Αλφόνσος Θ΄ της Λεόν

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Αλφόνσος Θ΄
Adeffonsus, king of Galicia and Leon (detail).jpg
βασιλιάς της Λεόν και Γαλικίας
Περίοδος 1188 - 1230
Προκάτοχος Φερδινάνδος Β'
Διάδοχος Φερδινάνδος Γ'
Γέννηση 15 Αυγούστου 1171
Θαμόρα
Θάνατος 23/24 Σεπτεμβρίου 1230 (59 ετών)
Βιγιανουέβα δε Σαρρία
Τόπος ταφής Καθεδρικός του Σαντιάγο ντε Κομποστέλα
Σύζυγος Τερέζα Πορτογαλίας
Βερεγγάρια Ιβρέας
Επίγονοι Σάντσα
Φερδινάνδος
Ντούλσε
Φερδινάνδος Γ'
Αλφόνσος
Βερεγγαρία
Οίκος Ιβρέας
Πατέρας Φερδινάνδος Β'
Μητέρα Ουρράκα Πορτογαλίας
Θρησκεία Καθολικός Χριστιανός
Commons page Σχετικά πολυμέσα
δεδομένα (π  σ  ε )

Ο Αλφόνσος Θ΄ ο Αγριόφωνος (Alfonso IX de León, 15 Αυγούστου 1171 - 24 Σεπτεμβρίου 1230) ήταν βασιλιάς της Λεόν και Γαλικίας (1188-1230) από τον Οίκο της Ιβρέας. Ήταν υιός του Φερδινάνδου Β' βασιλιά της Λεόν και Γαλικίας και της Ουρράκας Πορτογαλίας, κόρης του Αλφόνσου Α' βασιλιά της Πορτογαλίας.

Έκανε βήματα για τον εκσυγχρονισμό της χώρας του: ίδρυσε το Πανεπιστήμιο της Σαλαμάνκα το 1212 και το 1188 συγκάλεσε για πρώτη φορά Συνέλευση (Cortes) από εκπροσώπους των πολιτών, το πρώτο στη Δυτική Ευρώπη. Πήρε μέρος στην ανακατάκτηση, καταλαμβάνοντας την Εξτρεμαδούρα με τις πόλεις της Κάθερες και Μπαδαχόθ.

Βιογραφία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στη Θαμόρα. Ο πάππος του Αλφόνσος Ζ' μοίρασε το βασίλειό του, δίνοντας την Καστίλη στον πρωτότοκο και τη Λεόν στον Φερδινάνδο Β', κάτι που έγινε αφορμή αντιπαράθεσης για δύο γενεές. Ο υιός του Φερδινάνδος Γ' θα επανένωνε τα δύο βασίλεια.

Αν και μοναχοπαίδι, δυσκολεύθηκε να σταθεροποιηθεί στο θρόνο. Το 1188 ο εξάδελφός του Αλφόνσος Η΄ της Καστίλης ζήτησε να τον αναγνωρίσει ο Αλφόνσος Θ' ως επικυρίαρχο, με αντάλλαγμα την αναγνώρισή του ως βασιλιά της Λεόν. Η οικονομική δυσπραγία στην αρχή, τον έκανε να αυξήσει τους φόρους των μη προνομιούχων τάξεων, που όμως οδήγησε σε διαμαρτυρίες και εξεγέρσεις πόλεων. Σε απάντηση, συγκάλεσε στη μονή του Αγ. Ισιδώρου, στο Λεόν, Συνέλευση από ευγενείς, κληρικούς και εκπροσώπους πόλεων· είναι από τα πιο σημαντικά γεγονότα της βασιλείας του και θεωρείται προοίμιο των δημοκρατικών Κοινοβουλίων της Ευρώπης, μια και είναι πριν από αυτό της Αγγλίας το 13ο αι.

Εκτός από τη σύγκληση της Συνέλευσης και την ίδρυση του Πανεπιστημίου της Σαλαμάνκα, ο Αλφόνσος Θ' είναι γνωστός για τις δυσκολίες που είχε με τον πάπα Σελεστίνο Γ' ένεκα των γάμων του. Πρώτα νυμφεύτηκε την Τερέζα, κόρη του Σάντσο Α΄ της Πορτογαλίας, αδελφού της μητέρας του· έκανε τρία τέκνα, αλλά ο παπικός απεσταλμένος (legate) καρδινάλιος Ισίδωρος κήρυξε το γάμο άκυρο λόγω συγγένειας 4ου βαθμού (ήταν εξαδέλφια).

