Αντίδραση προσθήκης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Αντιδράσεις προσθήκης)
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Προσθήκη χλωρίου σε αιθένιο

Αντίδραση προσθήκης, στην οργανική χημεία, είναι ένα είδος οργανικών αντιδράσεων, όπου δύο ή περισσότερα μόρια συνδυάζονται για να σχηματίσουν ένα νέο μεγαλύτερο.[1][2] Οι αντιδράσεις προσθήκης περιορίζονται σε χημικές ενώσεις που περιέχουν πολλαπλούς δεσμούς (και σε μερικές που περιέχουν τριμελείς ή τετραμελείς δακτυλίους, όπως το κυκλοπροπάνιο, αλλά αυτές ονομάζονται αντιδράσεις κυκλοπροσθήκης), όπως αυτές που περιέχουν (έναν τουλάχιστον) διπλό δεσμό άνθρακα - ανθρακα (C=C), όπως τα αλκένια, αυτές που περιέχουν (έναν τουλάχιστον) τριπλό δεσμό άνθρακα - άνθρακα (C≡C), όπως τα αλκίνια, αλλά και αυτές που περιέχουν αντίστοιχους πολλαπλούς δεσμούς μεταξύ άνθρακα και ετεροατόμου, όπως οι καρβονυλικές ομάδες (C=O) και οι ιμινομάδες (C=N), γιατί κι αυτοί οι δεσμοί έχουν χαρακτήρα πολλαπλού δεσμού.

Οι αντιδράσεις προσθήκης είναι αντίστροφες από τις αντιδράσεις απόσπασης. Για παράδειγμα, η αντίδραση εφυδάτωσης ενός αλκενίου σε αλκοόλη είναι αντίστροφη της αντίδρασης αφυδάτωσης αλκοόλης σε αλκένιο.

Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι αντιδράσεων προσθήκης (ως προς το μηχανισμό που ακολουθούν):

  1. Πολικές αντιδράσεις προσθήκης: Αυτές διακρίνονται σε αντιδράσεις ηλεκτρόφιλης προσθήκης και σε αντιδράσεις πυρηνόφιλης προσθήκης.
  2. Μη πολικές αντιδράσεις προσθήκης: Αυτές διακρίνονται σε αντιδράσεις προσθήκης ελευθέρων ριζών και σε αντιδράσεις κυκλοπροσθήκης.

Σημαντικό υποείδος αντιδράσεων προσθήκης αποτελούν οι αντιδράσεις πολυμερισμού προσθήκης,

Γενική σύνοψη των αντιδράσεων προσθήκης Από πάνω προς τα κάτω: Ηλεκτρονιόφιλη αντίδραση προσθήκης σε αλκένιο, πυρηνόφιλη αντίδραση προσθήκης σε καρβονύλιο και αντίδραση προσθήκης ελευθέρων ριζών υδραλογόνου σε αλκένιο.

Αντιδράσεις προσθήκης - απόσπασης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Στις αντιδράσεις προσθήκης - απόσπασης μια αντίδραση προσθήκης ακολουθείται (αμέσως μετά) από μια αντίδραση απόσπασης. Η πλειοψηφία αυτών των αντιδράσεων περιλαμβάνει την πυρηνόφιλη προσθήκη σε καρβονυλικές ενώσεις που ονομάζεται πυρηνόφιλη υποκατάσταση ακυλίου.[3]

Άλλα είδη αντιδράσεων προσθήκης-απόσπασης είναι η αντίδραση προσθήκης μιας αλειφατικής αμίνης σε μια ιμίνη και η αντίδραση μιας αρωματικής αμίνης σε μια βάση του Σχιφ (Schiff base, R2N=CR), σε μια αλκυλαμινοδεοξοδισαντικατάσταση. Επίσης, η υδρόλυση νιτριλίων (RC≡N) προς καρβοξυλικά οξέα είναι επίσης μια μορφή αντίδρασης προσθήκης - απόσπασης.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Morrison, R. T.. Boyd, R. N. (1983). Organic Chemistry (4th έκδοση). Boston: Allyn and Bacon. ISBN 0-205-05838-8. 
  2. Πρότυπο:JerryMarch
  3. Reaction-Map of Organic Chemistry Murov, Steven. J. Chem. Educ. 2007, 84, 1224 Abstract


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Addition reaction της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).