλία του Τρότσκι στη Σοβιετική Ένωση.[11][12]

Η σύζυγος του Γιόφε, η Μαρία, συνελήφθη αργότερα ως τροτσκίστρια από τις δυνάμεις ασφαλείας του Στάλιν, ωστόσο επιβίωσε και έγραψε τα απομνημονεύματά της με τίτλο Μία μακριά νύχτα – μια ιστορία αλήθειας. Η κόρη του η Ναντέζντα Γιόφε, επίσης ενεργός τροτσκίστρια, επιβίωσε επίσης της εξορίας σε γκούλαγκ (πέθανε το 1999, σε ηλικία 92 ετών) και δημοσίευσε επίσης απομνημονεύματα με τίτλο Πίσω στον χρόνο: Η ζωή μου, η μοίρα μου, η εποχή μου.


  1. Albert S. Lindemann: Esau's Tears: Modern Anti-Semitism and the Rise of the Jews, Cambridge University Press, 1997, σελ. 430
  2. Κεφ. XVII της αυτοβιογραφίας τουMy Life' Αρχειοθετήθηκε 5 March 2006 στο Wayback Machine.
  3. Nadezhda A. Joffe: Back in Time: My Life, My Fate, My Epoch: The Memoirs of Nadezhda A. Joffe, μετάφρ. Frederick S. Choate, Labor Publications, 1995, σελ. 3
  4. Αναφ. στο βιβλίο του Arno J. Mayer Political Origins of the New Diplomacy, 1917-1918, Yale Historical Publications, Studies 18, 1959
  5. Czernin von und zu Chudenitz, Ottokar Theobald Otto Maria: In the World War, εκδ. Harper & Brothers, Νέα Υόρκη και Λονδίνο 1920, [https://archive.org/stream/inworldwar00czer/inworldwar00czer_djvu.txt Internet Archive. Retrieved 28 Feb. 2009.
  6. Σφάλμα αναφοράς: Σφάλμα παραπομπής: Λανθασμένο <ref>. Δεν υπάρχει κείμενο για τις παραπομπές με όνομα pipes.
  7. A.A. Ioffe (V. Krymskii): Genuezskaia Konferentsiia, Krasnaia Nov, Μόσχα 1922.
  8. A Brief Chronology of China Since 1915 στο έργο του K.S. Karol China, The Other Communism, Hill and Wang, Νέα Υόρκη 1967, ISBN 0-8090-1344-4
  9. «病気静養とのみ口を噤んだ儘 ヨッフェ氏長崎に入港す 顔の色艶はよくない». Tokyo Asahi Shimbun. 30 Ιανουαρίου 1923. σελ. 5.
  10. Wynn, Charters (11 Απριλίου 2022). The Moderate Bolshevik: Mikhail Tomsky from The Factory to The Kremlin, 1880-1936. Historical Materialism Book Series. Leiden: Brill (δημοσιεύτηκε 2022). σελ. 147. ISBN 9789004514973. Ανακτήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 2022. The sickly, highly-strung Joffe suffered from tuberculosis, myocarditis, stomach ulcers, and polyneuritis [...].
  11. Joffe, p. 65
  12. Trotsky, Leon. «My Life, chapter 24». Trotsky Internet Archive (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 6 Απριλίου 2021.
  • Το λήμμα «Γιόφφε Αδόλφος Αβράμοβιτς» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Χάρη Πάτση», τόμος 9

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]