Μετάβαση στο περιεχόμενο

Αντόλφο Τσέλι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Αντόλφο Τσέλι
Όνομα στη
μητρική γλώσσα
Adolfo Celi (Ιταλικά)
Γέννηση27  Ιουλίου 1922[1][2][3]
Μεσσίνα[4]
Θάνατος19  Φεβρουαρίου 1986[5][1][2]
Σιένα[6]
Αιτία θανάτουέμφραγμα του μυοκαρδίου
Συνθήκες θανάτουφυσικά αίτια
Τόπος ταφήςMonumental Cemetery of Messina[7]
Χώρα πολιτογράφησηςΙταλία (από 1946)
Βασίλειο της Ιταλίας (έως 1946)
ΣπουδέςΕθνική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης Σίλβιο Ντ'Αμίκο
Ιδιότητασκηνοθέτης κινηματογράφου, ηθοποιός[8], παραγωγός ταινιών, ηθοποιός θεάτρου, ηθοποιός ταινιών και ηθοποιός τηλεόρασης
ΣύζυγοςΤόνια Καρέρο (1951–1962) και Βερόνικα Λάζαρ (έως 1986)
ΤέκναΑλεσάντρα Τσέλι και Λεονάρντο Τσέλι
ΓονείςGiuseppe Celi
Commons page Σχετικά πολυμέσα
Ο Τσέλι (αριστερά) στην πρώτη κινηματογραφική του εμφάνιση, στο Un americano in vacanza (1946) με τους Βαλεντίνα Κορτέζε (κέντρο) και Λέο Ντάλε (δεξιά)
Με τον Βιτόριο Γκάσμαν (αριστερά) στην ταινία Slalom (1965)
Στον ρόλο του ντον Βίτο Τρεσόλντι στους Εκβιαστές (1972)
Ως καθηγητής Αλφέο Σασαρόλι στην ταινία Οι εντιμότατοι φίλοι μου (1975) του Μάριο Μονιτσέλι

Ο Αντόλφο Τσέλι (Ιταλικά: Adolfo Celi, 27 Ιουλίου 1922 – 19 Φεβρουαρίου 1986) ήταν Ιταλός ηθοποιός και σκηνοθέτης. [9] Γεννημένος στο Κουρκουράτσι, στη Μεσσήνη της Σικελίας, ο Τσέλι εμφανίστηκε σε σχεδόν 100 ταινίες, με εξειδίκευση σε ρόλους κακών. Αν και διακεκριμένος ηθοποιός του ιταλικού κινηματογράφου και διάσημος για πολλούς ρόλους, περισσότερο έχει μείνει διεθνώς γνωστός για την ερμηνεία του ως Εμίλιο Λάργκο στην ταινία της σειρμάς Τζέιμς Μποντ Επιχείρηση κεραυνός του 1965. [10] Αργότερα, ο Τσέλι επανέλαβε υπό μορφή παρωδίας τον ρόλο αυτό στην ταινία Στα ίχνη του αδελφού μου (1967) δίπλα στον Νιλ Κόνερι, αδελφό του Σον Κόνερι. [11]

Ο Τσέλι έγινε ηθοποιός του κινηματογράφου στη μεταπολεμική Ιταλία. Εγκατέλειψε την ιταλική κινηματογραφική βιομηχανία μεταναστεύοντας στη Βραζιλία όπου συνίδρυσε τον θίασο Teatro Brasileiro de Comédia μαζί με Βραζιλιάνους μεγάλους του θεάτρου στο Σάο Πάολο. [12] Γνώρισε επιτυχία ως θεατρικός ηθοποιός στην Αργεντινή και τη Βραζιλία. Σκηνοθέτησε τρεις ταινίες στη Νότια Αμερική τη δεκαετία του 1950, ανάμεσα στις οποίς η βραζιλιάνικη επιτυχία Tico-Tico no Fubá το 1952.

Ο Τσέλι ξεκίνησε νέα δημοφιλή καριέρα παίζοντας τον κακό στην ταινία Ο τυχοδιώκτης του Ρίο του Φιλίπ ντε Μπροκά, [13] έχοντας επιλεγεί από τον ντε Μπροκά στο Ρίο ντε Τζανέιρο. Η δημοτικότητα της ταινίας τον οδήγησε να παίξει τον διοικητή ενός στρατοπέδου απέναντι στους Φρανκ Σινάτρα και Τρέβορ Χάουαρντ (που έπαιζαν αιχμαλώτους των Συμμάχων) στο δράμα για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο Το εξπρές του φον Ράιαν (1965). Αυτό τον οδήγησε στον πιο γνωστό ρόλο του ως Λάργκο στο Επιχείρηση κεραυτνός. Έμεινε επίσης γνωστός στο διεθνές κοινό ως Ραλφ Βάλμοντ, ένας από τους κακούς στην ταινία δράσης Η εκδίκηση του Σπάτερμαν (1968) του Μάριο Μπάβα και της περίφημης ταινίας Οι εκβιαστές (1972) του Φερνάντο Ντι Λέο ως ντον Βίτο Τρεσόλντι. Ο Τσέλι ήταν υποψήφιος και για τον ρόλο του ντον Βίτο Κορλεόνε στον Νονό, το οποίο τελικά πήρε ο Μάρλον Μπράντο. [13]

