Αναβάτης σε άρμα (Μουσείο Ακρόπολης αρ. 1342)

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Αναβάτης σε άρμα
Panathenischer Sieger.JPG
Θεότητα που ανεβαίνει σε άρμα
ΟνομασίαΑναβάτης σε άρμα
Έτος δημιουργίας5ος αι. π.Χ.
Είδοςανάγλυφο
Διαστάσεις1,205 x 1,075 εκ.
ΜουσείοΜουσείο Ακρόπολης
Αριθμός καταλόγου1342
δεδομένα

Η ανάγλυφη πλάκα με παράσταση θεότητας που ανεβαίνει σε άρμα στόλιζε άλλοτε τη ζωφόρο του παλιού ναού της Ακρόπολης και φιλοξενείται σήμερα στο Μουσείο Ακρόπολης με αριθμό καταλόγου 1342. Τα δύο κομμάτια που σώζονται βρέθηκαν κοντά στην Κλεψύδρα το 1822 και στην ανατολική πλευρά του Παρθενώνα τα έτη 1859 και 1860 αντίστοιχα.

Περιγραφή[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Είναι κατασκευασμένα από νησιώτικο μάρμαρο. Βρέθηκαν δύο κομμάτια του και ανασυγκολλήθηκε αφήνοντας κενό την επάνω δεξιά γωνία. Η όλη επιφάνεια παρουσιάζει σοβαρές φθορές τόσο από καιρική διάβρωση, όσο και από βίαια επίδραση.

Το ανάγλυφο εικονίζει έναν αναβάτη να μπαίνει σε τέθριππο άρμα με το αριστερό πόδι. Είναι στραμμένος προς τα δεξιά. Στα χέρια που είναι παρατεταμένα με φυσικό τρόπο προς τα εμπρός κρατάει τα ινία. Το κεφάλι και το επάνω μέρος του σώματος έχουν ελαφρά κλίση προς τα εμπρός. Από το τέθριππο εικονίζονται οι ουρές και τα πίσω πόδια των τεσσάρων ίππων, ο κάδος του άρματος που φέρει κιγκλίδωμα με βοηθητική χειρολαβή, καθώς και ο τροχός. Ο επιβάτης του είναι ντυμένος με χιτώνα ιωνικού ρυθμού, με κόλπο και παρυφή, και ιμάτιο ριγμένο σαν κασκόλ επάνω στους ώμους. Η κόμη καταλήγει σε αλογουρά σιγμοειδούς σχήματος, τον λεγόμενο κρόβυλο ή κόρυμβο. Το πρόσωπο είναι άμουσο.

Ερμηνεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το θέμα του αναβάτη σε άρμα είναι γνωστό από την αρχαιότητα. Γνωστή είναι η απεικόνιση του Αμφιάρραου στη σαρκοφάγο του Κύψελου.

Λόγω της φθοράς στο πρόσωπο, ο αναβάτης ερμηνεύτηκε ως Θεά Αθηνά, Νίκη, Απόλλων, ή ακόμα και νικητής των Παναθηναίων. Τα γενικά χαρακτηριστικά του σώματος όμως δείχνουν περισσότερο ανδρικά, ενώ η χαρακτηριστική κόμη είναι γνωστή και από άλλα έργα γλυπτικής που εικονίζουν άνδρες.

Ιστορική τοποθέτηση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Εκτιμάται ότι το έργο ετούτο κατασκευάστηκε στις αρχές του 5ου αιώνα π.Χ. Πιστεύεται ότι η ανάγλυφη πλάκα ήταν μέρος της ζωφόρου του αρχαίου ναού της Ακρόπολης, ενώ ο Χανς Σράντερ υποστήριξε ότι ήταν μέρος της ζωφόρου του Εκατομβηδώνα, ναός που επέζησε της Περσικής επιδρομής και συνέχισε να υπάρχει για πολλούς αιώνες στην Ακρόπολη.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]