Νίκησε τον Αλφόνσο Η' της Καστίλης στη μάχη του Αλάκρος και εισέβαλε στη χώρα του με τη βοήθεια Μουσουλμάνων. Ο πάπας Σελεστίνος Γ', με συνοπτικές διαδικασίες, τον αφόρισε. Για να εδραιώσει την ειρήνη με την Καστίλη, νυμφεύτηκε τη Βερεγγάρια, κόρη του εξαδέλφου του Αλφόνσου Η'. Επειδή είχε 5ου βαθμού συγγένεια με τη νέα σύζυγο, ο πάπας κήρυξε τη συγγένεια αιμομικτική και με αντιπροσώπους του κήρυξε το βασιλιά και τη Λεόν υπό απαγόρευση. Αν και το 1198 ο νέος πάπας Ιννοκέντιος Γ' ακύρωσε το γάμο, το ζεύγος έμεινε μαζί ακόμη 6 έτη. Το 1204 που χώρισαν, δεν είχε πια τη συγγένεια εμπόδιο και επιτέθηκε στον Αλφόνσο Η'· με τις συνθήκες όμως των ετών 1205, 1207 και 1209 έχανε κάθε φορά εδάφη. Ο πάπας, για να μη μένει ο λαός χωρίς λειτουργίες και μακριά από τον κλήρο, αναγκάσθηκε να περιορίσει την απαγόρευση στον βασιλιά μόνο. Πάντως ο Αλφόνσος Θ' αδιαφορούσε γι' αυτά και ο κλήρος του τον υποστήριζε.

Οικογένεια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το 1191 νυμφεύτηκε τη Θηρεσία της Πορτογαλίας, κόρη του Σάντσο Α΄ της Πορτογαλίας. Είχε τέκνα:

  • Σάντσα 1191 - 1243, έγινε μοναχή στη μονή του Σαν Γουλιέλμο Βιγιαμπουένα
  • Φερδινάνδος 1192/3 - 1214, απεβίωσε 21/22 ετών
  • Ντούλσε 1193/4 - 1248, έγινε μοναχή μαζί με την αδελφή της.

Το 1196 ακυρώθηκε ο γάμος και νυμφεύτηκε το επόμενο έτος τη Βερεγγαρία της Καστίλης, κόρη του Αλφόνσου Η' της Καστίλης. Είχε τέκνα:

  • Κωνσταντία 1200 - 1242, έγινε ηγουμένη στο αββαείο της Σάντα Μαρία λα Ρεάλ δε λας Χουέλγκας στο Μπούργκος
  • Φερδινάνδος Γ', το 1217 διαδέχθηκε τον 2ο εξάδελφό του Ερρίκο Α' της Καστίλης και το 1230 διαδέχθηκε τον πατέρα του και στη Λεόν, ενώνοντας έτσι πάλι τα βασίλεια, έπειτα από 2 γενεές διαχωρισμού και αντιπαράθεσης
  • Αλφόνσος 1202 - 1272, νυμφεύτηκε τη Μαφάλντα Γκονσάλες ντε Λάρα, κυρία της Μολίνα. Η κόρη τους Μαρία παντρεύτηκε τον Σάντσο Δ΄ της Καστίλης
  • Βερεγγάρια 1204 - 1237, παντρεύτηκε τον Ιωάννη ντε Μπριέν αντιβασιλιά ως επίτροπος του ανηλίκου Βαλδουίνου Β' Κουρτεναί, τελευταίου Λατίνου αυτοκράτορα της Κωνσταντινούπολης. Η κόρη τους Μαρία παντρεύτηκε τον Βαλδουίνο Β'.

Από τη μη νόμιμη σχέση του με την Ινές Ινίγκουες δε Μέντοθα είχε νόθη κόρη την:

  • Ουρράκα Αλφόνσο, που παντρεύτηκε τον Λόπε Ντίας Β' δε Άρο, κύριο του Βισκάυ. Η κόρη τους Μενσία Λόπες παντρεύτηκε πρώτα τον Αλβάρο Πέρες δε Κάστρο και έπειτα τον Σάντσο Β' της Πορτογαλίας.

Είχε άλλες 4 σχέσεις από τις οποίες έκανε άλλα 9 νόθα τέκνα.

Πηγές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Florez, Enrique. Reinas Catolicas, 1761

Wikisource-logo.svg Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Alphonso". Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press.

  • Szabolcs de Vajay, "From Alfonso VIII to Alfonso X" in Studies in Genealogy and Family History in Tribute to Charles Evans on the Occasion of his Eightieth Birthday, 1989, pp. 366–417.
  • Sánchez Rivera, Jesús Ángel, "Configuración de una iconografía singular: la venerable doña Sancha Alfonso, comendadora de Santiago", Anales de Historia del Arte, nº 18 (2008), Madrid, Universidad Complutense de Madrid, pp. 167–209.


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Alfonso IX of León της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).