Ο Τσέλι πρωταγωνίστησε σε ορισμένες ιταλικές κωμωδίες, όπως Οι εντιμότατοι φίλοι μου και Ο Μπρανκαλεόνε σταυροφόρος και έκανε κάποιες τηλεοπτικές δουλειές, κυρίως στη μίνι σειρά Joe Petrosino (1972), στον ρόλο του θρυλικού Ιταλοαμερικανού αστυνομικού, και ως αδίστακτος βαρόνος Καρίνι στην εξίσου δημοφιλή μίνι σειρά L'amaro caso della baronessa di Carini (1975).

Εκτός από τις μητρικές του γλώσσες, Σικελικά και Ιταλικά, ο Τσέλι μιλούσε άπταιστα πολλές γλώσσες, όπως Αγγλικά, Ισπανικά, Γαλλικά, Γερμανικά και Πορτογαλικά. Παρά την επάρκειά του στα αγγλικά, λόγω της βαριάς σικελικής προφοράς του συνήθως τον ντουμπλάριζαν σε αγγλόφωνες ταινίες. Ωστόσο, δεν έγινε το ίδιο στη σειρά του BBC The Borgias (1981), στο οποίο ο Τσέλι ενσάρκωσε τον πάπα Αλέξανδρο ΣΤ΄, με τα Αγγλικά του να μην είναι εύκολα κατανοητά από ορισμένους κριτικούς και τηλεθεατές. [14]

Προσωπική ζωή και θάνατος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Τσέλι παντρεύτηκε τρεις φορές. Πέθανε από καρδιακή προσβολή στη Σιένα το 1986. Η κόρη του Αλεσάντρα Τσέλι είναι επίσης ηθοποιός.

