Ανατολικό αλφάβητο Ναγκάρι

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση

Το αλφάβητο Ανατολικό Ναγκάρι, επίσης γνωστό ως Ασσαμικό αλφάβητο, Βεγγαλικό αλφάβητο, Ασσαμικό-Βεγγαλικό αλφάβητο ή αλφάβητο Πούρμπι είναι η βάση του Βεγγαλικού και Ασσαμικού αλφάβητο. Η χρήση του σχετίζεται με τις δύο κύριες γλώσσες: τα Ασσαμικά και Βεγγαλικά. Εκτός από αυτά τα δύο, το αλφάβητο έχει χρησιμοποιηθεί ιστορικά ως σύστημα γραφής από άλλες γλώσσες όπως τα Μπισνουπρίγια Μανιπούρι, Μεϊτέι Μανιπούρι και Κοκμπορόκ. Πολλές άλλες γλώσσες, όπως οι Μπόντο, Κάρμπι, Μισίνγκ και άλλες επίσης γράφτηκαν σε αυτό το σενάριο κατά το παρελθόν.[1] Τα σύγχρονα Σιλέτι συχνά γράφονται χρησιμοποιώντας αυτό το αλφάβητο. Ως εκ τούτου, αυτό το αλφάβητο είναι το 5ο πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο σύστημα γραφής στον κόσμο.

Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ασημένιο νόμισμα με το πρωτο-Ανατολικό Ναγκάρι, στο βασίλειο Χαρικέτα στην Σύγχρονη Νότια Βεγγάλη περίπου τον 9ο-13ο αιώνα
Το αλφάβητο Ανατολικό Ναγκάρι στο 3ο ναό του Μπεγκούνιγια, Μπαρακάρ, 1546 μ.Χ.
Ασημένιο νόμισμα που εκδόθηκε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Ρούντρα Σίμχα με επιγραφές στο Ανατολικό Ναγκάρι. Το κείμενο στα αριστερά λέει, στο IAST: "Śrī-Śrī-mat-Svargadeva-Rūdra-Siṁhasya-śāke-1622", στο σύγχρονο Ασσαμικό αλφάβητο και μεταγραφή: "শ্ৰীশ্ৰীমত্স্বৰ্গদেৱৰূদ্ৰসিংহস্যশাকে১৬২২" Sri-Sri-mot-Sorgodew-Rudro-Xiṅhoisso-xake-1622
Το κείμενο λέει: "শ্রীশ্রীমত্‌শিৱসিংহমহাৰাজা" "Sri Sri Mot Xiwo Xiṅho Moharaza" (Ασσαμικά) (βλ. επίσης Σίβα Σίνγκα). Εδώ ένα διακεκομμένο "র" (wo/vo) χρησιμοποιείται αντί του σύγχρονου "ৱ" ("wo" στα Ασσαμικά κατά τη διάρκεια της βασιλείας στο Αχόμ) σε αυτή την επιγραφή 18ου αιώνα με την ίδια φωνητική αξία.
Ασημένιο τάνκα του Ντανουτζαμαρντάνα που εκδόθηκε στο Τσατιγκράμ (Τσιταγκόνγκ) κατά το έτος Σάκα 1339 (= 1417 μ.Χ.). Οι θρύλοι είναι σε γράμματα στο μεσαιωνικό Ανατολικό Ναγκάρι. Εμπρόσθια όψη: shri shri dônujomôrddôno debo,
αντίστροφη: shri chandi chôrôno pôrajôno.
Η επιγραφή του βράχου Κανάι-μποροσίμποα, 1207 μ.Χ., κοντά στο Γκουουαχάτι στο Ασσάμ δείχνει το αλφάβητο Καμαρούπι το οποίο θεωρείται πρόγονος του ανατολικού Ναγκάρι. Το κείμενο λέει:
IAST: śāka 1127
śāke turaɡa yuɡmeṣe madhumāsa troyodaśe
kāmarūpā samāɡatyā turaska kṣayamāyayu

Στο Ανατολικό Ναγκάρι (Ασσαμική έκδοση): শাক ১১২৭
শাকে তুৰগ যুগ্মেষে মধুমাস ত্ৰোযোদশে
কামৰূপা সমাগত্যা তুৰস্ক ক্ষযমাযযু

Το Ανατολικό Ναγκάρι είναι λιγότερο θολό και παρουσιάζει μια πιο ελικοειδής διαμόρφωση. Το ανατολικό Ναγκάρι προέρχεται από τον προδρομικό αλφάβητο Σίντχαμ. Το σύγχρονο αλφάβητο ανατολικό Ναγκάρι επισημοποιήθηκε το 1778, όταν δημιουργήθηκε η πρώτη γραμματοσειρά από τον Τσαρλς Γουίλκινς. Εκτός από τις διαφορές στο πώς προφέρονται τα γράμματα σε διάφορες γλώσσες, υπάρχουν κάποιες μικρές τυπογραφικές διαφορές ανάμεσα στην έκδοση του αλφαβήτου που χρησιμοποιείται για Ασαμεζικά και Μπενγκάλι γλώσσα.

