Αιγώδη

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Πήδηση στην πλοήγηση Πήδηση στην αναζήτηση
Αιγώδη
Χρονικό πλαίσιο απολιθωμάτων:
Late Miocene–Recent
Ύστερο Μειόκαινο-σήμερα
Rupicapra rupicapra - Jahňaci štít.jpg
Συστηματική ταξινόμηση
Βασίλειο: Ζώα (Animalia)
Συνομοταξία: Χορδωτά (Chordata)
Ομοταξία: Θηλαστικά (Mammalia)
Τάξη: Αρτιοδάκτυλα (Artiodactyla)
Οικογένεια: Βοοειδή (Bovidae)
Υποοικογένεια: Αιγώδη (Caprinae)
Gray, 1821
Genera

  Nemorhaedus
  Rupicapra
  Oreamnos
  Budorcas
  Ovibos
  Hemitragus
  Ammotragus
  Pseudois
  Capra
  Ovis
και βλέπε κείμενο

Τα Αιγώδη, γνωστά και ως Κοιλόκερα, ή αιγο-αντιλόπες ή (αι)γίδες είναι υποοικογένεια της οικογένειας των Βοοειδών των μηρυκαστικών, η οποία αποτελείται κυρίως από μεσαίου μεγέθους βοοειδή.Το οικόσιτο πρόβατο και η οικόσιτη κατσίκα είναι κι αυτά μέλη της ομάδας των αιγο-αντιλοπών με τον πιο διαδεδομένο ορισμό, αλλά μερικοί ταξινομιστές προτιμούν να χρησιμοποιούν τον όρο μόνο για τα μέλη της φυλής Αιγωδίνι. Στη φυλή των "αιγο-αντιλοπών" δεν σημαίνει ότι τα μέλη της είναι κανονικές αντιλόπες: μια αληθινή αντιλόπη είναι ένα βοοειδές που έχει μορφολογία σαν των ελαφοειδών ή των αντιλοκαπρίδων.

Χαρακτηριστικά[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Παρ' όλο που τα περισσότερα αιγώδη είναι αγέλαια και έχουν στιβαρό σώμα, διαφέρουν σε κάποια σημεία: ο μοσχόβους (Ovibos moschatus) είναι προσαρμοσμένος στο ακραίο ψύχος της τούντρα, Αγριόγιδο των Βραχωδών Ορέων (Oreamnos americanus) της Βορείου Αμερικής είναι εξειδικευμένο στα πολύ ανώμαλα εδάφη, το γιούριαλ (Ovis orientalis vignei) καλύπτει μια μεγάλη άγονη περιοχή από το Κασμίρ μέχρι το Ιράν, περιλαμβάνοντας μεγάλη περιοχή ερήμου. Το Ευρωπαϊκό Αγρινό (Ovis musimon) πιστεύεται πως είναι ο πρόγονος του οικόσιτου προβάτου (Ovis aries).

Πολλά είδη έχουν εξαφανιστεί από την τελευταία εποχή των παγετώνων, πιθανώς σε μεγάλο βαθμό από την ανθρώπινη αλληλεπίδραση. Από τα επιζώντα:

  • Πέντε έχουν ταξινομηθεί στα Κινδυνεύοντα,
  • Οχτώ ως Τρωτά,
  • Επτά από ανησυχία και χρειάζονται μέτρα προστασίας, αλλά σε χαμηλό ρίσκο και
  • Επτά είδη ως ασφαλή.

Τα μέλη της ομάδας ποικίλουν θεωρητικά σε μέγεθος, από μόλις πάνω από 1 μέτρο μήκος για ένα ενήλικο γκρίζο γκοράλ (Nemorhaedus goral), στα 2,5 μέτρα περίπου μήκος για έναν μοσχόβοο, και κάτω από 30 κιλά στα παραπάνω από 350 κιλά. Μοσχόβοες σε αιχμαλωσία έχουν φτάσει τα 650 κιλά.

Ο τρόπος ζωής των αιγωδών κατατάσσεται σε δύο τάξεις: «υπερασπιστές επικρατειών», που είναι επιδημητικά και υπερασπίζονται μια μικρή περιοχή με άφθονη τροφή ενάντια σε άλλα άτομα του ίδιου είδους: και τα βόσκοντα («grazers»), που συναθροίζονται μαζί σε κοπάδια και περιπλανώνται ελεύθερα πάνω από μια μεγαλύτερη, συνήθως σχετικά άγονη περιοχή.

Οι υπερασπιστές επικρατειών είναι η πιο πρωτόγονη ομάδα: τα είδη αυτής της κατηγορίας τείνουν να είναι μικρότερα σε μέγεθος, σκούρα σε χρώμα, αρσενικά και θηλυκά διαφέρουν αρκετά, έχουν μακριά, φουντωτά αυτιά, μακριά χαίτη και κέρατα σαν στιλέτα. Τα βόσκοντα (συνήθως συλλογικά γνωστά ως tsoan caprids, από το Σημιτικό tso'wn που σημαίνει «μεταναστεύων») εξελίχθηκε πιο πρόσφατα. Τείνουν να είναι μεγαλύτερα, υψηλά κοινωνικά και προκειμένου να σημαδέψουν το έδαφός τους με οσμιτικούς αδένες, έχουν υψηλά εξελιγμένη κυριαρχική συμπεριφορά.

Εξέλιξη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα αιγώδη είναι γνωστά από την Μειόκαινο, όταν τα μέλη της ομάδας θύμιζαν τα σημερινά σέροου (Capricornis spp.) στην γενική σωματική μορφή τους. Η ομάδα δε θα είχε φθάσει στην εξαιρετική του ποικιλία μέχρι την πρόσφατη εποχή των παγετώνων, όταν πολλά μέλη της έγιναν εξειδικευμένα στα οριακά, συνήθως ακραία, περιβάλλοντα: βουνά, ερήμους και την υποαρκτική ζώνη.

Οι πρόγονοι των σύγχρονων προβάτων και αιγών (τόσο ασαφείς όσο και άσχημα ορισμένοι όροι) πιστεύεται να έχουν μετακινηθεί σε ορεινές ζώνες - τα πρόβατα έχουν γίνει εξειδικευμένοι επιβαίνοντες στους πρόποδες και τις κοντινές πεδιάδες και στηριζόμενα στην πτήση και την ομαδική συμπεριφορά για άμυνα ενάντια στα αρπακτικά, και οι αίγες προσαρμόστηκαν στο πολύ απότομο έδαφος όπου τα αρπακτικά είναι σε μειονεκτική θέση.

Επιζώντα είδη[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΒΟΟΕΙΔΗ

Εξωτερικοί σύνδεσμοι[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]