Έτος Πρωτότυπος τίτλος Τίτλος στα Ελληνικά Ρόλος
1946 Un americano in vacanza Τομ
1947 Natale al campo 119 Τζον
1948 Proibito rubare ντον Πιέτρο
Emigrantes καθηγητής
1950 Caiçara Γενοβέζος
1952 Tico-Tico no Fubá
1963 Sandokan, la tigre di Mompracem Σαντοκάν ο μέγας
1964 L'homme de Rio Ο τυχοδιώκτης του Ρίο [15] Μάριο ντε Κάστρο
3 notti d'amore Τρεις νύχτες έρωτος Αλμπέρτο
Un monsieur de compagnie Ερωτικές υπερωρίες Μπενβενούτο
Le belle famiglie καθηγητής Ντελαπόρτα
1965 Par un beau matin d'été Βιασμός στον ήλιο Βαν Γουίλι
Von Ryan's Express Το εξπρές του φον Ράιαν Μπατάλια
E venne un uomo Ραντίνι Τεντέσι
The Agony and the Ecstasy Αγωνία και έκστασις καρδινάλιος Τζοβάνι των Μεδίκων
Slalom Ρικάρντο
Thunderball Τζέιμς Μποντ, πράκτωρ 007: Επίχειρηση κεραυνός [16] Εμίλιο Λάργκο
1966 El Greco δον Μιγκέρ δε λας Κουέβας
Yankee Οι σφαίρες σκέπασαν την Αριζόνα Γκράντε Κόντσο
Das Geheimnis der gelben Mönche Επιχείρησις: Κόκκινος στόχος Χένρι Πέρκινς
Le piacevoli notti Ευχάριστες νύχτες Μπερναντότσο
Grand Prix Αγκοστίνι Μανέτα
Le roi de coeur Όλοι τους τρελοί εκτός από μένα συνταγματάρχης Μακ Μπάιμπενμπρουκ
1967 Colpo maestro al servizio di Sua Maestà britannica Η νύχτα της μεγάλης ληστείας κύριος Μπέρναρντ
The Bobo Ο κύριος Μπόμπο Φραντσίσκο Καρμπονέλ
The Honey Pot Ο κολασμένος της Βενετίας επιθεωρητής Ρίτσι
OK Connery Στα ίχνη του αδελφού του Τάιρ Μπέτα
Ad ogni costo Το μεγάλο κόλπο του αιώνος [17] Μαρκ Μίλφορντ
Dalle Ardenne all'inferno Κάψτε τις Αρδέννες Λουκ Ρόλμαν
1968 Sentenza di morte Κάθαρμα, θα πεθάνεις Μπόλντουιν
Diabolik Η εκδίκηση του Σπάτερμαν Ραλφ Βάλμοντ
Uno scacco tutto matto Μπαγιόν
La donna, il sesso e il superuomo Καρλ Μαρία βαν Μπετόβεν
1969 Sette volte sette 7 φορές 7 φύλακας
L'alibi Ο ασυμβίβαστος Αντόλφο
L'arcangelo Ο αρχάγγελος Μάρκο Ταρόκι Ρόντα
Midas Run Το χρυσάφι, η αλεπού και η ουρά της στρατηγός Φεράντι
Un detective Φράνκο Νέρο, ο ντετέκτιβ κάθαρμα δικηγόρος Φοντάνα
Io, Emmanuelle Εμμανουέλα, η κολασμένη Σάντρι
Blonde Köder für den Mörder Ο θάνατος χτυπάει δυο φορές καθηγητής Μαξ Σπίγκλερ
In Search of Gregory Αναζητώντας έναν ξένο Μαξ
1970 Appuntamento col disonore Κύπρος, στο τρίγωνο της συνωμοσίας Ερμής
Fragment of Fear Ο φόβος παγώνει της ψυχές κύριος Μπαρντόνι
Un condé Υπεράνω δικαιοσύνης
Brancaleone alle Crociate Ο Μπρανκαλεόνε σταυροφόρος Ρε Μποεμόντο
1971 ...hanno cambiato faccia Τζοβάνι Νοσφεράτου
Murders in the Rue Morgue Τα εγκλήματα της οδού Μοργκ επιθεωρητής Βιντόκ
Una chica casi decente Σεζάρ Μαρτίν ντε Βαλντές
1972 Fratello sole, sorella luna Αδελφός ήλιος, αδελφή σελήνη σύμβουλος
L'occhio nel labirinto Ο μυστικός επισκέπτης Φρανκ
Terza ipotesi su un caso di perfetta strategia criminale Η παγίδα του δολοφόνου επιθεωρητής Βέτσι
Chi l'ha vista morire? Ποιος είδε την κυρία να πεθαίνει; Σεραφιάν
Ragazza tutta nuda assassinata nel parco Γυμνή δολοφονημένη στο πάρκο επιθεωρητής Ιμπέρ
La mano lunga del padrino Θανάσιμη καταδίωξη ντον Καρμέλο
La mala ordina Οι εκβιαστές ντον Βίτο Τρεσόλντι
1973 Piazza pulita Πολωνός
Hitler: The Last Ten Days Οι τελευταίες 10 μέρες του Χίτλερ στρατηγός Χανς Κρεμπς
La villeggiatura Πολιτικός εξόριστος Ριτσούτο
Le mataf Οι ένοχοι έγιναν 3 Με Ντεμπόρντ
1974 Il sorriso del grande tentatore πατήρ Μπορέλι
Le fantôme de la liberté Το φάντασμα της ελευθερίας γιατρός Πιερ Παζολίνι
Ein Unbekannter rechnet ab Δέκα μικροί Ινδιάνοι στρατηγός
Il venditore di palloncini δρ Μονφόρτε
1975 Libera, amore mio! Μια σφαίρα έγραψε το τέλος Φελίτσε Βαλέντε
Amici miei Οι εντιμότατοι φίλοι μου καθηγητής Αλφέο Σασαρόλι [18]
1976 Come una rosa al naso Ένας εντιμότατος απατεώνας Αξιότιμος
Uomini si nasce poliziotti si muore Μοτοσικλετιστές εναντίον της μαύρης συμμορίας επικεφαλής αστυνομικής αποστολής
La moglie di mio padre Λάουρα Αντόνιο
L'affittacamere Νίνο Νταμιάνι
Signore e signori, buonanotte Κυρίες και κύριοι, καληνύχτα σας Βλαντίμιρο Παλέζε
Febbre da cavallo δικαστής
The Next Man Ο επόμενος στόχος Αλ Σαρίφ
Le grand escogriffe Ο μεγάλος κομπιναδόρος Ριφέ
Genova a mano armata Ο άνθρωπος που αψηφούσε τον κίνδυνο Λο Γκάλο
1977 Che notte quella notte! γιατρός
Les passagers Αμείλικτη καταδίωξις Μποετάνι
Pane, burro e marmellata Αριστίντε Μπερτέλι
Holocaust 2000 Το σπέρμα του Σατανά δρ Κέρουακ
La tigre è ancora viva: Sandokan alla riscossa! Η εκδίκηση του Σαντοκάν Τζέιμς Μπρουκ
1978 Le braghe del padrone πρόεδρος
Indagine su un delitto perfetto Το τέλειο έγκλημα σερ Χάρολντ Μπόιντ
Professor Kranz tedesco di Germania Καρκαμάνο
1980 Café Express αρχιεπιθεωρητής Ραμάκι Πιζανέλι
Car-Napping - Bestellt, geklaut, geliefert Ληστεία αυτοκινήτων αρχηγός της αστυνομίας του Παλέρμο
1981 Innamorato pazzo Ερωτευμένη μέχρι τρέλας Γουσταύος Δ΄
1982 Monsignor Ο επίσκοπος Βίντσι
Amici miei - Atto II° Οι εντιμότατοι φίλοι μου νο 2 [19] καθηγητής Αλφέο Σασαρόλι
1984 Cenerentola '80 πρίγκιπας Γκεραρντέσι
1985 Amici miei - Atto III° Οι εντιμότατοι φίλοι μου νο 3 [20] καθηγητής Αλφέο Σασαρόλι