Το Ανατολικό Ναγκάρι αρχικά δεν συνδεόταν με κάποια συγκεκριμένη περιφερειακή γλώσσα, αλλά ήταν διαδεδομένο ως το κύριο αλφάβητο στις ανατολικές περιοχές της Μεσαιωνικής Ινδίας. Το σενάριο ήταν επίσης χρησιμοποιήθηκε για την γραφή των Σανσκριτικών. Ινδουιστικά έπη, συμπεριλαμβανομένων των Μαχαμπαράτα ή Ραμαγιάνα, ήταν γραμμένο σε παλαιότερες εκδόσεις του αλφαβήτου Ανατολικού Ναγκάρι σε αυτή την περιοχή. Μετά τη μεσαιωνική περίοδο, η χρήση των Σανσκριτικών ως η μοναδική γραπτή γλώσσα δίνοντας δρόμο στο Πάλι και η καθομιλουμένη διαλέκτους των Πάλι τελικά εξελίχθηκε στα Βεγγαλικά, τα Ασσαμικά και άλλες συναφείς γλώσσες. Ο Σανκαρντέβ χρησιμοποιείται το σενάριο κατά τον 15ο και 16ο αιώνα για να συνθέσει το έργο στα Ασσαμικά και τα Μπρατζαβάλι, την γλώσσα των ποιητών Μπάκτι, και πριν από αυτόν, ο Μαντάβα Καντάλι το χρησιμοποίησε για να γράψει το Ασσαμικό Ραμαγιάνα τον 14ο αιώνα. Επίσης, χρησιμοποιήθηκε από το αργότερους βασιλιάδες Αχόμ για να γράψουν τα Μπουράντζι, τα χρονικά των Αχόμ στα Ασσαμικά. Υπάρχει μια πλούσια κληρονομιά ανατολικής υποηπειρωτικής λογοτεχνίας, γραμμένο σε αυτό το αλφάβητο, το οποίο μερικές φορές χρησιμοποιείται για να γραφούν τα Σανσκριτικά σήμερα.

Τα συμπλέγματα συμφώνων αντιπροσωπεύονται από διαφορετικούς και μερικές φορές αρκετά ακανόνιστους χαρακτήρες, και έτσι η εκμάθηση του αλφαβήτου μερικές φορές είναι πολύπλοκη από το μέγεθος του πλήρες συνόλου των χαρακτήρων και συνδυασμών χαρακτήρων, που αριθμούν περίπου 500. Ενώ οι προσπάθειες για την τυποποίηση του αλφαβήτου για τη Βεγγαλική γλώσσα συνεχίζεται σε αξιόλογα κέντρα, όπως η Βεγγαλική Ακαδημία στη Ντάκα (Μπαγκλαντές) και η Παστσιμπάνγκα Μπάνγκλα Ακαντέμι στην Καλκούτα (Δυτική Βεγγάλη, Ινδία). Εξακολουθεί να μην είναι αρκετά ομοιόμορφο ακόμα, καθώς πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να χρησιμοποιούν διάφορες αρχαϊκές μορφές γραμμάτων, με αποτέλεσμα ταυτόχρονες μορφές για τους ίδιους ήχους. Μεταξύ των διαφόρων περιφερειακών παραλλαγές σε αυτό το σενάριο, μόνο οι Βεγγαλικές και Ασσαμικές παραλλαγές υπάρχουν σήμερα στο τυποποιημένο σύστημα.

Φαίνεται πιθανό ότι η τυποποίηση του σεναρίου θα επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από την ανάγκη να γραφεί σε υπολογιστές. Το έργο ανάπτυξης γραμματοσειρών Unicode έχει ξεκινήσει το 2001, και φαίνεται πιθανό ότι θα χωριστεί σε δύο παραλλαγές, το παραδοσιακό και το μοντέρνο.

Σενάριο[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σε αυτό και άλλα άρθρα στη Βικιπαίδεια που ασχολούνται με την Ασσαμική και Βεγγαλική γλώσσα, το σύστημα εκλατινοποίησης που θα χρησιμοποιείται προέρχεται από τους γλωσσολόγους που ειδικεύεται στην Ασσαμική και Βεγγαλική φωνολογία περιλαμβάνοντας επίσης την μεταγραφή του ΔΦΑ.

Φωνήεντα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Ασσαμικά φωνήεντα
  • Βεγγαλικά φωνήεντα
  • Μαϊθιλικά φωνήεντα

Το αλφάβητο προς το παρόν έχει συνολικά 11 φωνήεντα, που χρησιμοποιούνται για να αντιπροσωπεύουν τα επτά φωνήεντα των Βεγγαλικών και οκτώ ήχους φωνηέντων των Ασσαμικών, μαζί με μια σειρά από διφθόγγους φωνήεντων. Όλα αυτά τα φωνήεντα χρησιμοποιούνται στα ασσαμικά και βεγγαλικά. Μερικά από τα φωνήεντα έχουν διαφορετικούς ήχους ανάλογα με τη λέξη, και μια σειρά από φωνηεντικές διακρίσεις διατηρούνται στο σύστημα γραφής που δεν προφέρονται ως τέτοια στα σύγχρονα ομιλούμενα Βεγγαλικά ή Ασσαμικά. Για παράδειγμα, το αλφάβητο έχει δύο σύμβολα για τον φωνηεντικό ήχο [i] και δύο σύμβολα για τον φωνηεντικό ήχο [u]. Αυτός ο πλεονασμός πηγάζει από τη στιγμή που αυτό το αλφάβητο χρησιμοποιήθηκε για την γραφή των Σανσκριτικών, μια γλώσσα που είχε ένα βραχύ [[i]] και ένα μακρύ [[iː]], και [[u]] και ένα μακρύ [[uː]]. Αυτά τα γράμματα σώζονται στο σενάριο με τα παραδοσιακά ονόματα των "βραχέων" και "μακρών", κλπ., παρά το γεγονός ότι δεν προφέρονται διαφορετικά πλέον σε τακτική ομιλία.

Δύο επιπλέον τροποποιημένα φωνήεντα, τα অ' και অ্যা δεν θεωρούνται γράμματα του αλφαβήτου, αλλά χρησιμοποιούνται συχνά στα Ασσαμικά και Μπενγκάλι (αντίστοιχα) για αντιπροσωπεύουν ορισμένα φωνήεντα όταν η προβλεπόμενο προφορά θα ήταν διαφορετικά διφορούμενη.

Πίνακας φωνηέντων
Φωνήεντα Διακριτικό σύμβολο Ασσαμικά Βεγγαλικά Μπισνουπρίγια Μανιπούρι Μεϊτέι Μανιπούρι Σιλχέτι Χατζόνγκ
- ô ô/o ô ô/a o o
অ’ o - - - - -
a a a a: a a
অ্যা/এ্যা ্যা - æ - - - -
অৗ - - - - - â
ি i i i i i i
i i i - ī -
u u u u u u
u u u - ū -
ri ri ri - ri -
rii rii - - - -
li li - - - -
lii lii - - - -
ê e/ê e e e e
এ’ ে’ e - - - - -
ôi ôi ôi ei oi oi
û u/o u o/ô - ô
ôu ôu ôu ou ou ôu

Τα φωνηεντικά σημάδια μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε συνδυασμό με τα σύμφωνα για να τροποποιήσει την προφορά των συμφώνων (εδώ αποδεικνύεται από το , kô). Όταν δεν υπάρχει Διακριτικό σύμβολο, το φωνήεν ""(ô) είναι το προεπιλεγμένο φωνήεν για το σύμφωνο. Για να υποδηλώσει την απουσία φωνήεντος, το hôsôntô (্) μπορεί να γραφτεί κάτω από το σύμφωνο.

Σύμφωνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα ονόματα των συμφώνων στο Ανατολικό Ναγκάρι έχουν συνήθως απλά τη κύρια προφορά του συμφώνου συν του εγγενούς φωνήεντος ""ô. Καθώς το εγγενές φωνήεν είναι δεδομένο και δεν είναι γεγραμμένο, τα περισσότερα ονόματα των γραμμάτων μοιάζουν με το γράμμα (π.χ. το όνομα του γράμματος "" είναι το ίδιο το ghô, δεν είναι το gh). Κάποια γράμματα που έχουν χάσει την χαρακτηριστική προφορά τους στα Σύγχρονα Ασσαμικά και Βεγγαλικά καλούνται από ένα πιο περίτεχνο όνομα. Για παράδειγμα, δεδομένου ότι το φώνημα συμφώνου /n/ μπορεί να γραφτεί , ή (ανάλογα με την ορθογραφία της συγκεκριμένης λέξης), αυτά τα γράμματα δεν ονομάζονται απλά , αλλά αντίθετα, ονομάζονται "οδοντιατρικό nô", "εγκεφαλικό nô" και niô. Ομοίως, το φώνημα [/ʃ/] στα Βεγγγαλικά και το [/x/] στα Ασσαμικά (μεταγραφή φωνήματος: shô/xhô) μπορεί να γραφτεί ως , ή ανάλογα με τη λέξη.

Πίνακας συμφώνων
Σύμφωνο Ασσαμικά Βεγγαλικά Μπισνουπρίγια Μανιπούρι Μεϊτέι Μανιπούρι Σιλχέτι Χατζόνγκ Μαϊθίλι
xo ko
khô khô khô khô xo kho khô
go go
ghô ghô ghô ghô go gho ghô
ungô ngô ngô ngô - ngo ngo
so co
chô chô - so so -
𑒕 - - - - - - chô
zo jo
zhô jhô jhô jhô zo jho -
𑒗 - - - - - - 𑒗
niô - - -
ţô ţô - to -
𑒙 - - - - - - -
thô ţhô ţhô - to -
đô đô - do -
ড় ŗô ŗô - ŗo -
dhô đhô đhô - do -
ঢ় rhô ŗhô ŗhô - ro -
- no - -
ṭo to
thô thô thô thô ṭo tho thô
ḍo do
dhô dhô dhô dhô ḍo dho dhô
no no
fo po
phô fo fo -
𑒙 - - - - - - phô
bo bo
bhô bhô bhô bhô bo bho bhô
mo mo
- zo -
য় - yo
(wô) ro
(rô) - - ro ro
lo lo
𑒪 - - - - - -
- o wo -
şô şô - - - shô
şşô şşô - - - sshô
şô şo -
ho ho -
𑒯 - - - - - -

Ψηφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ψηφία
Δυτικοί αραβικοί αριθμοί 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Βεγγαλικοί αριθμοί
Ασσαμικά ονόματα xuinno ek dui tini sari pãs soy xat ath no
শূন্য এক দুই তিনি চাৰি পাঁচ ছয় সাত আঠ
Βεγγαλικά ονόματα shunnô æk dui tin char pãch chhôy shat nôy
শূন্য এক দুই তিন চার পাঁচ ছয় সাত আট নয়
Ονόματα στα Μεϊτέι shunya ama ani ahum mari manga taruk taret nipa:n ma:pan
শুন‍্য অমা অনি অহুম মরি মঙা তরূক তরেৎ নীপান মাপন
Ονόματα στα Σιλχέτι shuinno ex dui tin sair fas soe shat/hat noe
ꠡꠥꠁꠘ꠆ꠘ꠩ ꠄꠇ ꠖꠥꠁ ꠔꠤꠘ ꠌꠣꠁꠞ ꠙꠣꠌ ꠍꠄ ꠡꠣꠔ/ꠢꠣꠔ ꠀꠐ ꠘꠄ
Ονόματα στα Μαϊθίλι shūnyô ek du tin chari pãch chhô: sat aţh nôu
শূন্য এক দু তিন চাৰি পাঁচ ছঃ সাত আঠ নউ

Ανατολικό Ναγκάρι στο Unicode[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το μπλοκ Unicode για το αλφάβητο Ανατολικό Ναγκάρι, που ονομάζεται Βεγγαλικό, είναι U+0980–U+09FF:

Βεγγαλικό[1][2]Επίσημος χάρτης κώδικα της Κοινοπραξίας Unicode (PDF)
  0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F
U+098x
U+099x
U+09Ax
U+09Bx ি
U+09Cx
U+09Dx ড় ঢ় য়
U+09Ex
U+09Fx
Σημειώσεις
1.^ Έως την έκδοση 11.0 του Unicode
2.^ Οι γκρι περιοχές υποδεικνύουν μη ανατεθειμένες περιοχές κώδικα

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Prabhakara, M S Scripting a solution Αρχειοθετήθηκε 2007-07-10 στο Wayback Machine., The Hindu, 19 May 2005.