 

  1. 1 2 Itaú Cultural: (Πορτογαλικά) Enciclopédia Itaú Cultural. Itaú Cultural. Σάο Πάολο. pessoa351557/adolfo-celi. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017. ISBN-13 978-85-7979-060-7.
  2. 1 2 (Αγγλικά) Find A Grave. 6657661. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  3. filmportal.de. 8469ce74fa6f4480828dae6662b943de. Ανακτήθηκε στις 9  Οκτωβρίου 2017.
  4. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 15  Δεκεμβρίου 2014.
  5. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας: (Γαλλικά) καθιερωμένοι όροι της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας. 13892304h. Ανακτήθηκε στις 10  Οκτωβρίου 2015.
  6. www.ilgiornaleditalia.it/news/spettacolo/367489/chi-e-adolfo-celi-causa-morte-altezza-moglie-figli-film.html.
  7. (Αγγλικά) Find A Grave.
  8. Εθνική Βιβλιοθήκη της Γερμανίας: «Gemeinsame Normdatei» (Γερμανικά) Ανακτήθηκε στις 25  Ιουνίου 2015.
  9. «Adolfo Celi». The New York Times. 2013. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 7 Νοεμβρίου 2013.
  10. Crowther, Bosley (22 Δεκεμβρίου 1965). «Thunderball (1965) Screen: 007's Underwater Adventures:Connery Plays Bond in 'Thunderball'». The New York Times.
  11. Crowther, Bosley (23 Νοεμβρίου 1967). «O K Connery (1967) Screen: Mr. Kennedy and Mr. Reagan: New Cinema Playhouse Changes Its Fare Picture Makes a Case for the Californian 'Operation Kid Brother'». The New York Times.
  12. p.xxviii Sheren, Paul The Portuguese and Brazilian Theatre Motley Books, 1974
  13. 1 2 Appleyard, Bryan (10 Οκτωβρίου 1981). «From Thunderball to the Vatican». The Times (61052). σελ. 11.
  14. «BFI Screenonline: Borgias, The (1981)». www.screenonline.org.uk. Ανακτήθηκε στις 27 Απριλίου 2025.
  15. ««Τυχοδιώκτης του Ρίο»: Ο κοσμοπολίτης Ζαν Πολ Μπελμοντό έρχεται στην Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή». AOAFF • Φεστιβάλ Θερινού Κιν/φου της Αθήνας. Ανακτήθηκε στις 27 Απριλίου 2025.
  16. Κατσίκας, Λουκάς. «Ξαναβλέπουμε όλα τα Τζέιμς Μποντ: Από το «Επιχείρηση Κεραυνός» στην «Υπηρεσία της Αυτής Μεγαλειότητας»». cinemagazine.gr. Ανακτήθηκε στις 27 Απριλίου 2025.
  17. Παλάτος, Νίκος. «ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ ΤΟΥ ΑΙΩΝΟΣ». FreeCinema. Ανακτήθηκε στις 27 Απριλίου 2025.
  18. Ζουμπουλάκης, Ιωάννης (24 Νοεμβρίου 2008). «Miα φιλία τριάντα χρόνων». Το Βήμα. Ανακτήθηκε στις 27 Απριλίου 2025.
  19. «ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ ΦΙΛΟΙ ΜΟΥ Νο 2 πληροφορίες για την ταινία». Αθηνόραμα. Ανακτήθηκε στις 27 Απριλίου 2025.
  20. «ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ ΦΙΛΟΙ ΜΟΥ Νο 3 πληροφορίες για την ταινία». Αθηνόραμα. Ανακτήθηκε στις 27 Απριλίου 2025.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]